ManifestosArchive for the '' Category

Mar 21 2017

Mensaxe da Directora Xeral da UNESCO, Irina Bokova, co gallo do Día Mundial da Poesia, 2017 (Versión galega)

Published by under Manifestos,Poesía


(Henry Wadsworth Longfellow no seu estudio)

Neste 21 de marzo do 2017, Día Mundial da Poesía, declarado pola UNESCO en 1999, tampouco atopei por ningures a versión galega da mensaxe da súa Directora Xeral, Irina Bokova. E como tamén fixen noutros anos anteriores, polo seu indubidable interese reproduzo novamente nesta bitácora esa mensaxe (a versión que publico é de elaboración propia), que na miña opinión resulta de lectura obrigada. Os subliñados en negra son da miña autoría.

We have not wings, we cannot soar;
But we have feet to scale and climb
By slow degrees, by more and more,
The cloudy summits of our time.

(Non temos ás, non podemos elevarnos,
mais temos pés para gabear e escalar
paso a paso, máis e máis,
os nubosos cumios dos nosos tempos).

Nunha época na que os retos aos que nos enfrontamos, desde o cambio climático, a desigualdade e a pobreza ata o extremismo violento, semellan tan inxentes, as palabras do poeta Henry Wadsworth Longfellow achégannos esperanza.

Composta de palabras, corada con imaxes, tanxida coa métrica perfecta, a poesía ten un poder singular. O poder de arrincarnos da vida cotiá e de lembrarnos a beleza que nos rodea e a resilencia do espírito humano que compartimos.

A poesía é unha fiestra á diversidade excepcional da humanidade. Na Listaxe Representativa do Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade da UNESCO inclúense decenas de formas de expresión oral e poesía, desde o desafío poético Tsiattista de Chipre ou a poesía cantada Ca trù de Viet Nam ata Al-Taghrooda, a poesía cantada tradicional dos beduinos dos Emiratos Árabes Unidos e Omán. A poesía é tan antiga como a linguaxe, e nos períodos turbulentos é máis necesaria que nunca, como fonte de esperanza, como maneira de partillar o que significa vivir neste mundo.

O poeta Pablo Neruda escribiu que «la poesía es siempre un acto de paz». A poesía é única pola súa capacidade de falar a través do tempo, o espazo e a cultura, de chegar directamente aos corazóns das persoas de todo o mundo. Nun manancial de diálogo e entendemento e foi sempre unha forza para desafiar a inxustiza e promover a liberdade.

Como dixo Deeyah Khan, Embaixadora de Boa Vontade da UNESCO para a liberdade e a creatividade, todas as formas de arte, incluída a poesía, «teñen a capacidade extraordinaria de expresaren resistencia e rebelión, protesta e esperanza».

A poesía non é un luxo.

A poesía é unha parte esencial de quen somos en canto que mulleres e homes que vivimos xuntos no presente, valémonos do patrimonio das xeracións pasadas e somos custodios do mundo para os nosos fillos/as e netos/as.

Hoxe, ao celebrar a poesía, celebramos tamén a nosa capacidade de unirnos nun espíritu de solidariedade para gabear e escalar «os nubosos cumios dos nosos tempos». Necesitamos facelo para levar adiante a Axenda 2030 para o Desenvolvemento Sostible, para aplicar o Acordo de París sobre o Cambio Climático, para asegurármonos de que ningunha muller nin home fique atrás.

Irina Bokova

No responses yet

Nov 25 2016

Artigo en QPC (XVII): «Poesía (necesaria) contra os feminicidios»

obituario-rocioleira

Hoxe, 25 de novembro, é unha data sinalada pola asemblea xeral da ONU como Día Internacional da Eliminación da Violencia contra a Muller, que sempre nos debe levar á reflexión e á mobilización colectivas. Nese senso veño de publicar unha nova colaboración con QuepasanaCosta. Diario dixital da Costa da Morte, que dirixe Ubaldo Cerqueiro, co título «Poesía (necesaria) contra os feminicidios», na que realizo unha recensión do poemario [Obituario] de Rocío Leira. Velaquí o texto que tamén se pode ler nesta ligazón.

Poesía (necesaria) contra os feminicidios

[Obituario]

Rocío Leira

Negreira: Concello de Negreira, 48 páxinas

A primeira obra poética individual de Rocío Leira (A Pereiriña, Cee, 1979), logo da súa novela curta Universo Pitágoras (Biblos, 2013) e do conto infantil O becho que quería comer á avoa (Galaxia, 2015), chega co aval de gañar o IV Premio de Poesía que leva o nome do poeta negreirés Xosé Manuel López «Ardeiro» e leva por título [Obituario].

