PremiosArchive for the '' Category

Mar 26 2018

Convocatoria do V Premio de Poesía Gonzalo López Abente

Published by under Poesía,Premios

Este pasado sábado conmemoramos o 140 aniversario do natalicio do escritor muxián Gonzalo López Abente: «O 24 de marzal do ano 1878 ás catro da serán, que cadrou en domingo, con feira en San Isidro, abrín os ollos á vida e pola fiestra da casa do Cabo da Grixas, ollei craramente un outo cruceiro e que no seu cume agoniaba un mártir cos brazos en crús…»

Días atrás a Fundación que leva o seu nome fixo pública a convocatoria do V Premio de Poesía Gonzalo López Abente, que en anteriores edicións gañaron as obras, todas catro publicadas en Xerais Poesía:

I Premio (2013): Dos tempos sombrizos, de Daniel Salgado.

II Premio (2014): Os días condenados. Fragmentos para un devocionario, de Laureano Xoaquín Araujo Cardalda.

III Premio (2015): s/t, de Emma Pedreira. (En 2016 non houbo certame)

IV Premio (2017): Culpable, de Eli Ríos.

BASES V PREMIO DE POESÍA GONZALO LÓPEZ ABENTE

A Fundación Gonzalo López Abente, coa colaboración da Secretaría Xeral de Cultura da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria da Xunta de Galicia, convoca o Premio de Poesía Gonzalo López Abente, en lingua galega.

1. Poderán concorrer ao V Premio de Poesía Gonzalo López Abente autoras e autores de calquera nacionalidade que presenten os seus orixinais en lingua galega, conforme á normativa vixente. Os textos presentados serán inéditos, condición que se estende ao soporte dixital, e non poderán estar premiados en ningún outro concurso de poesía.

2. A extensión dos textos non deberá ser menor a 400 versos.

3. De cada orixinal presentarase en sobre pechado sen remite tres copias en papel, mecanografadas a dobre espazo e debidamente encadernadas ou grampadas, antes do día 25 de Maio 2018, na sede da fundación:

Fundación Gonzalo López Abente
R/ Virxe da Barca, 49. Casa das Beiras
15124 Muxía (A Coruña)
Indicarase no sobre “V Premio de Poesía Gonzalo López Abente”.

4. Os orixinais presentaranse baixo lema e xunto coas copias achegarase un sobre pechado, identificado co mesmo lema, que conterá o nome e os apelidos do autor ou autora, enderezo postal, número de teléfono e enderezo electrónico.

5. O xurado estará composto por dous poetas de recoñecido prestixio ou dos expertos/as en literatura galega e un representante da fundación que actuará ademáis como secretario.

6. O premio terá una dotación única de 2.000 €, suxeito á normativa fiscal vixente, e máis unha peza escultórica conmemorativa. A obra premiada será propiedade do seu autor ou autora, agás a primeira edición, que será publicada por Edicións Xerais de Galicia. En posteriores edicións, ao igual que na primeira, farase constar a condición de premiada no V Premio de Poesía Gonzalo López Abente.

7. O premio poderá ser declarado deserto no caso de que o xurado así o estime e a decisión será inapelable.

8. Os orixinais non premiados poderán ser recollidos na sede da fundación, previa solicitude, no prazo dun mes. Os que neste prazo non sexan recollidos destruiranse.

9. A participación nesta convocatoria implica a aceptación das bases e da interpretación que delas faga o xurado, non admitíndose recurso contra a decisión que este adopte nas súas funcións.

No responses yet

Feb 14 2018

Memoria Literaria (XVII): No 30 aniversario da publicación do relato «Augas de silencio» (Edicións do Castro, 1988)



Estes dous retallos de prensa de dúas datas de febreiro de 1988, que corresponden a senllas novas aparecidas nas edicións de Carballo (día 2) e de Ourense (día 10) do xornal La Voz de Galicia, testemuñan a data de edición da miña primeira obra literaria nun libro, de quitado de poemas ou artigos que apareceran antes en revistas ou publicacións periódicas.

Así foi, o relato «Augas de silencio» foi o meu primeiro texto que deu en aparecer publicado nun libro, aínda que fose colectivo, pois o meu primeiro libro individual é o poemario Ausencias pretéritas (Espiral Maior: 1992). Dous antes, en 1985, fun merecedor do XI Premio de Narracións Curtas «Modesto Rodríguez Figueiredo», convocado polo Patronato do Pedrón de Ouro, polo relato intitulado «Augas de silencio», que a xuízo de Basilio Losada, presidente do xurado, significaba «toda una revelación». Aquel xurado estivera composto ademais polo finado Avelino Pousa Antelo, como secretario, o finado Avelino Abuín de TembraCarmen García RodríguezManuel Quintáns Suárez e Luís Alonso Girgado. Andando o tempo tiven trato con algunhas destas persoas e mesmo Carmen García Rodríguez foi unha das miñas docentes de Lingua Galega cando me reincorporei aos estudos para facer Filoloxía Galego-Portuguesa na USC.

