Versións ou traduciónsArchive for the '' Category

Feb 15 2017

Cinco haikus de Breizh na revista dixital Crear en Salamanca

A revista dixital Crear en Salamanca vén de publicar unha escolla de cinco haikus do meu poemario Breizh (Toxosoutos, 2012) en versión orixinal e nunha versión ao castelán de autoría propia, a solicitude do amigo Alfredo Pérez-Alencart, poeta peruano e profesor da Universidade de Salamanca (USAL), asentado nesa cidade e a quen coñecín persoalmente por volta do ano 2006 cando veu a Compostela convidado polo Pen Clube de Galicia para facer parte do I Encontro Internacional de Escritores ‘De pedra e de palabra: Europa e Iberoamérica’, que xuntou na nosa cidade a máis de 50 autores galegos, europeos e iberoamericanos.

Deseguida reproduzo tamén os textos, que se poden ler nesta ligazón, conservando as imaxes coas que aparecen na publicación dixital, aínda que invertendo a orde, pois en Crear en Salamanca vai primeiro a versión castelá e logo o orixinal e aquí deille a volta.


(Gauguin, Autorretrato)

I

PONT-AVEN (1886-1894)

Nada perdura
salvaxe e primitivo.
Foxe Paul Gauguin.

***

Nada perdura
salvaje y primitivo.
Huye Paul Gauguin.


(Gauguin, Autorretrato, 1888)

II

PONT-AVEN (2007)

Mercado da arte,
Paul Gauguin enche crêpes,
rara atmosfera.

***

Mercado de arte,
Paul Gauguin llena crêpes,
atmósfera rara.


(Max Jacob, de Carlos Cruz Alix)

III

MAX JACOB. Autoportrait, 1938

De profecías
endúrecese o rostro.
Drancy e Auschwitz.

***

De profecías
se endurece tu rostro.
Drancy y Auschwitz.


IV

LES AMOURS JAUNES

Outono en follas
de amores amarelos,
malditos versos.

***

Otoño en hojas
de amores amarillos,
malditos versos.


V

ROBERT SURCOUF

La Confiance enche
de pólvora corsaria
a dor e a perda.

***

La Confiance llena
de pólvora corsaria
dolor y pérdida.

Comentarios desactivados en Cinco haikus de Breizh na revista dixital Crear en Salamanca

Out 14 2016

Addio, Darío Fo

dariofo
(Imaxe tirada do blogue Letras in.verso e re.verso)

Onte foise o dramaturgo, actor e director de escena italiano Darío Fo, unha persoa rebelde e crítica co poder, a quen seguimos desde hai ben anos. Débolle ao amigo Artur Trillo Sendón, fundador da compañía Talía teatro, a lectura das primeiras obras, que tempo despois descubrin representadas, entre elas a inesquecible versión do seu mónologo Mistero buffo (Misterio cómico) que realizou Celso Parada con Teatro do Morcego.

En homenaxe a Darío Fo recupero deseguida unha anotación que se publicou nesta bitácora o 27 de marzo, Día Mundial do Teatro, do ano 2013, cando o dramaturgo italiano escribiu a mensaxe oficial. Nela tamén fago lembtanza do meu primeiro achegamento á súa obra, que vivenciei durante moitos ensaios e moitas representacións por diversas localidades galegas.

Hoxe, 27 de marzo, é o Día Mundial do Teatro. A mensaxe oficial deste ano foi escrita por Darío Fo, dramaturgo italiano e Premio Nobel de Literatura en 1997. Autor que é da miña estima desde as afastadas datas de 1989 cando a compañía Talía teatro (Cee), daquela afeccionada ou amadora, puxera en escena Aquí non paga ninguén (Non si paga, non si paga!), na que colaborei nos aspectos técnicos cabo de Víctor, o irmán de Artur Trillo Sendón, co-protagonista como actor na obra e tamén na dirección do espectáculo.

Porén na páxina da organización mundial pódese ler a mensaxe de Darío Fo en ducias de linguas, entre elas catalán, eúscaro, español, português, mais non en galego!!!

Grazas á redifusión que fixo desde a súa conta de twitter @redenasa soubemos que viña de ser publicada a versión da mensaxe de Darío Fo en galego, realizada pola Mostra Internacional de Teatro (MIT) de Ribadavia (do seu director Roberto Pascual talvez?), quen engade unha breve anotación previa para sinalar o esquecemento por parte da nosa administración cultural. Velaquí:

MIT (Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia) ofrécevos, en exclusiva, a Mensaxe do Día Mundial do Teatro de 2013 na nosa lingua galega. Ante a inacción, a parálise, a desidia das nosas institucións públicas, que, ademais de nos atrasar débedas económicas e de estrangular ao sector, non cumpren cos seus mínimos deberes de xestión e divulgación cultural, velaquí unha mensaxe incómoda e ilumin…adora de Darío Fo. Quizais por iso o silencio, o pausado desmantelamento…

Instituto Internacional do Teatro ITI

Organización Mundial para as Artes Escénicas

Día Mundial do Teatro 2013

Mensaxe de Darío Fo

Hai moito tempo, o poder tomou unha decisión intolerante contra os comediantes ao botalos fóra do país.
Actualmente, os actores e as compañías teatrais teñen dificultades para encontraren escenarios públicos, teatros e espectadores, todo por mor da crise.

Os dirixentes, polo tanto, xa non están preocupados por controlaren a aqueles que os citan con ironía e sarcasmo, xa que non hai sitio para os actores, nin hai un público ao que se dirixir.

Pola contra, durante o Renacemento, en Italia, os que gobernaban, tiveron que facer un esforzo importante para manteren a raia aos Comediantes, pois reunían abondoso público.

Sábese que o grande éxodo de actores da Commedia dell’Arte tivo lugar no século da Contrarreforma, cando se decretou o desmantelamento de todos os espazos teatrais, especialmente en Roma, onde foron acusados de ofenderen á cidade santa. En 1697, o Papa Inocente XII, baixo a presión de insistentes requirimentos do sector máis conservador da burguesía e dos máximos expoñentes do clero, ordenou a eliminación do Teatro Tordinona que, segundo os moralistas, dera acubillo ao meirande número de representacións obscenas.

Na época da Contrarreforma, o cardenal Carlos Borromeo, que estivo activo no norte de Italia, consagrouse á redención dos ‘nenos milaneses’, establecendo unha nidia distinción entre a arte, como máxima expresión da educación espiritual, e o teatro, coma manifestación do profano e do vaidoso. Nunha carta dirixida aos seus colaboradores, que cito de memoria, exprésase máis ou menos así: “Os que estamos a prol da erradicación das malas herbas, fixemos o posible por queimar textos que conteñen discursos infames, para extirpalos da memoria dos homes, e ao mesmo tempo perseguir a todos aqueles que divulgan eses textos impresos.

Evidentemente, porén, mentres durmiamos, o diaño maquinou con renovada astucia. Ata que punto é máis punzante na alma o que os ollos poden ver que o que poidan ler dos libros dese xénero! Ata que punto máis devastadora para as mentes dos adolescentes e dos nenos é a palabra falada e o xesto apropiado, que unha palabra morta impresa nun libro!

Polo tanto é urxente sacarmos ás xentes do teatro e das nosas cidades, como o facemos coas almas indesexables.”