O libro, con Limiar do crítico literario Ramón Nicolás e cuberta ilustrada por Héitor Picallo, está editado polo Concello de Negreira, co apoio da secretaría xeral de Política Lingüística, porén as bases do certame só contemplan unha tiraxe reducida, da que se lle fai entrega de 150 exemplares á gañadora. Este feito e a escasa visibilidade, por mor dunha inaxeitada distribución, converten este poemario en marxinal como adoito sucede con outras obras poéticas da nosa literatura. E abofé que é unha mágoa que isto aconteza, nomeadamente con esta obra que acolle un discurso poético contra os feminicidios, unha doenza de sempre dolorosa e triste actualidade.

A construción do libro alicérzase nun percorrido cronolóxico que vai dende o 12 de xaneiro de 2015 até o primeiro de novembro dese mesmo ano. Son 41 poemas que testemuñan con nome e apelidos (ás veces só co nome ou coas iniciais e en tres casos con datos descoñecidos) a outras tantas mulleres reais que morreron por violencia sexista no estado español durante eses dez meses, de maneira que a data do seu feminicidio, o seu nome, a súa idade (a máis vella de 71 anos e a máis nova de 22) e o lugar do seu asasinato conforman o encabezamento de cada poema, coa veracidade duns datos tirados da prensa e que poden semellar fríos mais que converten esa friaxe en desacougantes evidencias do terror exercido contra mulleres de calquera clase ou condición.

Na maioría dos textos a autora opta porque a voz poética sexa a primeira persoa das propias mulleres asasinadas, nun exercicio de se situar (e de nos situar) nos seus pensamentos e nas súas reflexións íntimas antes de seren vítimas das súas parellas, a quen se dirixen nun diálogo xordo, mesmo interpelándoos con preguntas retóricas sobre as sempre inexplicables razóns da violencia ou anticipando desde o medo un funesto final: «Caio dentro do sono, premeditando / o instante exacto / no que hei de morrer».

En moitos menos textos ese suxeito devén nunha voz colectiva feminina, aínda que o contido non se afaste dos anteriores. A única excepción á voz das mulleres prodúcese no poema datado o 3 de maio de 2015 no que a barbarie do asañamento contra a vítima fai que desta volta sexa un sarxento da garda civil quen narre en primeira persoa o macabro achado: «atopeina tendida, / moldeando un chan inmenso de leucocitos».

Son versos tinxidos de dramatismo que as máis das veces describen o espazo físico das agresións como casa violenta, fogar atravesado ou directamente un inferno, mais tamén relatan a angustia da espera «tratando de averiguar / que agocha o teu rostro de veleno» ou o sufrimento en silencio. E así mesmo a deriva psicolóxica de moitas desas mulleres, que en ocasións desvelan un prometedor pasado en parella axiña transformado en espertar da besta: «Eu que nacín aberta ó entusiasmo (…) non sei como cheguei ser / muller / es / cin / di / da / do teu corpo».

Neste senso son varios os poemas que amosan a metamorfose producida desde unha iniciática relación de amor, mesmo idealizada e chea dunha tópica romántica, até a progresiva deteriorización. O breve poema datado o 27 de agosto de 2015 é unha boa mostra:

O noso amor pensou en ser ceo,
incluso mar,
pero só alcanzou a ser unha
caduca,
murcha,
podre,
podre podrísima mazá.

Rocío Leira é quen de converter a violencia machista das frías cifras estatísticas nun exercicio literario que busca reivindicar e perpetuar a memoria das vítimas, a única maneira de combater(mos) esa sensación de efémero acto de denuncia, como esas concentracións pouco numerosas que se suceden despois de cada feminicidio ou como o recanto que ocupan, cada vez máis pequeno e máis lonxe dos titulares dos noticieiros e dos xornais: «Mañá os diarios deitarán letras sobre os feitos / e en poucos días sobreviviranos / coma sosa cáustica, o silencio».

Sen unha linguaxe sobexo requintada, senón próxima do cotián, esta proposta poética necesaria que bate nas nosas conciencias incluso pode ser de moita utilidade para xerar actividades didácticas nos centros de ensino arredor, e non só, do 25 de novembro, data aprobada pola asemblea xeral da ONU como Día Internacional da Eliminación da Violencia contra a Muller.