Naquela convocatoria de 1985 resultaran accésits dúas persoas que hoxe considero amigas e un escritor xa desaparecido. O primeiro accésit fora para Ánxeles García Sumay (quen hoxe asina como Anxos Sumai e da que son devoto lector) por «Relembranzas con Palmira e banana split»; o segundo foi para o finado Manuel Riveiro Loureiro por «Meirama» e o terceiro para Xosé Manuel Fernández Castro por «Segrel Charles o asombrador». Todos catro están publicados no volume colectivo Premios Pedrón de Ouro 1985 / 1986 (Sada: Edicións do Castro, 1987), con esa curiosa capa que semella a guía Vía Michelin.

O premio entregouse na noite do 28 de decembro do 1985 nun acto literario. E reproduzo máis unha vez unha das tres antigas fotos que atopou nos arquivos do Concello de Rianxo o seu técnico de Cultura, e poeta amigo, Fernando R. Lavandeira, na que estou con Avelino Pousa AnteloGustavo Santiago Valencia; Pepita Blanco, viúva de Modesto Rodríguez Figueiredo; o daquela alcalde, Xosé Bravo Frieiro e Francisco Fernández del Riego.

Comentarios desactivados en Memoria Literaria (XVII): No 30 aniversario da publicación do relato «Augas de silencio» (Edicións do Castro, 1988)

Feb 08 2018

Reclamo ou «Teaser» de promoción de Vértice de Versos, documentario de Carlos Lorenzo sobre as últimas xeracións poéticas de Galiza

Teaser de Vértice de Versos from Carlos Lorenzo Pérez on Vimeo.

Carlos Lorenzo Pérez, Técnico de Cultura do Concello de Carral, é o director, produtor e autor do guión, gravado pola cámara de Xosé Bocixa Rei, do documentario intitulado Vértice de Versos, en fase de lanzamento e que analiza polo miúdo e con varias entrevistas as últimas xeracións poéticas de Galiza.

Ambos e dous xa deran a coñecer outro documentario, do que falamos nesta anotación, que en pouco máis de media hora compilaba a historia dos primeiros XX anos do Premio de Poesía Concello de Carral realizando un repaso sobre as motivacións do seu nacemento, como se organiza, a súa evolución e a súa consolidación no panorama literario galego, alén das propias experiencias dos autores e autoras. A gravación está dispoñibilizada na rede a través da canle de youtube do propio certame literario (https://youtu.be/2wVp1xkzVoM).

O reclamo ou «Teaser» de promoción de Vértice de Versos pódese ollar a través de Vimeo e nos seus pouco máis de minutos, alén de imaxes sobre actos e libros do Batallón Literario da Costa da Morte e doutras iniciativas e publicacións poéticas dos éltimos tempos, recóllense reflexións de Yolanda Castaño, Dores Tembrás, Modesto Fraga, María Lado, Miguel Anxo Fernán-Vello, Rosalía Fernández Rial, Gonzalo Hermo, Ismael Ramos, Antía Otero e imaxes doutras e doutros poetas.

Velaquí a ficha técnica dun documentario que agardamos.

Carlos Lorenzo Pérez. Produción, guión e dirección
Xoán Curiel. Música orixinal
Manuel Macou. Edición
Xosé A. Bocixa. Cámara
Fran X. Rodríguez. Grafismos
Alfonso Camarero. Son
María Lires. Ilustracións
Enrique Moro. Etalonaxe

Comentarios desactivados en Reclamo ou «Teaser» de promoción de Vértice de Versos, documentario de Carlos Lorenzo sobre as últimas xeracións poéticas de Galiza

Dec 11 2017

Recensión a Máscaras de espellos, de Raúl Gómez Pato, en Grial 215

Published by under Poesía,Premios,Recensións

No último número, 215 (xullo, agosto, setembro do 2017) de Grial, Revista Galega de Cultura, que desde hai uns días xa anda polas librarías, e tamén se pode adquirir en edición dixital desde a propia páxina da Editorial Galaxia, asino na habitual sección intitulada «O espello das letras» unha recensión intitulada «A condensanción expresiva dos tercetos» para saudar o poemario Máscaras de espellos, de Raúl Gómez Pato.