Polo tanto, a única solución á crise baséase na esperanza de que se organice unha gran caza de bruxas contra todos nosoutros e especialmente contra a xente moza que desexa aprender a arte do teatro: unha nova diáspora de Comediantes que, dende tal imposición, sen lugar a dúbidas, provocará beneficios inimaxinables para o ben dunha nova representación.

Darío Fo

A versión ao português, que se pode ler nesta ligazón en Tradução de Margarida Saraiva, da Escola Superior de Teatro e Cinema, vai acompañada desta sucinta Biografia do autor:

Dario Fo nasceu a 24 de março de 1926. É um cómico italiano, autor, encenador, ator, compositor, e prémio Nobel da Literatura em 1997. O seu trabalho de dramaturgia utiliza os processos cómicos da ancestral Commedia dell’Arte italiana, um estilo teatral popular próximo das classes operárias. O trabalho de Fo carateriza-se pela crítica ao crime organizado, à corrupção na política, aos assassinatos políticos, à doutrina da igreja católica e aos conflitos no Médio Oriente.

A primeira experiencia teatral de Fo foi a sua colaboração nas revistas satíricas de pequenos cabarets e teatros. Com a sua esposa, a atriz Franca Rame, fundam a Companhia Dario Fo-Franca Rame, em 1959, e os seus sketchs humorísticos, no programa televisivo «Canzonissima», rapidamente os levam a criar figuras públicas que se tornarammuito populares. Desenvolvem um teatro de intervenção política, muitas vezes blasfemo e escatológico, mas ancorado na tradição da Commedia dell’Arte mesclada com aquilo a que Fo chama de “esquerdismo não-oficial”.

Em 1968, Fo e Rame fundaram uma outra Companhia, Nuova Scena, com ligação ao Partido Comunista Italiano e em 1970 criaram o Colletivo Teatrale La Commune, e iniciando tournées nas fábricas, nos parques e nas escolas.

Fo escreveu cerca de 70 peças, por vezes em co-autoria com Rame. De entre as peças mais conhecidas, podemos citar: Morte Acidental de um Anarquista, 1974; Não Se Paga, Não Se Paga, 1974. A sua obra como autor é bastante vasta. Fo ficou conhecido por obras como Mistero Buffo, 1973, baseada em peças de mistério medieval mas cujas temáticas são alteradas consoante o público. Dos seus trabalhos, certamente escritos com Rame, destacam-se ainda: Tutta CasaBed and Church, tradução inglesa: Adult Orgasm Escapes from the Zoo, 1978; Clacson, Trombette e Pernacchi, 1981; Female Parts, 1981; Copia Apperta, 1983; L’uomo nudo e l’uomo in frak, 1985; e Il Papa e la Strega, 1989.

Estas peças, em particular Mistero Buffo, foram traduzidas em 30 línguas e, quando produzidas fora de Itália, foram modificadas por refletirem sobre os problemas, políticos e outros locais. Fo encoraja os encenadores e tradutores a modificarem as suas peças como entenderem, desde que ele considere que a adaptação não se afasta da tradição da Commedia dell’Arte e da improvisação.

Na entrega do Prémio Nobel, em 1997, o comité apresentou Fo como um autor “que imita os cómicos da Idade Média flagelando as autoridades e conservando a dignidade dos oprimidos”.

Comentarios desactivados en Addio, Darío Fo

Set 30 2016

Tres poemas versionados ao francés e ao inglés

francesingles01
francesingles02
francesingles03
(Premer nas imaxes para unha mellor lectura)

Conmemórase hoxe, 30 de setembro, o Día Internacional da Tradución e xa se contou nesta anotación que a primeira vez que se traduciron poemas meus a varias linguas europeas foi cando recibín o Premio Tívoli – Europa Giovani en 1997, por Abecedario da desolación. Tres dos textos deste poemario recolléronse despois na lingua orixinal e acompañados de versións en italiano, portugués, castelán, francés, inglés, alemán, serbo-croata, albanés e ruso no volume Il cammino di Santiago. La giovane poesia d’Europa nel 1997 (1998), ao coidado de Filippo Bettini e Armando Gnisci.

O ano pasado reproducín nesta anotación as súas versións ao alemán, realizada por Nora Moll, e ao serbo-croata, por Sinan Gudževič.

E hai agora dous anos, nestoutra anotación reproducín as versións ao albanés, realizada por Blerina Suta, e ao ruso, por Alexej Boukalov.

Hoxe ofrezo os mesmos poemas nas súas versións en francés, realizada por Jacqueline Risset, e ao inglés, por Silvia Bertoni e Aiden Feerick. E velaquí os orixinais:

Entre tanto, a tu custodia dejo mis últimos versos.
Aquí están.
Si los guardas,
si los conservas,
podremos comparar su amargura
con la sonrisa de los que escriba mañana cuando vuelva.

León FELIPE

aproveito as palabras por ti desperdiciadas
que recollo e restauro labrando cada verso,
palabras nos lagotos do olvido que vernizo
coa resina das bágoas, entre amor de rescaldos
que fumegan, que abafan e non dan extinguido.

aproveito as medidas limitadas dos versos
que recompoño adrede coa túa exactitude
de ámbitos, sensos novos retornan na beleza
do pronunciado, cerna de aciñeira traballo
e o corpo gaña a forma da evocación sonora.

aproveito as estrofas que nun aire viciado
purifico e intúo rimas e metros doces
para ter un azucre de flores semellante
aos teus ollos, reconto sílabas e agradezo
cada acento perfecto que quere un sonetista.

aproveito inclusive pausas inoportunas
onde o estro dubida na escolla do adxectivo
para amar, despoxado do apetecido aroma
colecciono un caderno de fragancias, odores
de prantas, e aproximo de xeito novo o corpo.

aproveito unha coda nunha estrofa de envío
para deixar no verso final esa esperanza
débil, ese combate co amargor máis profundo,
co verme máis nocivo. reparo o meu sorriso
namentres un fragmento de min nace diverso.

***
Um dia
sem ouvir
a tua voz
é como descobrir
que o mar
morreu.

David MOURÃO-FERREIRA

ando coa voz descalza nos días areeiros
que escorren polos dedos, reinvento no murmurio
que se escoita a liturxia de mares de saliva
que esvaran na pel, sinto como sobe a marea
do livor que conturba cada poro en silencio,

envexo o mar inmenso que desencalla os pasos
que escribín na planicie porque pode bicarte,
o mesmo mar de fóra que arreda os nosos liques
en distinto hemisferio, teño envexa do plancto
porque somos argazo que morre lentamente,

perdo salitre en ollos que se perden no inmenso
sabor dunha amargura tan grande e tan enorme
como aquel horizonte que se deita nos labios
do mar, non digo nada, non posúo palabras
para escribir relatos de náufrago no diario,

agradezo os abrazos e os beixos daquela onda
que cruza inesperada no vento de novembro
pero que sabe a pouco, que destrúe e que nada
máis que augación achega, miro de novo os peixes
escasos que unha rede de nostalxia enreda,

devolvo insatisfeito cada palabra na auga
e como o mariñeiro recoñezo na espera
unha amizade, miro de novo o mar na enchente
desta preamar, sinto como sobe a marea
do livor que conturba cada poro en silencio.