Comentarios desactivados en Artigo en QPC (XVII): «Poesía (necesaria) contra os feminicidios»

Nov 17 2016

Arredor das Irmandades da Fala. Pensamento, política e poética en Galicia (1914-1931), coordinado por Luis Cochón

arredordasirmandades

Desde hai uns días xa anda polas librarías (por máis que de maneira incomprensible aínda non chegase ás mans dos coautores e das coautoras) o volume de autoría colectiva intitulado Arredor das Irmandades da Fala. Pensamento, política e poética en Galicia (1914-1931), coordinado por Luís Cochón e publicado por Xerais. Nas súas 360 páxinas recóllense trinta textos éditos e inéditos de diferente xorne e que analizan diversos aspectos relacionados coas Irmandades da Fala con motivo do centenario da creación da primeira destas entidades galeguistas na cidade coruñesa en 1916. Porén, o coordinador con bo criterio decidiu enmarcar este período histórico entre o inicio da Primeira Guerra Mundial en 1914 e o nacemento do Partido Galeguista en decembro de 1931, despois de se celebrar a VII Asemblea das Irmandades.

A obra ábrese cun «Prólogo» de X. L. Méndez Ferrín e unhas «Palabras limiares» do propio Luís Cochón, alén de dous textos introdutorios: «Sobre Nicolás Tenorio e La aldea gallega» de Carlos García Martínez e a recensión publicada en Grial, 57 (1977) «El levantamiento gallego de 1846 y el nacimiento del galleguismo, por X. R. Barreiro Fernández» por Álvaro Cunqueiro.

Deseguida o apartado intitulado «Pensamento» recolle estes nove traballos: «Os irmandiños da fala na Galicia Sur (dos Anciles a Castelao)» de José Antonio Durán; «O precedente inmediato das Irmandades da Fala. A revista Estudios Gallegos de Aurelio Ribalta» de Xosé R. Barreiro Fernández; «61 Mestres do galeguismo: Xohán Vicente Viqueira. Vida, personalidade, pensamento» de Luís Veiga do Campo, pseudónimo de Ramón Piñeiro; «Recordo dos Villar Ponte: Antón e Ramón» de Xurxo Martínez González; «Risco, teórico do nacionalismo» de Justo Beramendi; «Lois Peña Novo, o estratego do nacionalismo das Irmandades da Fala» de Xosé González Martínez; «Nós e as Irmandades» de Xosé Ramón Pena; «O ensino no tempo das Irmandades. A “escola galega” como proxecto» de Antón Costa Rico e «Isidro Parga Pondal e a ciencia en galego» de Francisco Díaz-Fierros Viqueira.

No segundo apartado intitulado «Política» aparecen estes sete textos: «As Irmandades da Fala en Compostela» de Justo Beramendi; «A Irmandade Nacionalista Galega de Vigo e a loita pola simboloxía nacionalista: Manuel Antonio» de Xosé L. Axeitos; «As formas da patria. Castelao e Camilo Díaz na creación do universo simbólico das Irmandades da Fala» de Pepe Barro; «Laudatio de don Manoel Gómez Román» de Isidoro Millán González-Pardo; «Víctor Casas «1900-1936», a enerxía dunha causa viva» de Arturo Casas; «A prensa nacionalista en Galicia (1916-1931)» de Clodio González Pérez e «A prensa nacionalista da Galicia alén mar na etapa das Irmandades (1916-1931)» de Luís Alonso Girgado.

Por último, na terceira parte intitulada «Poesía» os outros dez textos: «Karl Mannheim e Mikhail Bakhtín como fundamentos renovadores da periodoloxía literaria: aplicacións á poesía galega dos anos 1916-1931» de Arturo Casas; «O Cabanillas irmandiño» de Emilio Xosé Ínsua; «A crise de 1916 e Ramón Cabanillas» de Manuel Forcadela; «Cabanillas, a contemplación dun mar con ribeiras, dornas e barcas, e Sálvora na boca da ría» de Francisco Fernández Rei; «Ramón Cabanillas e a lingua» de Antón Santamarina; «Gonzalo López Abente, o “poeta do mar” das Irmandades da Fala» que asino eu propio; «Victoriano Taibo e as Irmandades da Fala» de Armando Requeixo; «Cabanillas / Manuel Antonio. Notas sobre unha oposición dialéctica» de Darío Xohán Cabana; «Maside e Colmeiro» de Rafael Dieste e «A dedicatoria: Os nenos» de Xosé Filgueira Valverde.

A miña achega a este volume colectivo, centrada no poeta muxián Gonzalo López Abente e na súa implicación persoal e literaria no proxecto das Irmandades da Fala, recolle tamén os dous poemas que lle dedicou ao irmandiño Lois Porteiro Garea, cuxa prematura morte conmocionou a todos, e que xa reproducín nesta anterior anotación:

Lois Porteiro Garea en dúas elexías do poeta Gonzalo López Abente

E un outro poema que lle dedica a Ramón Villar Ponte e que reproduzo deseguida:

A LEMBRANZA AMORTALLADA

A Ramón Villar Ponte,
amigo e irmán inesquecido.