Por outra banda, este número, 215, está centrado en «A cultura galaica, os celtas e o Atlántico», con traballos de Fernando Alonso Romero, Rosa Brañas, Ladislao Castro, Francisco javier González García e Susana Reboreda. Completan esta entrega «Novas achegas a Carlos Casares», desta volta por Ricardo Gurriarán, e tamén son de interese outros artigos como «As políticas culturais en Galicia», de Marcos Lorenzo, «O contrato de María Pérez Balteira con Sobrado», de Joaquim Ventura ou «Os males da ciencia», de Juan Ignacio Pérez Iglesias, así como a «Carta de Tervuren. O banco dos mil e us soños», que asina Xavier Queipo, sen desmerecer outros contidos da revista.

Velaquí a miña devandita recensión ao completo:

A condensanción expresiva dos tercetos

Máscaras de espellos

Raúl Gómez Pato

A Coruña: Espiral Maior, 104 páxinas

Raúl Gómez Pato era un poeta fidelizado polo singular catálogo da colección de poesía de Edicións Positivas, onde tiña publicado os seus catro títulos anteriores: Choiva, vapor e velocidade (1999), A casa deshabitada da familia Pena (2001), Verba quae supersunt (2003) e Tratado de zooloxía para corazóns mancados (2009); aos que se une agora Máscaras de espellos, editada por Espiral Maior, obra que foi escolleita polo xurado do I Premio de Poesía Xosé María Díaz Castro, convocado polo Concello de Guitiriz en homenaxe ao seu poeta máis sobranceiro, nado en Vilariño (Os Vilares).

Por casualidades do destino, Díaz Castro e Gómez Pato teñen varias coincidencias biográficas e literarias, o primeiro malia especializarse en linguas modernas tamén foi profesor de lingua clásicas como o segundo que é docente de Latín e Grego. Ambos e dous son prestixiosos tradutores, Díaz Castro foino dunha ducia de linguas para o castelán e anosou a Rilke ao galego, mentres que Gómez Pato traduciu o bestiario medieval Libellus de natura animalium (1999), Cantos e fragmentos de Safo (2008) e a antoloxía Unha rosa encarnada, do poeta escocés Robert Burns (2014). E á hora de escribiren os seus versos, malia a distancia cronolóxica que non os fai contemporáneos, hai moita querencia pola literatura clásica como fonte inesgotable de lecturas amadas.

Máscaras de espellos xunta 169 tercetos, aínda que sen pecharse na súa armazón máis ortodoxa, pois aparecen libres na súa rima e irregulares na súa métrica, con preferencia polo verso longo, a semellanza dos poemas en versículos, mais sen a coherencia temática destas obras ou dos tercetos petrarquistas poñamos por caso, xa que neste libro diverxen nunha miscelánea sen fíos aparentes.

Raúl Gómez Pato ben puido ter como referencia uns versos de «Remeiro son», de Manuel Lueiro Rey, recollidos na Nova escolma ferida (Ediciós do Castro, 1988).
“Quixera racha-las ameazas / dos que medren co cheiro da calunia / e ao lombo levan cen máscaras de espellos”

Hai moito de epigramático nestes tercetos de Gómez Pato que demostran máis unha vez o seu oficio e o seu profundo coñecemento dos clásicos greco-latinos ou mesmo da cultura persa, mais tamén na condensación expresiva que provoca a estrutura fixada hai unha débeda evidente cos breves hai-kai orientais que tantas influencias xeraron na poesía occidental.

Alén diso os tercetos prescinden de todos os signos de puntuación, favorecendo en moitas ocasións diferentes posibles lecturas para un mesmo texto, e a inmensa maioría levan como título unha única palabra, con escasas excepcións como o poema que lle serve para intitular todo o conxunto.

No tocante á enunciación os tercetos abalan entre o eu poético e o nós, a primeira das voces para os versos máis intimistas e a segunda para as reflexións ou reivindicacións da colectividade, da tribo.