***
Amori impossibili
come
sono effetivamente impossibili le colline.

Andrea ZANZOTTO

nas bandeiras da tarde rebenta a utopía,
en ollos como puños o amor é como berro
de alcohol na ferida, desencaixados rostros
son patria desta dor e no plural das horas
exorcito a fereza da desesperación.

a imposibilidade de amar é o argumento
de todas as palabras que pronuncio, nos himnos
non invoco aos deuses nin a antigos heroes,
só teño nos meus labios o nome dunha deusa
mortal que me arrebata cada paso do tempo.

metáforas potentes encobren o sinxelo
discurso da hemorraxia mentres un sangue doce
e mesto engorda as bocas dos máis incomprendidos
poemas que nas nubes teño escrito para ela,
co lapis dos meus soños e o cuspe da amargura.

deixo atrás un vacío no caixón da memoria,
centos de documentos íntimos esparexo
no cartafol de versos e os amigos dubidan
de min pois fun sincero para os trasnos da imprenta
e hipócrita co aprezo de abrazos transparentes.

nunca quixen amigos para dicirlle amor
e dáballe as palabras aos paxaros, acaso
escoitase pardelas, rulas ou estorniños
pero ela nunca soubo que era este corazón
o culpable das aves de viaxe migratoria.

Tivoli0

Comentarios desactivados en Tres poemas versionados ao francés e ao inglés

Xuñ 10 2016

Artigo en QPC (VII): «O poeta maltés Stephen Cachia critica o peche temporal do Museo da Pesca de Fisterra»

Cam

Na nova colaboración con QuepasanaCosta. Diario dixital da Costa da Morte, que dirixe Ubaldo Cerqueiro, cedínlle o meu espazo a outra voz no texto intitulado «O poeta maltés Stephen Cachia critica o peche temporal do Museo da Pesca de Fisterra», que tamén xa se pode ler nesta ligazón, e que reproduce un breve artigo recibido na miña caixa de correo. Esta tribuna de opinión asinada por Stephen Cachia, que xa deu pé a novos artigos de denuncia como a que asina o propio Ubaldo Cerqueiro, tamén foi recollida na edición de Carballo do xornal La Voz de Galicia. Velaquí.

O poeta maltés Stephen Cachia critica o peche temporal do Museo da Pesca de Fisterra

O poeta maltés e vello amigo Stephen Cachia coñeceu o mércores 23 de marzo o Museo da Pesca de Fisterra (velaquí a crónica), no que máis unha vez o poeta fisterrán Alexandre Nerium engaiolounos coa súa sabedoría. Stephen Cachia é descendente dun avó mariñeiro e seu pai (que o acompañaba nesta viaxe) sen o ser coñece ben o mar, pola que a conversa foi moi produtiva para todos, como eu propio testemuñei.

Tamén nesa primeira xornada visitamos a mostra de artesanía do castelo de Vimianzo, onde Stephen Cachia e seu pai conversaron cunha palilleira ou panilleira (como se dicía antigamente) sobre o encaixe, pois tamén existe na pequena illa maltesa de Gozo; o cabo Vilán; o dolmen de Dombate e o castro de Borneiro; o santuario da Barca, que foi seguido dun xantar gorentoso na casa A de Loló, e xa pola tarde no faro de Fisterra, no Museo da Pesca; na fervenza do Xallas ou do Ézaro e, de volta, a praia de Carnota subindo polas Paxareiras cara a Compostela.

Da visita ao Museo da Pesca saíu o seu compromiso de escribir un poema a Fisterra, algo que xa cumpriu e que adiantei nunha anotación da miña bitácora persoal. Na nosa relación epistolar comenteille que o Museo estaba pechado e que o seu futuro era incerto e Stephen Cachia decidiu testemuñar a súa preocupación e a súa crítica perante esa realidade e esa moura perspectiva. E velaquí o texto que nos fixo chegar, que versiono para o galego e que viña escrito nun español sen case grallas ortográficas, pois é un idioma que coñece ben desde que se decidiu a traducir fragmentos da obra de Federico García Lorca ao maltés.

O Museo da Pesca de Fisterra, patrimonio único de Galicia. Por Stephen Cachia

En marzo deste ano visitei Galiza co meu pai. Xa visitara esta terra tan fermosa hai máis de doce anos mais esta vez, á parte das visitas habituais a Santiago de Compostela, a súa catedral e os lugares vinculados co apóstolo, tiven a oportunidade de visitar o Museo da Pesca de Fisterra na Costa de Morte.

Escribo estas palabras cunha inmensa tristeza despois de saber que hai plans para pechar este museo durante varios meses ao ano. Digo ´tristeza´ porque a impresión que me deixou o museo despois de visitalo foi moi positiva. Para min, un escritor que volveu a Galiza para comprender mellor a súa historia, cultura e antigas artes, o museo foi a parte máis significativa e a máis destacada da miña visita a Galiza. Grazas ao museo puiden comprender moito mellor o carácter único deste lugar tan emblemático da costa galega.

Impactoume en particular a sabedoría e a paixón coas que o señor Alexandre Nerium explica as pezas dentro do museo. Encóntrase moi raramente a un guía tan experto e tan inspirador como o señor Nerium. As experiencias e as anécdotas que me contou durante a visita déronlle vida ás exposicións. Non teño dúbida de que esta persoa é un tesouro e un custodio único do patrimonio de Galiza.

Sería unha verdadeira perda para a cultura e o prestixio de Galiza, terra de pesca e de antigos costumes, se se pechase o museo durante algúns meses do ano. Todos os que visitan Fisterra non poden comprender ben o significado das tradicións e a cultura do lugar se non acceden ao Museo da Pesca. Polo tanto, prégolles que manteñan o museo aberto durante todo o ano porque só así se pode protexer o patrimonio único de Galiza.

Espero sinceramente que as autoridades responsables tomen a correcta decisión para protexer esta xoia de Galiza e así poder promocionar no mellor modo o seu patrimonio, tanto en España como no resto do mundo.

Stephen Cachia
Escritor e poeta maltés
xuño de 2016

(Versión galega de Miro Villar sobre un orixinal escrito en castelán)

Comentarios desactivados en Artigo en QPC (VII): «O poeta maltés Stephen Cachia critica o peche temporal do Museo da Pesca de Fisterra»

Abr 25 2016

«Escrita automática» / «Automated Writing», poema en versión inglesa de Diana Pastoriza

EscritaAutomática
(Premer na imaxe para unha mellor lectura)

Palabras da man ao corazón é a ben interesante e suxestiva bitácora de Diana Pastoriza, English Teacher an at EOI, na que sen desmerecer outras sobrancean para min as seccións denominadas «Letters in Books», «Letters in Films», «Letters in Music», «Letters in Painting» e «Letters in Poems» (outras veces o termo Writing substitúe a Letters nos encabezamentos), que é a miña preferida, por razóns obvias, aínda que en calquera delas asoman sempre excelentes descubertas artísticas, fílmicas, literarias ou musicais.

Veño seguindo a miúdo e recomendo vivamente Palabras da man ao corazón, mais desta volta teño que lle agradecer inmensamente á autora das anotacións o seu agasallo da versión inglesa do meu poema «Escrita automática» / «Automated Writing», que fai parte do libro As crebas (Espiral maior, 2011).