Pensaba en tí, meu vello amigo; en tí,
ao pe da nosa Catedral mareira
e frente ao fero gardador da terra,
escumante e baril.

Orvallo de luar, longas aréas,
beixos de estrelas a brilar no mato
do Ártabro sonado;
e a voz fonda e têbrosa do misterio
que te recrama a tí, meu vello amigo.

Duggio enterrado, o Ara-Solis druído
e o vieiro enimático por onde
naus pantasmas innúmeras cruzaron,
e por onde chegaron
os anxos c’unha Virxen mariñeira.

Os druídas acenaban cara tí,
no mesto piñeiral,
pra que en vida fixeses romaria
a este bravo corruncho fisterrán
que ademirar querías.

Polas gándaras de Xallas,
piñeirás de Bergantiños,
bicos das outas montanas
que guindan no mar co río…

A lembranza amortallada
vai no corazón dôrido
pregando a Deus o milagre
do San Andrés de Teixido.

Muxía, Nuiteboa do 1953.

Comentarios desactivados en Arredor das Irmandades da Fala. Pensamento, política e poética en Galicia (1914-1931), coordinado por Luis Cochón

Ago 01 2016

«Contra a Inxustiza», unha autopoética antifranquista de Xervasio Paz Lestón

Published by under Historia,Manifestos,Poesía

XervasioPazLestón

O poeta Xervasio Paz Lestón (Moraime, Muxía, 1898 – Bos Aires, 1977) é autor de varios textos que se poden considerar autopoéticas por reflexionaren sobre o seu propio proceso de creación liletaria. Con todo, unha das autopoéticas máis impresionantes é o poema «Contra a Inxustiza», un texto ben significativo por dúas razóns, a primeira por estar datado en agosto de 1936 (moi pouco despois do triunfo do alzamento franquista), hai agora 80 anos, e a segunda polo seu significativo título.

O poema principia sinalando «Despóis de emudecer por algún tempo / vou tanxer novamente a homilde lira / que ficaba entre os trastos do alfaiado», para engadir que perante o ascenso do fascismo tivo que quitarlle o po e as arañeiras á lira que tiña tirada no faiado para convertela en fusil e teimar por arrincarlle as rexas e rebertes harmonías de Brañas, Pondal, Añón, Curros, Lamas Carvajal e Rosalía, e tamén dos poetas da xeración de Cabanillas, López Abente e Taibo, porque «Cada verso ha de ser coma un disparo / contra a fera e sangrenta tiranía».

Na miña Tese de Licenciatura, A poesía galega de Xervasio Paz Lestón. Edición e estudo, publicada pola desaparecida Edicións do Castro en 1998, recuperei o texto dun Manuscrito que lle fornecera a meu irmán Rafa Vilar o chorado e finado doutor Juan Gervasio Paz Narbaiz, fillo do poeta, quen nos acompañara na presentación da mentada obra na compostelá Galería Sargadelos en xuño de 1999.

No Manuscrito aparece, da man do autor, a data «Agosto de 1936». Anteriormente fora reproducido por Rafa Vilar en «Novas de América: a poesía de Paz Lestón», Revista das Letras, O Correo Galego, 2 / marzo/ 1995. Velaquí o poema:

Contra a Inxustiza

Despóis de emudecer por algún tempo
vou tanxer novamente a homilde lira
que ficaba entre os trastos do alfaiado
como cousas de máis, que non se estila.
______

Arrumbeina nun intre en que pensaba
que se foran os tempos da poesía
botado pol-o cheiro dos bandullos
arrotantes de afáns sensualistas.
______

En tal mundo fedente de podremias
culminou a maior da inomiñas:
o feixismo mundial fundío a Hispania
nos horrores da guerra “fratricida”,
______

e, único e feroz, chantoulle as poutas
entre verbas de gozo ou cobardía,
aloubando aos ministros “salvadores”
ou lixándoa con hordas asesiñas.
______

Arde agora en rencor a patria amada
e famenta entre ferros agoniza;
cumprindo meu deber de irlle en axuda
cantarei sen delor en agres rimas.
_______

Para elo fun buscar ao alfaiado,
entre telas de araña e polvo, a lira,
pois será meu fusil cando combata
pol-a causa sublime da xusticia.
______

¡Quén pudera arrincar das suas cordas
as rexas e rebertes armoñías
de Brañas e Pondal, de Añón e Curros,
de Lamas Carvajal, de Rosalía!…
______

Sí, quixera emular dos precursores
os cantos en defensa de Galicia,
dos tempos que aturaba de Castela,
noxenta i aldraxante tiranía.
______

E quixera emular tamen aos bardos
da gran xeneración de Cabanillas,
López Abente, Taibo e moitos outros
que honoran nosa patria nestes días…
______

Tal deseo, sei ben, é un imposible,
mais, con todo, terán as cousas miñas,
si non esa luz que irradia o xenio,
fervor de indiñación contra inxusticia.
______

Cada verso ha de ser coma un disparo
contra a fera e sangrenta tiranía;
cada estrofa de epítetos violentos,
andanada total de bateiría.