O abano de temáticas é tan amplo que resulta imposible realizar un compendio, desde poemas da actualidade que nos conmove (“REFUXIADO. os gases que emiten as lamias chamuscadas son nocivos para a saúde / repítese o polizón que atrás renunciou ao país no ataúde / refuxiado durmirá ao pairo máis tarde o abrente o sorprenderá”), cabo da memoria histórica como os poemas que reviven o relato de 1936 (“GUERRA CIVIL. avanzamos entre cadáveres eviscerados membros desosados / sobre a herba arrandeada polo furacán da avaricia a lúa fitaba / sen albiscar as faccións as máscaras inimigas espantándose de quen perseguimos”), ou a forte presenza da metaliteratura que se interroga sobre as orixes da escrita xa desde o verso que abre a obra (“escribir como un vagaroso convoi que nunca termina de pasar”) ou sobre a creación poética, como acontece en MUDO que remata: “so o poema canta disfónico o poeta so o poema fervella o espazo”, ou no derradeiro dos tercetos CIRCO no que a poesía sobrevive a morte do poeta aforcado.

Abondan os versos citados para testemuñar unha dirección próxima ás imaxes surrealistas e a precisión no uso da linguaxe que convive coa provocada imprecisión na sintaxe pola xa referida ausencia de signos de puntuación da que xorden novas posibilidades de lectura. Mesmo hai unha serie de poemas que semellan definicións dun dicionario polo seu carácter descritivo, velaí PREDICADORES ou FASCIO.

A nosa identidade nacional e a nosa historia colectiva (NACIÓN CERO, CASTRO DE SAN TOMÉ…), a voracidade do alto capitalismo, a presenza da morte e o inexorable transcorrer da vida, tempus fugit, a lembranza dos devanceiros (PAN), mais tamén a desmemoria ou a desaparición de espazos amados, a preocupación polas linguas periféricas, son outros fíos que se denvolven nestes SIGNOS:
“a vida precisamente consiste nisto dous puntos
un nace coma crece coma reprodúcese e morre punto
mais o que verdadeiramente importa son os demais signos ortográficos”

Miro Villar

Comentarios desactivados en Recensión a Máscaras de espellos, de Raúl Gómez Pato, en Grial 215

Xuñ 08 2017

Documentario «XX anos do Premio de Poesía Concello de Carral»

Días atrás realizouse a presentación pública do documentario «XX anos do Premio de Poesía Concello de Carral», que desde o 31 de maio está dispoñibilizado na rede a través da canle de youtube do propio certame literario (https://youtu.be/2wVp1xkzVoM)

O seu coordinador, Carlos Lorenzo Pérez, é o autor do guión, realizado por Xosé Bocixa Rei. En pouco máis de media hora o documentario sobre os primeiros XX anos do Premio de Poesía Concello de Carral realízase un repaso sobre as motivacións do seu nacemento, como se organiza, a súa evolución e a súa consolidación no panorama literario galego, alén das propias experiencias dos autores e autoras que obtiveron o premio nestas dúas décadas (1997-2017), entre os que me atopo por ser gañador co meu libro intitulado As crebas.

Por orde de aparición, intervimos no documentario José Luis Fernández Mouriño, Lois Anxo Ferreiro, Carlos Lorenzo Pérez, Miguel Anxo Fernán Vello, Xulio L. Valcárcel, Luciano Rodríguez, Teresa Seara, Cesáreo Sánchez Iglesias, Mercedes Queixas, Armando Requeixo, Fernando Díaz-Castroverde, Rafael Lema, Rafa Villar, Lucía Novas, Baldo Ramos, Eduardo Estévez, Xurxo Alonso, Marcos Calveiro, Isidro Novo, Xosé Luís Mosquera Camba, Eli Ríos, Paulino Peña Álvarez, Miro Villar, Dores Tembrás, Oriana Méndez, Eva Veiga, Modesto Fraga e Emma Pedreira. Das e dos poetas recóllese ademais a lectura dun pequeno fragmento dos seus textos premiados.

Moitos parabéns por tan ben elaborada e fermosa iniciativa.

Por este video promocional van aparecendo todos os libros gañadores até hoxe, que tamén figuran nunha exposiciónfotográfica de gran formato nas rúas da vila de Carral.

Gañadores/as:
2017: Xosé Luis Mosquera Camba, Das árbores tropicais e do amor.
2016: Modesto FragaDevalar sen pel.
2015: Eva VeigaSoño e vértice.
2014: Oriana MéndezO que precede a caída é branco.
2013: Dores TembrásCronoloxía da urxencia.
2012: Roi VidalTeatro.
2011: Emma PedreiraLibro das mentiras.
2010: Miro VillarAs crebas.
2009: Eli RíosNós escoitando o badalo de marienplatz.
2008: Paulino Peña ÁlvarezGramática da afirmación.
2007: Xosé Luis Mosquera CambaNadja c’est moi.
2006: Isidro NovoEsteiro de noites falecidas.
2005: Marcos S. CalveiroCartas do terceiro día.
2004: Xurxo AlonsoBreviario de Aldemunde.
2003: Sen convocatoria.
2002: Eduardo EstévezDerrotas.
2001: Baldo RamosA árbore da cegueira.
2000: Lucía NovasEpiderme de estío.
1999: Rafa VillarDías de Sherezade.
1998: Rafael LemaAtlántica.
1997: Fernando Díaz-Castroverde, Camiño de píntegas.