É o primeiro poema deste libro en ser traducido, pois xa contei nesta anotación que a primeira vez que se traduciron poemas meus a varias linguas europeas foi cando recibín o Premio Tívoli-Europa en 1997, entregado en 1998, por Abecedario da desolación (Espiral maior, 1997). Tres dos textos deste poemario recolléronse despois na lingua orixinal e acompañados de versións en italiano, portugués, castelán, francés, inglés, alemán, serbo-croata, albanés e ruso no volume Il cammino di Santiago (1998), ao coidado do finado e chorado Filippo Bettini e de Armando Gnisci.

«Escrita automática» / «Automated Writing», poema en versión inglesa de Diana Pastoriza inclúese na sección «Writing in Poems» da súa bitácora Palabras da man ao corazón, cunha breve anotación introdutoria. Deseguida reproduzo a mesma e o poema, ao tempo que lle reitero a Diana o meu agradecemento polo seu labor de divulgación. Obrigado, moitas grazas!

Writing in Poems: Escritura automática

Another poem today by Miro Villar, also from his latest book, As Crebas, dealing with writing and technology. It uses José Saramago’s poem as a basis, which is nostalgic of paper books and praises them for their ability to function as containers of our sadness. In fact, both poems make me reminisce of Psalms 56:8, where the writer asks God: “save my tears in your bottle”. In the same way, the pages of a book can save our tears – which cannot be said of  a technological device, since not only is it unable to save tears, but they can make it stop functioning altogether.

However, Miro’s poem claims Saramago was inaccurate, because despite having all these new devices and technology, the problems we face and the feelings we experience throughout our lives continue to be the same.

Here you have the original poem and my attempt at a decent translation.

Escrita automática

É ainda possível chorar sobre as páginas
de um livro, mas nao se pode derramar
lágrimas sobre um disco rígido

José Saramago, (s.d.)

Derramabas bagullas a escorrer polos dedos e inundar o teclado, maldita pianola de músicas perversas que acompaña o ruído do diálogo aberto para o esquecemento.

Mentía Saramago pois non só se retorcen as páxinas con manchas de sangrada humidade, velaí as unllas longas azuladas no sal, paxaros picapeixes nas augas atoldadas.

Automática escrita, cibernético envío, mecánica resposta, a dor faise moderna, procura novos traxes, mais cando abres xanelas é a mesma dor, a mesma dos xoguetes da infancia que rompen en anacos, das fraternais pelexas, da dura adolescencia, da morte dos avós.

Automated Writing

You shed tears which slide down your fingers and flood the keyboard, damn player piano of perverse music which accompanies the noise of an open dialogue ready to be forgotten.

Saramago lied, since not only do the pages twist with stains of bleeding wetness, but also the long bluish nails sink in the salt like kingfishers in the clouded waters.

Automated writing, cybernetic delivery, mechanic reply, pain becoming modern, looking for new costumes; but when you open windows, it’s the same old pain, the same pain of childhood toys broken into pieces, of sibling fights, of hard adolescence, of the death of grandparents.

Comentarios desactivados en «Escrita automática» / «Automated Writing», poema en versión inglesa de Diana Pastoriza

Abr 15 2016

Poema (LXXXIX): «POETA (b’dedika lil Nażim Hikmet, Pablo Neruda u Federico Garcia Lorca)», de Stephen Cachia

StephenCachia01
StephenCachia02

(Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

Nesta anotación xa narrei a recente viaxe do poeta Stephen Cachia e seu pai á Costa da Morte, na que me agasallou con varios libros. Un deles era un libro de poemas escrito a dúas voces, pois inclúe textos de Patrick Sammut e do propio Stephen Cachia. Os versos están escritos en maltés ou en inglés. Sen entender nada da lingua maltesa, reparei no poema intitulado «POETA (b’dedika lil Nażim Hikmet, Pablo Neruda u Federico Garcia Lorca)». Daquela soliciteille a Stephen unha versión en español, que aprendeu para poder ler a Federico García Lorca na súa lingua, alén de ter traducido varios textos ao maltés.

Axiña fíxome chegar unha copia do orixinal maltés e a súa versión en español, na que non tiven que facer mudanzas. E eu propio, a partir da versión española, elaborei a versión galega. Velaquí:

POETA

(b’dedika lil Nażim Hikmet, Pablo Neruda u Federico Garcia Lorca)

Il-poeta telaq għat-taqbida,
imma jien bqajt nibki fuq l-għatba.
It-tarka tiegħu tixgħel,
bil-vrus miktubin lir-riħ.

Imm’hu telaq
mingħajr ma ħares lura.
Hu ħarab lejn art oħra,
mingħajr ma ra id-dija.
Mingħajr ma ra l-widien jimtlew bid-deheb,
jew l-ilmijiet jitferraw f’ħoġor it-tfal.
Hu ra biss id-dawl tal-qamar
jilgħab f’qiegħ il-bir tan-niket,
u ħolom biss bis-swali mħarbta
fejn jegħirqu minsija l-ħajjin.

Għalhekk qatluh ‘il-poeta
u jien bqajt nibki fuq l-għatba.

Bqajt nibki,
għax m’għaraftx
il-kesħa tal-qamar Ċilen f’Awwissu
fejn jitqallbu l-eżiljati fil-kabini tal-mejtin.

Imma x-xagħri suwed tal-Patagonja
għad iwarrdu l-fjur fl-Andalusija!
It-Turkija għad tkun l-għarusa tiegħek
Nażim, u lkoll għad toħolmu
bit-tbissima bellusija tas-siġar bla mant,
meta jinżlu l-għasafar ċkejkna,
biex ikantaw fuq it-tarka tiegħek.
Naqqrilhom dirgħajhom, poeta,
ħalli tiddakkar bis-sbuħija!

Imm’iskot! Qed nismagħhom ġejjin,
għalik u għalija,
bix-xwabel tal-iġfna lesti
u b’tal-kabini l-ħruxija!

Għannilhom Nażim! Għannilhom!
Minn qiegħ qalbek islet poeżija,
ħalli tfarraġ l-ommijiet imnikkta
fil-lejl imqalleb tagħhom,
u tixgħel ftit tad-dija!

Stephen Cachia

POETA

(Versos dedicados a Nazim Hikmet, Pablo Neruda e Federico García Lorca) (1)

O poeta foise para loitar,
mais eu fiquei chorando na porta.
O seu escudo brillando, (2)
cos versos escritos para o vento.

Mais el foise
sen mirar atrás.
Fuxiu cara a outra terra
sen ver chegar a luz.
Sen ver os vales a encherénse de ouro,
ou os ríos a se verteren nos regazos dos nenos.

Só viu a luz da lúa
a xogar no fondo do pozo das tristezas.
Só soñou coas salas caóticas
onde afogan esquecidos os vivos.

Por isto o mataron ao poeta
e eu fiquei chorando na puerta.

Fiquei chorando,
porque non recoñecin
o frío da lúa chilena en agosto
onde se moven os exiliados nas cabinas dos mortos.
Mais os desertos escuros da Patagonia
florecerán como as rosas de Andalucía!
Turquía será a túa noiva querida,
Nazim, e todos tres soaredes
co sorriso de veludo das árboles sen veo
cando baixan os paxariños
para cantar sobre o voso escudo.

Atanisca os seus brazos, poeta
para que te enchas de fermosura!
Pero agora cala! Oios chegar,
veñen por min e por ti
coas espadas preparadas dos barcos
e coa tortura das cabinas!