One response so far

Mai 14 2016

Artistas e poetas da Costa da Morte apoian a convocatoria da plataforma cidadá Queremos Galego co lema «O idioma é vida» (Alameda de Compostela, 17 de maio do 2016)

Published by under Lingua,Manifestos,Poesía






Varios artistas e poetas da Costa da Morte apoian a convocatoria da plataforma cidadá Queremos Galego co lema «O idioma é vida», tirado dun verso de Manuel María, e que terá lugar na Alameda de Compostela, ao mediodía deste martes 17 de maio do 2016. Na canle de youtube da devandita plataforma están dispoñibilizados moitos videos que chaman á participación da cidadanía consciente na manifestación nacional que percorrerá as rúas de Compostela ao mediodía do Día Das Letras Galegas.

Esta anotación vai acompañada dunha pequena escolma deses videos, a penas media ducia, nos que se poden escoitar as voces de poetas como David Creus Andrade, Rosalía Fernández Rial, Xosé Iglesias e Paco Souto ou de artistas como Viki Rivadulla ou a compañía Talía teatro, representada por Toño Casais, María Ordóñez e Artur Trillo.

E velaquí o Manifesto que nos convoca para esa data:

O idioma é a vida

A lingua é a maior creación colectiva dun pobo, a expresión máis clara da súa existencia e vontade de se desenvolver. A normalidade plena da lingua propia evidencia o desenvolvemento e a prosperidade do pobo que a fala.

Neste 2016 fanse cen anos da creación das Irmandades da Fala, cen anos de reivindicación da normalización para a lingua galega, de desenvolvemento de todas as capacidades do pobo galego co noso idioma como mellor mostra do que somos e do que queremos ser.

Todos os avances para a lingua galega, por mínimos que fosen, foron conquistas sociais e democráticas como demostraron a Irmandades da Fala ou hai 50 anos o profesor Carvalho Calero incorporando o galego, en condicións moi precarias, ao ensino universitario.

Nos últimos anos o goberno do Partido Popular na Xunta, que ten a obriga legal de promover e defender a lingua galega, foi o principal promotor do retroceso do noso idioma. As consecuencias son perfectamente observábeis nos datos estatísticos, na reducida ou nula presenza do galego na xustiza, administración e servizos públicos;  na desaparición das aulas de Educación infantil como antesala do proceso de extranxeirización da lingua galega no seu propio país, xunto co veto ao seu uso nas aulas en materias da área científico-técnica, ou no obxectivo de redución a 1/3 a súa presenza no ensino que establece o decretazo contra o galego 79/2010; na exclusión do galego de grande parte dos sectores económicos e na discriminación consentida a galego-falantes en servizos de atención á clientela por parte de empresas que ademais de prestaren servizos en Galiza, extraen grande parte dos seus recursos.

Esta situación foi denunciada publicamente mesmo ante a comunidade internacional, e foi  motivo dun apercibimento grave, por parte do Comité de expertos do Consello de Europa para a Carta Europea das Linguas, ao gobernos da Xunta e estatal.

A aprobación da Lei de normalización lingüística en 1983, sucedérona outros avances, mesmo acordos aparentemente asumidos por todas as forzas políticas (paralizados ou vulnerados polos gobernos do Partido Popular), como o Plan xeral de normalización da lingua galega de 2004 ou recentemente a Declaración de unidade a prol da normalización da lingua galega que, en xullo do 2015, impulsou a Mesa  pola Normalización Lingüística.
Malia os incumprimentos reiterados, todos estes pasos foron o resultado da acción da sociedade galega, case sempre en solitario, a favor da súa lingua.
Porén, sentenzas como a recente do TSXG contra a ordenanza de uso do galego en Lugo, someten a escasa lexislación favorábel ao galego a unha interpretación abertamente contraria a todos os acordos conseguidos pola mobilización da sociedade en democracia. Utilizan as poucas ferramentas que temos, para negaren a existencia do idioma galego por si mesmo como lingua propia e plenamente oficial en Galiza, sen subordinacións, sen límites, en condicións de mínima igualdade.