Comentarios desactivados en Documentario «XX anos do Premio de Poesía Concello de Carral»

Mai 19 2017

Poemas (LXXXIX): «Dame tu mano», de Claribel Alegría

Published by under Poesía,Premios


Á poeta nicaragüano-salvadoreña (pois ela propia reclama ser dos dous países) Claribel Alegría vén de serlle outorgado o Premio de Poesía «Reina Sofía» e nesta anotación quixera lembrar o primeiro libro da súa autoría ao que me acheguei como lector. Foi o poemario intitulado Saudade, publicado por Visor en 1999. A esa lectura seguiron outras da súa dilatada obra, como o magnífico Otredad (Visor, 2011), porén sempre voltei a aquela Saudade, mesmo uns versos do poema «Dame tu mano» serviron de inspiración e pórtico para un texto de meu.

Trátase do poema 28 intitulado «O cárcere», que fai parte do libro As crebas (Espiral Maior, 2011), merecedor do XIII Premio de poesía «Concello de Carral». Reproduzo deseguida este texto e previamente o poema de Claribel Alegría co que dialoga. Velaquí:

DAME TU MANO

“Hoy me gusta la vida mucho menos pero siempre me gusta vivir”…

César Vallejo

Dame tu mano
amor
no dejes que me hunda en la tristeza
Ya mi cuerpo aprendió
el dolor de tu ausencia
y a pesar de los golpes quiere seguir viviendo. No te alejes
amor
encuéntrame en el sueño defiende tu memoria
mi memoria de ti
que no quiero extraviar. Somos la voz
y el eco
el espejo
y el rostro
dame tu mano
espera
debo ajustar mi tiempo hasta alcanzarte.

CLARIBEL ALEGRÍA

28

O cárcere

dame tu mano
espera
debo ajustar mi cuerpo
hasta alcanzarte

«Dame tu mano», Saudade (1999), CLARIBEL ALEGRÍA

Máncaste como o Sol de febreiro dá en Gures e sentes o abandono na pel de Caneliñas, un lugar de cetáceos, confín da desmemoria que proe nos sentidos con reverberación.

Pensas de xeito inútil qué axustes no teu corpo son precisos agora no leito das baleas para non percibires arpóns cheos de dúbidas a desangraren lentos os solpores do inverno.

E soñas co panóptico dun cárcere distante, non é Reading, son outras as baladas e o canto fala de liberdade, sutil antimonía, e comungas cos presos os motivos da culpa, todos tan diferentes como as mans que descobres, semellantes ás túas no afán inaprensible.

As crebas (Espiral Maior, 2011)

Por último, engado un video promocional publicado o 25 de maio de 2016 pola Secretaría de Cultura de la Presidencia do Goberno de El Salvador co título «Escritora del mes de mayo: Claribel Alegría» onde se sinala que teñen «el honor de presentar a una de las grandes escritoras salvadoreñas: Claribel Alegría», malia a súa orixe nicaragüana.

Comentarios desactivados en Poemas (LXXXIX): «Dame tu mano», de Claribel Alegría

Abr 24 2017

Convocatoria do IV Premio de Poesía Gonzalo López Abente

Published by under Poesía,Premios

A Fundación Gonzalo López Abente, coa colaboración da Secretaría Xeral de Cultura da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria da Xunta de Galicia, convoca o IV Premio de Poesía Gonzalo López Abente, en lingua galega.

1. Poderán concorrer ao IV Premio de Poesía Gonzalo López Abente autoras e autores de calquera nacionalidade que presenten os seus orixinais en lingua galega, conforme á normativa vixente. Os textos presentados serán inéditos, condición que se estende ao soporte dixital, e non poderán estar premiados en ningún outro concurso de poesía.

2. A extensión dos textos non deberá ser menor a 400 versos.

3. De cada orixinal presentarase en sobre pechado sen remite tres copias en papel, mecanografadas a dobre espazo e debidamente encadernadas ou grampadas, antes do día 15 de Maio 2017, na sede da fundación:

Fundación Gonzalo López Abente

Rúa Virxe da Barca, 49. Casa das Beiras

15124 Muxía (A Coruña)

Indicarase no sobre “IV Premio de Poesía Gonzalo López Abente”.