Canta Nazim! Canta!
Desde o fondo do teu corazón tece un poema,
para confortar as nais tristes
na súa noite revolta
e para lles acender un pouco de luz
na súa noite escura!

(1) Os tres poetas foron detidos por reximes autoritarios a causa dos seus versos e polas súas ideas. Federico García Lorca foi fusilado mentres é probable que Pablo Neruda fose asasinado tamén. Nazim Hikmet pasou moitos anos no cárcere.
(2) Na Antiga Grecia, a nai do guerreiro recibía o escudo do seu fillo cando este morrera en batalla. A poesía é o único que nos queda destes grandes poetas.

Stephen Cachia

POETA

(Versos dedicados a Nazim Hikmet, Pablo Neruda y Federico García Lorca) (1)

El poeta se fue para luchar,
pero yo quedé llorando en la puerta.
Su escudo brillando, (2)
con los versos escritos para el viento.

Pero él se fue
sin mirar atrás.
El huyó a otra tierra
sin haber visto llegar la luz.
Sin haber visto los valles llenándose de oro,
o los ríos vertiéndose en los regazos de los niños.

Sólo vio la luz de la luna
jugando en el fondo del pozo de las tristezas.
Sólo soñó con las salas caóticas
donde ahogan olvidados los vivos.

Por esto lo mataron al poeta
y yo quedé llorando en la puerta.

Quedé llorando,
porque no reconocí
el frio de la luna chilena en agosto
donde se mueven los exiliados en las cabinas de los muertos.
Pero los desiertos oscuros de la Patagonia
florecerán como las rosas de Andalucía!
Turquía será tu novia querida,
Nazim, y todos los tres sonaréis
con la sonrisa de terciopelo de los arboles sin velo
cuando bajan los pajaritos
para cantar sobre vuestro escudo.

Mordisquea sus brazos, poeta
para que te llenes de hermosura!
Pero ahora cállate! Les oigo llegar,
vienen a por mí y a por ti
con las espadas preparadas de los barcos
y con la tortura de las cabinas!

Cántales Nazim! Cántales!
Desde el fondo de tu corazón teje una poesía,
para confortar a las madres tristes
en su noche revuelta
y para encenderles un poco de luz
en su noche oscura!

(1) Los tres poetas fueron detenidos por regímenes autoritarios a causa de sus versos y por sus ideas. Federico García Lorca fue fusilado mientras es probable que Pablo Neruda fuese asesinado también. Nazim Hikmet pasó muchos años en la cárcel.
(2) En la Antigua Grecia, la madre del guerrero recibía el escudo de su hijo cuando éste murió en batalla. La poesía es lo único que nos queda de estos grandes poetas.

Stephen Cachia

(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)
Stephen23-03-16(13)

Comentarios desactivados en Poema (LXXXIX): «POETA (b’dedika lil Nażim Hikmet, Pablo Neruda u Federico Garcia Lorca)», de Stephen Cachia

Abr 13 2016

Poemas (LXXXVIII): «Diana – Oder die Gegenstände» («Diana ou Os obxectos») de Günter Grass

GünterGrass1

No primeiro cabodano do poeta alemán Günter Grass (Danzig, agora Gdansk, Polonia,16 de outubro de 1927 – Lübeck, Alemaña, 13 de abril de 2015) reproduzo outro dos seus poemas en versión galega de Úrsula Heinze e Ramón Lorenzo incluído na antoloxía intitulada As galiñas de vento (Xerais, 2002, xa descatalogado como toda a colección de poesía Ablativo absoluto) que compilaba textos dos seus tres primeiros poemarios As vantaxes das galiñas de vento (Die Vorzüge der Windhühner, 1956), Triángulo de vías (Gleisdreieck, 1960) e Interrogado (Ausgefragt, 1967).

Noutra anotación, ao fío da súa morte, reproducín dous poemas aos que nesta ocasión engado este texto metaliterario e de recreación mitolóxica intitulado «Diana – Oder die Gegenstände» («Diana ou Os obxectos»), do seu libro Gleisdreieck (Triángulo de vías, 1960). Velaquí:

Diana – Oder die Gegenstände

Wenn sie mit rechter Hand
über die rechte Schulter in ihren Köcher greift,
stellt sie das linke Bein vor.

Als sie mich traf,
traf ihr Gegenstand meine Seele,
die ihr wie ein Gegenstand ist.

Zumeist sind es ruhende Gegenstände,
an denen sich montags
mein Knie aufschlägt.

Sie aber, mit ihrem Jagdschein,
lässt sich nur laufend
und zwischen Hunden photografieren.

Wenn sie ja sagt und trifft,
trifft sie die Gegenstände der Natur
aber auch ausgestopfte.

Immer lehnte ich ab,
von einer schattenlosen Idee
meinen schattenwerfenden Körper verletzen zu lassen.

Doch du, Diana,
mit deinem Bogen
bist mir gegenständlich und haftbar.

Günter Grass

Diana ou Os obxectos

Cando ela coa man dereita
sobre o ombro dereito agarra a alxaba,
pon a perna esquerda diante.

Cando me deu,
deume o seu obxecto na alma,
que para ela é coma un obxecto.

Polo xeral son obxectos en repouso,
contra os que os luns
bate o meu xeonllo.

Mais ela, co seu permiso de caza,
só se deixa fotografar
correndo entre cans.

Cando di si e dá no branco,
dá no branco nos obxectos da natureza,
mais tamén nos disecados.

Sempre rexeitei
deixar feri-lo meu corpo, que dispensa sombra,
por unha idea sen sombra.

Non obstante, ti, Diana,
co teu arco
es para min obxectiva e responsable.

Günter Grass

Comentarios desactivados en Poemas (LXXXVIII): «Diana – Oder die Gegenstände» («Diana ou Os obxectos») de Günter Grass

Abr 11 2016

«Paisaxe vermella», un poema para un cadro de José S. Carralero

PaisaxeVermella02
PaisaxeVermella01
(Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

Por volta de finais do 2009 recibín un convite do poeta peruano, enraizado en Salamanca, Alfredo Pérez Alencart para participar nun volume colectivo de homenaxe ao pintor José S. Carralero (Cacabelos, León, 1942), no que cada poeta participante debía escribir un texto baseado nun cadro do pintor que nos fora facilitado con anterioridade nunha imaxe fotográfica.

O proxecto tomou corpo e o libro publicouse co título El paisaje prometido (Sesenta y ocho poetas del mundo para un pintor de Castilla y León) José S. Carralero. Idea y edición de Alfredo Pérez Alencart (Salamanca: Sociedad de Estudios Literarios y Humanísticos de Salamanca – Selih, 2010) e a ampla nómina de poetas foi a seguinte:

Tundidor, Morejón, Tamura, Fonseca, Graça Moura, González Tosar, Colinas, Salvado, Cho Seung-hui, Amat, Quintanilla Buey, Valinho Alvarez, Ancet, González Vigil, Arrieta, Rodríguez, Churm, López Samprón, Armas, Miguel Elías, González-Guerrero, Ledesma, López Anglada, Mendoza, García López, Montes, Galán, José A. Pérez, Cilloniz, García-Camino, Martins, Villagrasa, Tarquis, Mata, Frayle Delgado, Galeano, Pavón, Velasco Plaza, Tanarro, Duarte-Herrera, Verde, Funes, Maurial, Wolf, Mario Alonso, Nejar, Alvarado Tenorio, Manhitu, Aguilar Carrillo, Viloria, Bajrat, Gatica, Acosta, Rauskin, Miro Villar, Serrano, Alonso Requejo, Muñoz Quirós, Sagüillo, Becher, Aganzo, Arancibia, Osório, Greenwald, Palomares, Mamani, Abdul Hadi Sadoun e A. P. Alencart.