Fronte as 500 disposicións disposicións legais que amparan e mesmo obrigan ao uso do español, as poucas que permiten a utilización do galego son utilizadas por sentenzas como a do TSXG para atacar calquera tentativa normalizadora. Por isto, ademais de políticas activas que sitúen o galego en todos os espazos da vida cotiá onde está excluída, precisamos mudanzas lexislativas que garantan o dereito a vivir en galego e eviten a utilización do poder xudicial para negarnos o dereito e a liberdade de vivirmos sempre en galego.

O idioma é a vida, di o verso de Manuel María, poeta e activista da lingua. E a vida dános  a forza, o amor e a vontade de unidade  que amosamos na manifestación do17 de maio, pois como di  Manuel María : “O idioma é a patria/a esencia máis nosa,/ a creación común/ máis grande e poderosa.

Comentarios desactivados en Artistas e poetas da Costa da Morte apoian a convocatoria da plataforma cidadá Queremos Galego co lema «O idioma é vida» (Alameda de Compostela, 17 de maio do 2016)

Mai 05 2016

Nin Lomce, nin Reválidas!, coa Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público

Published by under Manifestos

PlataformaEnsino4-05-2016
PlataformaEnsinomaio2016
(Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

Onte mércores a media tarde estivemos nunha das concentracións convocadas pola Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público, que agrupa a diferentes colectivos de nais, pais, profesorado e alumnado, para manifestarmos o noso rotundo rexeitamento á LOMCE e ás Reválidas que están previstas para os días 11,12 e 13 de maio.

Na concentración celebrada na coñecida como Praza Roxa compostelá estivemos acompañados de Mini e Mero que interpretaron tres pezas, entre elas o poema de Xosé María Díaz Castro intitulado «Penélope».

Un paso adiante i outro atrás, Galiza,
i a tea dos teus sonos non se move.
A espranza nos teus ollos se esperguiza.
Aran os bois e chove.

Un bruar de navíos moi lonxanos
che estrolla o sono mol como unha uva;
pro tí envólveste en sabas de mil anos
i en sonos volves a escoitar a chuva.

Traguerán os camiños algún día
a xente que levaron: Deus é o mesmo.
Suco vai, suco vén, Xesús-María!,
e toda cousa ha de pagar seu desmo.

Desorballando os prados coma sono
o tempo vai de Parga a Pastoriza.
Vaise enterrando, suco a suco, o Outono.
Un paso adiante i outro atrás, Galiza!

PlataformaEnsino2016

Comentarios desactivados en Nin Lomce, nin Reválidas!, coa Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público

Xan 26 2016

Poemas (LXXXII): «Versos controversos», de Ashraf Fayadh

AshrafFayadh01
AshrafFayadh02
(Con probabilidade Autorretrato, tirado de Instagram e que reproduzo desde o xornal Irish News, onde se pode ler unha escolla de poemas. Debaixo a cuberta dun dos seus libros. Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

Ashraf Fayadh (Khan Yunis, Gaza, 1980) é un poeta árabe, de orixe palestiniana, que está condenado a pena de morte na Arabia Saudí. Desde hai semanas moitas asociacións de escritores/as (onte mesmo veu de o facer o Pen Clube mexicano), de dereitos humanos (Amnesty International), sociais e políticas e milleiros de persoas a nivel individual teñen expresado a súa solidariedade co poeta e a conmutación desa pena de morte que seica está baseada en romper preceptos do islam e facer propaganda do ateísmo a través da súa poesía.

Tamén a xente da literatura, sen ir máis lonxe onte mesmo a escritora mexicana Elena Poniatowska, a quen moito admiramos e que foi nomeada Escritora Galega Universal en maio de 2009 pola AELG) publicou no xornal mexicano La Jornada, o artigo «El Pen Club en defensa de Ashraf Fayadh».

A día de hoxe (lembreino grazas ao poeta Ramiro Torres) tan só hai un poema de Ashraf Fayadh versionado ao galego, “O bigode de Frida Khalo”, por Francisco Fernández Naval, na súa imprescindible bitácora A noite branca. (Habería que animar ao poeta Moncho Iglesias que tan ben coñece o mundo arábe a traducir un libro). Endebén a revista dixital galega Palavra Comum vén de publicar unha escolla de Poemas de Ashraf Fayadh, em tradução de José Pinto (I), que promete continuidade.

Deseguida reproduzo os versos publicados co meu agradecemento a Palavra Comum por os faceren públicos, ao tempo que fago un chamamento para asinar aquí contra a condena a morte de Ashraf Fayadh.

Agradecimento: a Mona Kareem, poeta, ativista e amiga de Ashraf Fayadh, pelo esclarecimento generoso do significado e do sentido de certas palavras e expressões árabes, que enriqueceu terminantemente a tradução.

Nota de Palavra Comum: agradecemos a José Pinto ter escolhido esta revista para a publicação das traduções dos poemas, com a vontade de partilhá-las com o público interessado.