4. Os orixinais presentaranse baixo lema e xunto coas copias achegarase un sobre pechado, identificado co mesmo lema, que conterá o nome e os apelidos do autor ou autora, enderezo postal, número de teléfono e enderezo electrónico.

5. O xurado estará composto por dous poetas de recoñecido prestixio ou dos expertos/as en literatura galega e un representante da fundación que actuará ademáis como secretario.

6. O premio terá una dotación única de 2.000 €, suxeito á normativa fiscal vixente, e máis unha peza escultórica conmemorativa. A obra premiada será propiedade do seu autor ou autora, agás a primeira edición, que será publicada por Edicións Xerais de Galicia. En posteriores edicións, ao igual que na primeira, farase constar a condición de premiada no IV Premio de Poesía Gonzalo López Abente.

7. O premio poderá ser declarado deserto no caso de que o xurado así o estime e a decisión será inapelable.

8. Os orixinais non premiados poderán ser recollidos na sede da fundación, previa solicitude, no prazo dun mes. Os que neste prazo non sexan recollidos destruiranse.

9. A participación nesta convocatoria implica a aceptación das bases e da interpretación que delas faga o xurado, non admitíndose recurso contra a decisión que este adopte nas súas funcións.

(Portada do libro gañador da anterior edición)

Comentarios desactivados en Convocatoria do IV Premio de Poesía Gonzalo López Abente

Feb 23 2017

A pantasma da casa da Matanza na revista Follas Novas da Fundación Rosalía de Castro

Esta tardiña preséntase en Rianxo o primeiro número de Follas Novas, a nova revista de estudos rosalianos da Fundación Rosalía de Castro, que tamén está dispoñible para a súa lectura en descarga de balde nesta ligazón.

A nova publicación que dirixe o académico, escritor e profesor Xosé Luís Axeitos neste primeiro número, patrocinado polo propio Concello de Rianxo, céntrase na «Análise crítica da obra en prosa de Rosalía de Castro», que ocupa toda a sección de «Artigos» con importantes achegas de Carmén Fernández-Pérez Sanjulián, Kathleen N. March, María López Sández, Francisco Rodríguez Sánchez e María Pilar García Negro; na sección «Documentos» María Victoria Álvarez Ruiz de Ojeda exhuma unha carta de Alfredo Vicenti a Manuel Murguía e outra deste último á propia Rosalía é analizada por Diego Rodríguez González. Outras seccións como «Recensións», «Bibliografía», «Varia» e «Casa de Rosalía» completan os seus contidos.

Na sección de «Bibliografía» os profesores da Universidade de Granada Aurora López e Andrés Pociña compilan as «Últimas tendencias na bibliografía de e sobre Rosalía» e entre as numerosas referencias está a mención, que moito lles agradezo, ao conto rimado da miña autoría A pantasma da casa da Matanza, con ilustracións de Xosé Cobas (Premio Xosé Neira Vilas ao Libro Infantil ou Xuvenil 2013 na Noite da Edición 2014). Velaquí a súa xenerosa acollida:

Editado para ocupar un posto no ronsel das publicacións conmemorativas do 150 aniversario, como declara Biblos Clube de Lectores que presenta un libriño estéticamente inmellorábel, Miro Villar, como autor, e Xosé Cobas, como ilustrador, co breve conto-poético A pantasma da casa da Matanza, lévannos ás habitacións íntimas de Rosalía na casa en que pasou os últimos anos da súa vida e onde morreu, na actualidade a ben coñecida Casa-Museo de Rosalía en Padrón; alí atopamos unha pantasma errante, unha Negra sombra, que asenta na casa, fascinada pola poeta:

Coñecín moitos mundos, mais un día
quixen quedar na casa da Matanza,
porque aquí coñecía a Rosalía.

Devezo pola música e a danza
e fascíname o son da poesía.

Un conto para pequenos e para grandes, fermoso pola poesía e polas ilustracións, unha preciosa edición e explicación do insuperábel poema “Cando penso que te fuches”.

Comentarios desactivados en A pantasma da casa da Matanza na revista Follas Novas da Fundación Rosalía de Castro

Feb 16 2017

Artigo en QPC (XXI): «A relixión do mar, de Xosé Iglesias Lamela»

Veño de publicar unha nova colaboración con QuepasanaCosta. Diario dixital da Costa da Morte, que dirixe Ubaldo Cerqueiro, desta volta para facer unha recensión do libro de poemas A relixión do mar, de Xosé Iglesias, que vai ser presentado o vindeiro sábado na vila de Cee. Velaquí o texto que tamén se pode ler nesta ligazón.