Da parte galega só dúas voces, Luís González Tosar co poema «Chauen, el primer gozo» (do que ignoro a razón de aparecer unicamente na versión en castelán) e eu propio con «Paisaxe vermella», un soneto en lingua galega, que acompañei dunha versión ao castelán, baseada no cadro da imaxe superior, intitulado Paisaje rojo, 1977 (Óleo sobre lienzo. 97×130 cms.) Medalla de Oro de la IV Bienal de Pintura Ciudad de Huesca, 1980.

Desde datas recentes o sitio web crear en Salamanca ou a propia páxina persoal do pintor José S. Corralero permiten descargar de balde en pdf todo o volume, do que agora reproduzo o meu texto:

PAISAXE VERMELLA

Cando por primavera venza Amor,
renacendo do inverno fuxidío,
no sangue notarás un calafrío
co que se apaga o último tremor.

Cando por primavera arda a calor,
anunciando un verán de moito brío
nos labios notarás ese arrepío
co que se acende o corpo na suor.

Cando por primavera todo naza
de novo, notarás que se consome
a saudade, que esqueces o seu nome.

Cando por primavera todo agrome
de novo, notarás como esguedella
o silenzo paisaxe en cor vermella.

PAISAJE ROJO

Cuando por primavera venza Amor,
renaciendo del invierno huidizo,
en la sangre notarás un escalofrío
con el que se apaga el último temblor.

Cuando por primavera arda el calor,
anunciando un verano de mucho brío
en los labios notarás ese estremecerse
con el que se enciende el cuerpo con el sudor.

Cuando por primavera todo nazca
de nuevo, notarás que se consume
la nostalgia, que olvidas su nombre.

Cuando por primavera todo brote
de nuevo, notarás cómo se despeluza
el silencio paisaje en color rojizo.

(Tradución do autor)

Comentarios desactivados en «Paisaxe vermella», un poema para un cadro de José S. Carralero

Abr 06 2016

Fisterra (Bidu u Tmiem tal-Vjaġġ) / Fisterra (Principio e fin da viaxe). Un poema do maltés Stephen Cachia


(Fotografía realizada con dispositivo móbil. Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Nesta anotación xa narrei a recente viaxe do poeta Stephen Cachia e seu pai á Costa da Morte e o seu encontro co poeta fisterrán Alexandre Nerium, quen desde hai anos anda a compilar textos poéticos sobre Fisterra e o seu cabo. Aquel día Alexandre Nerium solicitoulle e Stephen Cachia un poema inédito e o poeta maltés comprometeuse a escribir os versos coa experiencia vivida nesa xornada. E así o fixo, no acougo da súa propia terra rematou estes versos que principiou a perpetrar aquela mesma noite coas imaxes aínda frescas nas retinas e na memoria. Fíxonos chegar unha versión trilingüe: o orixinal maltés, en inglés (que tamén é lingua oficial en Malta e con maior prestixio social) e en español, pois Stephen Cachia aprendeu o castelán para poder ler a Federico García Lorca na súa lingua, porta do que ten traducido varios textos ao maltés. Eu propio, a partir da versión española, na que fixen unhas pequenas correccións (algunha palabra ou concordancia e pouco máis) elaborei tamén a versión galega.

Fisterra (Bidu u Tmiem tal-Vjaġġ)

(Lil Miro Villar u Alexandre Nerium,
Żewg poeti Galizjani li jixgħelu il-fanali tal-poeżija
fil-lejl skur tal-Costa da Morte.)

Kewkba kewkba fejn hi l-benniena tiegħek?
Qalb ix-xbieki mtertqa u l-blat tas-solitudni
jokrob il-vendaval bil-mużika tiegħu tat-tempesti
u jħabbar il-wasla tal-Appostlu Mejjet f’arzella ġeblija.

Kewkba kewkba fejn hi l-benniena tiegħek?
Qalb irħula fqajra jiggranfaw ma’ rdumijiet u rias,
tibda u tintemm il-mixja tal-Appostlu
fl-aħħar vjaġġ tiegħu bejn widien minsija.

Tifkiriet imċajpra qalb bajjiet vjola u Madonni tas-sajjieda,
wegħdiet u suppliki taħt sema tal-azzar.
U dawl kbir fis-sema iħabbar it-tmiem,

Għalhekk meta jasal l-aħħar tal-vjaġġ
f’Fisterra, jinxtegħlu l-fanali fuq l-irdumijiet
u hekk kif ix-xwieni jħallu d-Dinja l-Qadima
nisa u xjuħ jitilgħu mal-qċaċet fuq il-baħar
biex jaraw l-aħħar dellijiet tal-Maħbub tagħhom
qabel ma jgħib wara t-truf tax-xefaq.

Iżda meta d-dmugħ tas-sema
Idawwrek bin-niket immens tiegħu
ftakar dejjem li Fisterra m’hijiex biss it-tmiem
imma tista´ tkun ukoll il-bidu.
Art u mixja ġdida.

Il-ħajja taf trodd mewt kif ukoll ħajja.
Kewkba kewkba fejn hi l-benniena tiegħek?

Stephen Cachia

Fisterra (Start and End of the Journey)

(dedicated to the poets Miro Villar and Alexandre Nerium
who light the lighthouses of poetry in the dark night of the Costa da Morte)

Star oh star, where lies your cradle?
Among the torn fishing nets and the rocks of solitude
Cries the vendaval (1) with his music of tempests,
Heralding the coming of the Dead Apostle in a stone shell (2).

Star oh star where lies your cradle?
Among poor villages hanging on to cliffs and rias (3),
Starts and ends the Apostle’s final journey,
through forgotten valleys he walks.

Misty memories of purple bays and fishermen’s Holy Virgins,
prayers and promises under a sky of steel
where a great light announces the end.

That is why when the end of the journey is near,
the lighthouses are lit in Fisterra (4)
and when the ships are leaving the Old World
the women and the elderly climb up to the peaks on the ocean
to see the last shadows of their Loved one
before he disappears beyond the horizon.

but heed this: when heaven’s tears
cover you with their immense desolation
never forget that Fisterra is not only the end
but can also be a beginning.
of a new life, a new journey.

Life gives out death and life in equal measures.
Star oh star, where lies your cradle?

Stephen Cachia

31st March 2016

Notes:
(1) The vendaval is the name of a strong wind.
(2) Legend says that the dead body of the Apostle St.James was placed in a stone-boat in Palestine and arrived in Northwestern Spain where it was eventually laid to rest in Santiago de Compostela in a “field of stars – Campo Stellae” (Santiago de Compostela literally means Saint James of the Field of Stars).
(3) Rias are wide deltas surrounded by hills which are typical of Galicia in Northwestern Spain.
(4) Fisterra is the name of a tiny village in Galicia, site of numerous shipwrecks and lighthouses, its name comes from the Latin Finis Terra, literally Land’s End, where the Old World ends at the Atlantic Ocean.