À voz de Ashraf Fayadh,
à busca da verdade,
à coragem do grito

Versos controversos

Traduzido por José Pinto, a partir da tradução em inglês de Mona Kareem.

Originais na coleção de poesia do autor Instructions Within, 2008

1

it was said: settle there..
but some of you are enemies for all
so leave it now
look up to yourselves from the bottom of the river;
those of you on top should provide some pity for those underneath..
the displaced is helpless,
like blood that no one wants to buy in the oil market!
***
foi-nos dito: instalem-se aqui…
mas alguns de vós não são senão inimigos
por isso partam imediatamente
aprecio-vos do fundo do rio;
vós, no topo, devíeis doar alguma pena aos que estão abaixo…
o refugiado é indefeso,
como sangue que ninguém quer comprar no mercado do petróleo!

2

pardon me, forgive me
for not being able to pump more tears for you
for not mumbling your name in nostalgia.
I directed my face at the warmth of your arms
I got no love but you, you alone, and am the first of your seekers.
***
perdoa-me, desculpa-me
por já não ser capaz de chorar por ti
por não murmurar o teu nome com saudade.
voltei a cara para o calor dos teus braços
não tive amor senão tu, somente tu, e eu sou o primeiro dos que te buscam.

3

night,
you are inexperienced with Time
lacking rain drops
that could wash away all the remains of your past
and liberate you of what you had called piety..
of that heart.. capable of love,
of play,
and of intersecting with your obscene withdrawal from that flabby religion
from that fake Tanzeel
from gods that had lost their pride..
***
noite,
não sabes do Tempo
faltam gotas de chuva
que lavassem os restos do teu passado
e te libertassem do que chamaste piedade…
desse coração… capaz de amar,
de brincar,
e de confrontar-se com a tua fuga desonesta daquela religião flácida
daquele Tanzeel* falso
dos deuses que perderam o orgulho…

* Palavra árabe de dimensão teológica utilizada para descrever como Deus ditou as palavras do Corão ao profeta Maomé.

4

you burp, more than you used to..
as the bars bless their visitors
with recitations and seductive dancers..
accompanied with the DJ
you recite your hallucinations
and speak your praise for these bodies swinging to the verses of exile.
***
arrotas mais do que nunca…
enquanto os bares abençoam os visitantes
com recitações e sedutoras dançarinas…
acompanhado pelo dj
recitas as tuas alucinações
e teces elogios aos corpos que balançam nos versos do exílio.
*
Para a petição de Amnistia: Free Ashraf, poet facing execution in Saudi Arabia (Amnesty International UK)

Comentarios desactivados en Poemas (LXXXII): «Versos controversos», de Ashraf Fayadh

Xan 18 2016

«Declaración polo dereito a seguir creando», asinada pola AELG

Published by under Manifestos,Poesía

Antonio Gamoneda
(Antonio Gamoneda, imaxe tirada do sitio web trianarts)

Celebro e aplaudo que o consello directivo da AELG (Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega), entidade da que fago parte, asinase xunto a outras organizacións de autoras e autores a «Declaración polo dereito a seguir creando», que reivindica poder continuarmos a crear despois da nosa xubilación laboral sen renunciarmos nin ás nosas pensións contributivas ou non contributivas nin aos nosos dereitos de autor/a.

O xornal asturiano El comercio recollía o outro día unha entrevista ao meu admirado poeta Antonio Gamoneda que afirmaba: «Me planteo dejar de escribir». (De premerdes no título velaí tedes a ligazón a esa entrevista).

E velaquí deseguida o manifesto:

Declaración polo dereito a seguir creando

Desde 2012, calquera profesional da creación maior de 65 anos que desexe continuar desenvolvendo a súa actividade ten dúas opcións:

a) Cobrar a súa pensión pero renunciando daquela a percibir unha retribución polos seus cursos, artigos, conferencias e aos dereitos de autor/a que a súa obra lle xere, se con iso supera en ingresos o Salario Mínimo Interprofesional (SMI) anual bruto;

b) Continuar achegando o seu coñecemento, froito da súa experiencia ao longo dos anos ou percibindo os dereitos de autor/a que lexitimamente lle corresponden, pero renunciando daquela á súa pensión contributiva e non contributiva.

A pesar das graves dificultades económicas que o sector creativo atravesou nos últimos anos no Estado, o Goberno penalizou e coutou a actividade creadora que a todos beneficia. As consecuencias da súa aplicación son claras:

1. Un dano de proporcións incalculables ao desenvolvemento intelectual do Estado impedindo que os nosos autores poidan seguir achegando nunha etapa da súa vida na que o grao de madurez, experiencia e sabedoría pode ser destinado a mellorar unha sociedade cada vez máis necesitada de peso intelectual.