A relixión do mar, de Xosé Iglesias Lamela

O mariñeiro e poeta ou poeta e mariñeiro Xosé Iglesias Lamela (Cee, 1974) asina a súa segunda obra poética individual, despois de Transfusión oceánica (Caldeirón, 2014), que desta volta leva por título A relixión do mar e que nos chega co aval de gañar o IX Certame de Poesía Victoriano Taibo, convocado polo Instituto de Estudos Miñoráns, entidade que publica os libros premiados. Tanto a celebración do concurso literario como a propia edición das obras forman parte, como se di no colofón, do abano de actividades coas que «O Instituto de Estudos Miñoráns e o Concello de Gondomar promoven unha campaña para que Galicia lle dedique un Día das Letras Galegas a Victoriano Taibo».

As breves notas de presentación por parte da entidade e do alcalde de Gondomar dan paso a un ben interesante limiar «Versos trazados a cabalo das ondas do mar, pra enxergar o océano maior» que asina o arqueólogo Felipe-Senén no que lembra de inicio os motivos mariños no escudo deseñado por Castelao antes de se debruzar sobre a biografía e a obra poética de Xosé Iglesias.

E antes dos versos o propio poeta escribe un «Prólogo» na memoria do seu bisavó, Francisco Miguéns, o primeiro mariñeiro da estirpe, e tamén «polo amor que me dou e está a dar a súa filla, Lucía Miguéns», ao tempo que reproduce o poema que lle dedicou a ese «lobo de mar» en Transfusión oceánica.

O libro ábrese con tres textos poéticos que tamén serven para explicar a forza espiritual do título: «Persignación», «Credo» e «Fe», todos tres con fortes estruturas paralelísticas como adoitan ser os textos dos devocionarios, concibidos para a oralidade.

E deseguida unha morea de poemas divididos en sete partes con cadanseu título. A primeira, «Rituais», conforma unha serie que ten como eixo a recollida de diversos costumes relacionados co mundo da pesca. Velaí a súa descrición da vella Lonxa da Coruña, O Muro, e das súas múltiples músicas, as poxas, as voces a relear os prezos do peixe…; velaí «BBC 198 Quilociclos», un poema que lembra o mítico parte metereolóxico que os mariñeiros galegos, mesmo sen saberen inglés, desencriptaban para combater as borrascas do Gran Sol e dos mares de Irlanda; velaí os versos que testemuñan o labor épico dos percebeiros e das redeiras, antes de rematar con «Rosa dos ventos», como xa fixera o rianxeiro Manuel Antonio no poema «Intencións» que abre De catro a catro.

«Construír un deus (Estaleiro)» xunta dezanove textos que suceden en terra, de feito o poeta confesa o maxisterio que recibiu dos carpinteiros de ribeira, nomeadamente de Francisco de Fra en San Cibrao. Acompañado dos debuxos precisos de Pablo Outón, Xosé Iglesias compila nestes versos toda unha vella sabedoría sobre a construción de barcos, que agranda o volume Tamén navegar. Escolma de poesía galega sobre carpintería de ribeira e embarcacións tradicionais (Toxosoutos, 2011), coordinado por Francisco Fernández Naval e editado para o X Encontro de Embarcacións Tradicionais de Galicia que se celebrou en Carril. Algúns dos títulos dos poemas de Iglesias Lamela non deixan dúbida e fan lembrar aqueloutro magnífico de Avilés de Taramancos que se inicia co verso «Na outra banda do mar constrúen o navío». Velaí: «Chan de madeira», «Caderna mestra», «Quilla e roda», «Costelar», «Obra morta», «Obra viva» ou «Calafate», porque:

Construír un barco /

É tallar na árbore a historia dun pobo

A terceira parte «Meridiano da noite» descóbrenos con intensidade todos os momentos da faena pesqueira desde que «Pola popa deixamos a luz / A porta da casa». E máis unha vez, pois xa sucedera con anterioridades na poesía de Manuel Rivas, o sinal de socorro Mayday mayday mayday volve a ser motivo poético.