Fisterra (Principio e fin da viaxe)

(Para Miro Villar e Alexandre Nerium,
dous poetas galegos que acenden os faros da poesía
na noite escura da Costa da Morte)

Estrela, estrela, onde está o teu berce?
Entre as redes rotas dos corazóns e as rochas da soidade
chora o vendaval coa súa música de temporais
anunciando a chegada do Apóstolo Morto nunha cuncha de pedra.

Estrela, estrela, onde está o teu berce?
En pobres aldeas agachadas en acantilados e rías,
empeza e remata a derradeira viaxe do Apóstolo
entre vales esquecidos.

Lembranzas neboentas de praias purpúreas e Virxes dos pescadores,
oracións e peticións baixo un ceo de aceiro.
E unha gran luz anunciando o remate da viaxe.

E así, cando vai finalizar a viaxe,
en Fisterra acenden os faros
e cando os barcos deixan o vello mundo
mulleres e anciáns soben aos acantilados
para ver a última sombra do seu Amado
antes de que desapareza detrás do horizonte.

Pero cando as bágoas do ceo
te cobren coa súa inmensa desolación
non esquezas nunca que Fisterra non é só o remate
pois pode ser tamén o principio da viaxe.
A vida sabe entregar tanto a vida como a morte.
Estrela, estrela, onde está o teu berce?

Stephen Cachia

(31 de marzo 2016)

Fisterra (Principio y fin del viaje)

(Para Miro Villar y Alexandre Nerium,
dos poetas gallegos que encienden los faros de la poesía
en la noche oscura de la Costa da Morte)

Estrella, estrella, ¿dónde está tu cuna?
Entre las redes rotas de los corazones y las rocas de la soledad
llora el vendaval con su música de temporales
anunciando la llegada del Apóstol Muerto en una concha de piedra.

Estrella, estrella, ¿dónde está tu cuna?
En pobres aldeas escondidas en acantilados y rías,
empieza y termina el último viaje del Apóstol
entre valles olvidados.

Recuerdos nebulosos de playas purpúreas y Vírgenes de los pescadores,
oraciones y peticiones bajo un cielo de acero.
Y una gran luz anunciando el término del viaje.

De esta manera, cuando se va acabar el viaje,
en Fisterra encienden los faros
y cuando los barcos dejan el viejo mundo
mujeres y ancianos suben a los acantilados
para ver la última sombra de su Amado
antes de que desaparezca detrás del horizonte.

Pero cuando las lágrimas del cielo
te cubren con su inmensa desolación
no olvides nunca que Fisterra no es solo el término
pues puede ser también el principio del viaje.
La vida sabe entregar tanto la vida como la muerte.
Estrella, estrella, ¿dónde está tu cuna?

Stephen Cachia

(31 de marzo 2016)

Comentarios desactivados en Fisterra (Bidu u Tmiem tal-Vjaġġ) / Fisterra (Principio e fin da viaxe). Un poema do maltés Stephen Cachia

Mar 30 2016

O poeta maltés Stephen Cachia visita os territorios da Costa da Morte e a Barbanza



(Fotografías realizadas con dispositivo móbil. Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

O poeta maltés e vello amigo Stephen Cachia estivo uns días de lecer nesta nosa nación milenaria, acompañado de seu pai. Boa parte da súa viaxe cadrou coa nosa estadía en Lisboa, mais o mércores 23 aínda puiden ser o seu cicerone polo territorio da Costa da Morte e este luns 27 fomos o escritor Xosé Manuel Lobato e mais eu quen os levamos a coñecer as terras da Barbanza.

Unha fotografía da miña autoría (imaxe superior), con dispositivo móbil, serviulle á edición comarcal do xornal La Voz de Galicia – Carballo para ilustrar unha breve nova sobre a súa estadía no Museo da Pesca de Fisterra, no que máis unha vez o poeta fisterrán Alexandre Nerium engaiolounos coa súa sabedoría. Stephen Caccia é descendente dun avó mariñeiro e seu pai sen o ser coñece ben o mar, pola que a conversa foi moi produtiva para todos, como eu propio testemuñei.

Nesa primeira xornada visitamos a mostra de artesanía do castelo de Vimianzo, onde Stephen Cachia e seu pai conversaron cunha palilleira ou panilleira (como se dicía antigamente) sobre o encaixe, pois tamén existe na pequena illa maltesa de Gozo; o cabo Vilán; o dolmen de Dombate e o castro de Borneiro; o santuario da Barca, que foi seguido dun xantar gorentoso na casa A de Loló, e xa pola tarde no faro de Fisterra, no Museo da Pesca; na fervenza do Xallas ou do Ézaro e, de volta, a praia de Carnota subindo polas Paxareiras cara a Compostela.

O luns, na Barbanza, principiamos a visita en Rianxo con moita literatura (Manuel Antonio, Rafael Dieste, Castelao…) antes de subir á Curota con Xosé Manuel Lobato; visitar o castro de Baroña (segunda das imaxes superiores) e rematar no peirao de Corrubedo e nas dunas, antes de retornar pola estrada da costa desde Ribeita até Rianxo e xa logo a Compostela.

Non podía ser doutra maneira, servirmos de anfitrións para Stephen Cachia, quen me acompañou na miña primeira estadía en Malta polos seus lugares máis fermosos, cando en 2002 visitei o seu país convidado por outro poeta Adrian Grima, a quen coñecera na cerimonia de entrega do premio Tívoli – Europa Giovani en 1998.

Naquela estadía dispensei un obradoiro literario nunha mañá solleira. Stephen Cachia fíxome unha longa entrevista para a revista da entidade Inizjamed que aínda se pode ler nesta ligazón. Tamén fun convidado a participar cos meus textos na publicación Bliet u Miti, onde se presentaba así a colaboración:

This publication also includes an article and poems by Miro Villar (b. 1965), a young literary critic who is one of Galicia’s leading poets. In 1998 Miro Villar won the first edition of the Premio Tivoli Europa Giovani for books of poetry published in Europe by poets under the age of 35. Two of the poems in this volume appear in their original in Galician while the others appear in Maltese translation. The article called “Miti tal-Galizja” (“Galician Myths”) deals with the important presence of myths in Galician culture and with the myths surrounding two places which Villar feels particularly close to: A Costa da Morte (The Coast of Death) and Fisterra (The End or Edge of the Earth); these places and the myths surrounding them feature prominently in his rich poetry.

E máis tarde envieilles este artigo para a revista da entidade Inizjamed que tamén se publicou en papel. O orixinal ía en español, idioma que o meu tradutor Stephen Cachia coñece moi ben e que decidiu aprender só para ler a obra de Federico García Lorca na súa lingua orixinal.

UNA MIRADA GALLEGA A MALTA (versione spagnola)

En este nuevo siglo que iniciamos se habla mucho de la construcción de la identidad europea y la UE camina hacia su ampliación. Sin embargo toda esta estrategia responde casi en exclusiva a una construcción económica, que está muy lejos de la Europa social y de los pueblos que muchos de nosotros deseamos. Una Europa de la convivencia que permita el mutuo conocimiento entre los diferentes pueblos, haciendo visibles las realidades de naciones sin estado, como Galicia.