2. Unha desprotección dos creadores, especialmente aqueles con menores rendas que non poden complementar as súas pensións non contributivas co froito do seu coñecemento.

3. Un descenso da contribución á Facenda Pública. Se os creadores deixan de producir, tamén deixarán de contribuír ás arcas públicas.

Por todo iso, ESIXIMOS:

1. A compatibilidade da percepción de pensións cos rendementos do traballo derivados da actividade creativa.

2. O cesamento inmediato da campaña posta en marcha polo Ministerio de Emprego e Seguridade Social, que insta os afectados a que elixan entre continuar mantendo unha vida intelectualmente activa ou a súa pensión de xubilación.

3. A apertura dun proceso de diálogo coas organizacións de autorais que permita atopar unha solución xusta para quen, ao finalizar a súa vida laboral activa, aínda queren achegar o seu talento ao acervo cultural e científico-técnico da nosa sociedade.

4. Que en virtude dun proceso de reflexión e análise do sector, o novo Goberno que saia das urnas o 20 de decembro deseñe unha nova norma que permita compaxinar o desenvolvemento social e creativo cos dereitos sociais e laborais de todos.

Novembro de 2015

Esta declaración está apoiada por estoutras entidades:

Visual Entidad de Gestión de Artistas Plásticos (VEGAP)
Sociedad General de Autores y Editores (SGAE)
Asociación Colegial de Escritores de España (ACE)
Plataforma en Defensa de la Cultura
Centro Español de Derechos Reprográficos (CEDRO)
Federación de Músicos Asociados (FEMA)
Foro de Asociaciones de Guionistas de Audiovisual (FAGA)
Asociación estatal de compositores para el audiovisual (MUSIMAGEN)
Asociación de Autores Literarios de Medios Audiovisuales (ALMA)
Federación de Compañías de Danza (FECED)
Junta de Autores de Música (JAM)
Asociación de Grupos de Música Antigua (GEMA)
Associació d’Escriptors en llengua catalana (AELC)
Asociación de Autores Científico-Técnicos y Académicos (ACTA)
Asociación de Traductores, Correctores e Intérpretes de Lengua Vasca (EIZIE)

Comentarios desactivados en «Declaración polo dereito a seguir creando», asinada pola AELG

Xan 15 2016

Libro do Mal Amor. Haikus contra a Violencia de Xénero

Published by under Arte,Manifestos,Poesía

HaikuViolencia
(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Nesta anterior anotación (19 de novembro do 2014) xa falei da miña achega á creación dun proxecto artístico e literario denominado Libro do Mal Amor. Haikus contra a Violencia de Xénero, coordinado pola profesora Gracia Santorum (creadora do imprescindible blogue Trafegando ronseis do que tanto aprendemos) e na que desta volta tamén se involucrou o seu alumnado das terras do Deza, despois de asistiren a un Obradoiro de poesía dispensado por Raúl Vacas.

Onte recibín na caixa de correo a edición en papel do Libro do Mal Amor. Haikus contra a Violencia de Xénero, editado pola Vicepresidencia e Consellaría de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza da Xunta de Galicia a finais de 2015, no que se xuntan nada menos que 42 textos de escritoras e escritores galegos, que se completan coa actividade didáctica na que un numeroso alumnado e un escolleito profesorado elaboran tamén os seus haikus de boa calidade e de indubidable interese, ilustrados uns e outros con cadansúa imaxe de elaboración do alumnado e das ilustradoras Mar García e Aránzazu Diñeiro.

Tamén existe unha edición dixital que se pode descargar de balde nesta ligazón ou tamén se pode coñecer o proceso de elaboración do libro a través de diversas anotacións na bitácora de Gracia Santorum e tamén no blogue da biblioteca escolar do IES Laxeiro.

Parabéns por esta fermosa iniciativa que xunta poesía e reivindicación.

E para remate velaquí o meu haiku, que figura na imaxe.

HAI-DOR

Golpes de gorxa

as palabras que feren:

morte de Amor.

Comentarios desactivados en Libro do Mal Amor. Haikus contra a Violencia de Xénero

Dec 16 2015

#Gztenquestar Escritoras, escritores, poetas. Constrúen o noso mundo coa palabra e apoian NÓS-Candidatura Galega

Published by under Manifestos

NósCandidaturaGalega
(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Escritoras, escritores, poetas. Constrúen o noso mundo coa palabra e apoian NÓS-Candidatura Galega. #Gztenquestar

Aquí estamos, como non!

Comentarios desactivados en #Gztenquestar Escritoras, escritores, poetas. Constrúen o noso mundo coa palabra e apoian NÓS-Candidatura Galega

Next »