«Mar antigo» xunta sete textos cos localización xeográfica precisa, a Costa da Morte, que no poema con este mesmo título fai unha homenaxe ao mestre José Baña Heim, autor de Costa de la muerte. Historia y anecdotario de sus naufragios, a primeira sistematización histórica que se fixo en 1980. En «Caneliñas» lembra as cofas dos baleeiros nos anos oitenta na ría de Cee e Corcubión e en «Deitado rente o mar» glosa os coñecidos versos de Celso Emilio Ferreiro, antes de rematar con «Torre de Hércules», o antigo faro que iluminou a milleiros de mariñeiros na costa coruñesa.

Máis breves son as tres últimas partes «Vela mística», «Forza 9-10» e «Estrela Polar» con poemas que reiteran fíos temáticos anteriores e entre os que sobrancea «Man de Camelle»: «Un home espido enxuga / nos cabelos a pel encoirada / Uns pés palmípedes corren / espidos polas rúas / Ninguén sabe da maxia do argazo».

O libro péchase co debuxo dun galeón das rías, unha longa listaxe de agradecementos e un «Glosario de termos mariñeiros» para servir de orientación a navegantes destes versos nos que o caudal de léxico específico é inmenso, como xa acontecía en Vogar de couse de Alexandre Nerium, outro poeta que tamén foi home do mar e que exerce o seu maxisterio como guía no Museo da Pesca de Fisterra.

A relixión do mar ben pode acompañarse dunha visita á suxestiva canle propia de comunicación poética e do saber da súa arriscada profesión no mar que Xosé Iglesias Lamela posúe en youtube

(https://www.youtube.com/user/primerovillar),

na que se poden escoitar en alta mar e recitados coa súa propia voz algúns dos poemas deste libro e tamén de Transfusión oceánica, así como moitas imaxes sobre o seu arriscado e nada doado traballo, pois o poeta patronea un barco de baixura co que anda ao mar alén d’A Marola. Moito mar, moitos salseiros a correr polas veas das súas palabras.

Comentarios desactivados en Artigo en QPC (XXI): «A relixión do mar, de Xosé Iglesias Lamela»

Xan 31 2017

Presentación do libro A relixión do mar, de Xosé Iglesias, o xoves 2 de febreiro ás 20:00h. na Libraría Pedreira

Recibo na caixa do correo electrónico este convite para o lanzamento ou presentación da obra A relixión do mar, o novo libro de Xosé Iglesias, que vai ter lugar o vindeiro xoves 2 de febreiro ás oito da noite na compostelá Libraría Pedreira.

Do noso amigo Xosé Iglesias (Cee, 1974), mariñeiro e poeta ou poeta e mariñeiro, xa se falou aquí ou acolá, lembrando que mantén unha ben interesante e suxestiva canle propia de comunicación poética e do saber da súa arriscada profesión no mar a través de videos en youtube.

A relixión do mar gañou o IX premio de poesía Victoriano Taibo, que convoca o Instituto de Estudos Miñoranos. Dese libro reproduzo o poema «Costa da Morte», un dos textos que ten a Costa da Morte na súa cerna, que se pode escoitar recitado coa súa propia voz neste video, ao que segue o texto facilitado polo propio autor, a quen llo agradecemos e a quen parabenizamos polo premio e pola publicación. Medre o Mar!

(Adicado o profesor José Baña Heim , autor do libro
Costa de la muerte
Historia y anecdotario de sus naufragios)

Costa da morte

Camiña  o  vento  na  pedra
Nas  árbores descarrilan as  sombras
do semblante
Emerxe o alento místico da borrasca
O fío  que  cose  os retais da dor
O  martelo  calafatea as  feridas da noite
Nos  cons están  os  coitelos
As  voces dos afogados
As  unllas  que  desgarran a mexilla
As  baleas chaman os  capitáns
No monte os bois
alumean o camiño do faro
O paso  invisibel da  santa   compaña
Un carpinteiro  de  ribeira
constrúe un barco
Embarroa  as  cadernas
con unto de temporais
Un mariñeiro  encarna  as  nasas
coa fame dos  fillos
E dálle  avante¡¡¡
Nos  peiraos os  lobos escriben
a  historia de  cada   embarcación
Todo é luz todo  é noite
Todo  é  calma  todo  é inferno
As  situacións  dos  navíos
confúndese na xerfa.
Os  crebeiros érguense cedo
para atopar  restos do naufraxio
Cabo Fisterra, Vilán
Traba, Sisargas
Un home espido constrúe
un museo no argazo
Chove por  riba  dos bois
Levan  nos cornos
os lóstregos da infamia
Dous rapaces famentos
ollan o  horizonte

Comentarios desactivados en Presentación do libro A relixión do mar, de Xosé Iglesias, o xoves 2 de febreiro ás 20:00h. na Libraría Pedreira

Next »