Por fortuna, existen organizaciones no gubernamentales, que trabajan en esa dirección, como puede ser la asociación cultural italiana Allegorein, organizadora del “Premio di Poesia Tívoli Europa Giovani”, una convocatoria abierta a todas las lenguas europeas con independencia de su status. En una de mis presencias en Tívoli pude conocer al poeta maltés Adrian Grima y allí fue la primera vez que tuve un contacto visual con la lengua maltesa, de la que a penas sabía su origen semítico, por mis estudios de Filología, y poca cosa más. Lo cierto es que Adrian y yo empatamos enseguida, hablamos mucho de poesía y de la situación de nuestras respectivas lenguas y literaturas y observamos más de una coincidencia. En aquel momento Adrian también me habló de la asociación Inizjamed y de la posibilidad de realizar algún trabajo conjunto en el futuro.

Hace unos meses Inizjamed decidió contar conmigo y su invitación me ilusionó, aunque el problema lingüístico me asustaba un pouco (puedo leer inglés, pero me cuesta entenderlo y no lo hablo, y mi italiano es mediocre). Con la ayuda inestimable de Stephen Cachia, de Karsten Xuereb, del propio Adrian y de otros miembros de Inizjiamed mi visita pudo concretarse, para realizar un taller de literatura, una conferencia sobre los mitos en la identidad gallega y un recital de mis poemas acompañados de una proyección de diapositivas, además de la posibilidad de hablar de mi país atlántico y en mi lengua atlántica en un país mediterráneo de lengua semítica.

De partida, el mayor inconveniente fue el propio viaje, pues Galicia es la punta más occidental de Europa y por lo tanto periferia, porque las comunicaciones aéreas son difíciles y las horas de espera en el aeropuerto de Barcelona permitían la lectura de una novela de 600 páginas.

A nuestra llegada, mientras los amigos de Inizjamed trabajaban muy duro en ultimar los detalles, tuvimos tiempo para conocer la isla y también Gozo. La primera sorpresa vino por el calor húmedo que nos agotaba muchísimo y la sensación de aridez del paisaje. Pudimos comprobar que la zona turística dónde nos alojabamos era similar a nuestras zonas turísticas, masificada y con la costa totalmente ocupada por construcciones hoteleras, sin una distancia de protección del entorno. En este caso no hubo sorpresa, en Galicia hay zonas dónde la presión sobre el medio ambiente también es brutal.

Sin embargo, descubrimos lugares como la ciudad vieja de Mdina, que parecía una pequeña Santiago de Compostela (la capital de Galicia, ciudad patrimonio cultural de la humanidad). Y conocimos lugares de la costa aún no deteriorados. Con el poeta Norbert Bugeja vivimos una magnífica tarde en dos lugares muy bellos, GHar Lapsi y la ciudad neolítica formada polos templos de Mnajdra e de Hagar Qim. La cortesía y la hospitalidad de Norbert aumentaron nuestra satisfacción.

En los demás días nos asombró mucho la ciudad amurullada de Birgú y nuestro recorrido por Sliema o La Valletta también nos deparó muchas imágenes bellas. De todas ellas, porque soy un amante del teatro, destacaría las ruínas a la entrada de la capital y el pequeño Teatro de Manoel, que me trajo a la memoria el Teatro Principal de Santiago de Compostela. Pero sobre todo me acordaré de un pequeño detalle, las máquinas que se utilizaban para efectos especiales como el viento y la lluvia. Nunca había visto nada igual, a pesar de haber vistado muchos teatros.

El único viaje organizado que realizamos fue a la isla de Gozo y el guía se encargó de llevarnos de un lado a otro de la pequeña isla. Visitamos todos los monumentos importantes, pero lo que más nos impresionó fue la Finestra Azzurra (?), porque allí se observaba el inmenso poder del mar y esta visión nos acercaba a Galicia y a la inmensidad del atlántico.

Con el pintor William Azzopardi conocimos como se celebraban las romerías en Malta. Santa Katarina no resultó ser muy diferente de nuestras fiestas populares, con culto religioso, música de bandas y fuegos nocturnos de artificio. Bién pudiera ser la fiesta patronal de mi villa, Cee. Una de las pocas diferencias es el hecho de que en nuestras fiestas, además de las bandas, tocan orquestas de música pop para la juventud.

Marsaxlokk, Blue Grotto, Rabat, Mosta… fueron otros lugares de interés, acompañados de vino o cerveza locales y de buen pescado, que no todo va a ser alimento para el espíritu.

La última jornada realizamos un viaje a Mellieha con Stephen Cachia, al impresionante santuario de la cueva, y allí me desconcertó la visión de los ex-voto de barcos. Yo soy de la Costa da Morte galega y las ofrendas de naufragios forman parte de mi acervo cultural. En el atlántico siempre decimos que el mediterráneo es un mar sin vida y demasiado calmo. Fue un tópico que aquella visión me hizo reconsiderar, en el mediterráneo también el mar podía ser muy temible.

En cuanto a las actividades literarias, el taller resultó ser una experiencia interesante por la pluralidad de los participantes. Desde mi punto de vista personal los problemas lingüísticos no permitieron finalizar completamente alguna de las actividades propuestas. Mi intención era desarrollar técnicas de expresión escrita que facilitasen la tarea de escribir. No sé si lo he conseguido, pero en mi opinión se escribieron textos muy bellos y se reflexionó sobre el hecho de que la literatura es, sobre todo, un juego y que el proceso de reflexión y de maduración debe ser posterior. Fue importante el diálogo entre todos, porque me asustaba la posibilidad de convertir el taller en un monólogo. Aún que todo siempre se puede mejorar, mi valoración personal fue positiva y espero que los asistentes puedan decir lo mismo, que puedan decir que al menos alguna actividad de las muchas realizadas les ha ayudado a escribir un poco mejor.

Los actos en Birgú fueron impresionantes. Se podía percibir la enorme cantidad de horas de trabajo que allí se condensaron. En mi opinión todo resultó magnífico, especialmente dos de las performances, pero hasta la más pequeña lectura tenía su interés. No entiendo nada de maltés, pero la sonoridad de la lengua aún permanece en mis oídos. Las traducciones simultáneas de Stephen Cachia nos ayudaron a entender la literatura, que siempre tiene dimensión universal.

En esas dos jornadas descubrí también que había otros motivos que me aproximaban a Inizjiamed, por una parte su oposición a la construcción de un campo de golf en la isla. Una pretensión absurda, totamente absurda, propia del capitalismo salvaje de esta hora para el que poco o nada importan los habitantes y sus medios de producción, la calidad de vida o el medio ambiente. Y otra iniciativa de algunos miembros de la asociación que mantienen una cooperativa de comercio justo. En definitiva, en esas dos noches supe que no me había equivocado al aceptar la invitación de Inizjiamed.

Finalmente, desearía resaltar la dimensión humana que he conocido en esta larga semana. Y no me refiero a la repercusión mediática (entrevistas en los principales periódicos, grabación de TV, porque como me había comentado Adrian Grima, también Galicia y Malta se parecen en eso, si eres un escritor extranjero te dedican espacio en los mass media, pero si yo fuese un escritor maltés a penas. Algo así sucede con la prensa gallega). Me refiero a la generosidad, a la hospitalidad y a la agradable compañía de la gente de Inizjamed y de sus allegados. Para nosotros esa afabilidad en la comunicación y la amistad cultivada para el futuro han sido lo mejor de este viaje. Nuestra gratitud y nuestra deuda.

(Fotografía via Inizjamed. Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Miro_marsaskala

One response so far

Next »