GravaciónsArchive for the '' Category

Set 14 2016

O poeta Paco Souto a ensinar o seu oficio de percebeiro e a Costa da Morte nun fermoso documentario da televisión austríaca

O último día de agosto apareceunos na caixa do correo electrónico unha mensaxe do amigo poeta Paco Souto, no asunto indicaba «documental de Peter» e acompañando a ligazón a un video na canle de youtube unhas breves palabras: «Este é o docu que fixemos en Agosto pasado. De momento só en alemán. Sintoo. Apertas».

En efecto, trátase dun documentario elaborado e emitido pola canle 2 da televisión pública austríaca (Produktion des ORF), baixo o encabezamento «Universum Wildes Spanien» (Universo da España Salvaxe, coido que pode traducir así), que foi publicado o 18 de agosto na canle de youtube do documentalista Nino Wurm.

Na hora e media de duración deste excelente documentario, que ten unha fotografía fascinante, son moitas as imaxes de Galiza que se proxectan e nelas non podía estar ausente a Costa da Morte. No caso de non terdes paciencia ou tempo dabondo para visionardes todo o documentario, permítome aconsellarvos que o fagades entre o minuto 6:30 e o 14:30, de maneira especial a partir do minuto 11:00 no que aparecen unhas espectaculares imaxes de Paco Souto no seu oficio de percebeiro e explicando o seu labor á cámara, aínda que a tradución ao alemán superposta non nos permite escoitar a súa propia voz.

Tamén a partir do minuto 26:30, sempre aproximadamente, fálase do camiño de Santiago de Compostela na súa prolongación até Fisterra e novamente sairán as imaxes e a voz de Paco Souto, desta volta facendo un «lanse» de cana desde a costa.

Malia algúns tópicos que coido adiviñar no relato, o certo é que o documentario é excelente, aínda que só for pola beleza das imaxes, así que o recomendo vivamente.

Para complementar todo isto recupero un anaco desta anotación do 1 de novembro de 2011:

Paco Souto, que logo de varios oficios, está vivir en Malpica de Bergantiños e a traballar moito en tarefas do mar, coma a dura e impresionante do percebeiro. Seu é ese fermosísimo poema intitulado “A percebeira é unha illa”, que se pode escoitar na súa propia voz (nesa dición sempre magnífica da que tanto aprendemos) na canle youtube e que eu coñecín através do dixital quepasanacosta. Con outra xente, Paco Souto está detrás tamén da bitácora cultural percebedemalpica (hoxe en día inaccesible) e da canle do mesmo nome en youtube. Nestas dúas páxinas tedes gravacións que nos achegan olladas para dignificaren o traballo dos percebeiros.

Velaquí a letra do poema de Paco Souto, pertencente ao seu libro Fado (1998), editado por Letras de Cal e que no portal poesiagalega.org podedes ler completo.

A percebeira é unha illa
A illa ten nome de peixe esquivo
E os homes van
A lanchiña que os leva é de pau de laranxo
A lúa é unha laranxa apodrecida
A lúa debuxa cadaleitos nas furnas
De entre os mortos nascen percebes
Os ollos vagos non ven
Son as mans acoiteladas as que cachean os tetos
A rapa áxil
E logo a lonxa
E a viaxe à Coruña ou Madrid
E o prato na mesa
E o sal na boca
Ese sabor a sal na boca
Como se a morte viñese cada nove ondas

Comentarios desactivados en O poeta Paco Souto a ensinar o seu oficio de percebeiro e a Costa da Morte nun fermoso documentario da televisión austríaca

Xul 12 2016

Adeus emocionado e lembranza do mestre Agustín Fernández Paz

Recibín con inmensa tristura a mala nova do pasamento esta mañá do mestre Agustín Fernández Paz, con quen nos últimos tempos dialogaba a través da rede social twitter pois partillamos moitos temas en común. E nesta lembranza de urxencia quero deixar un testemuño da súa enorme entrega e xenerosidade á causa da literatura infanto-xuvenil.

No curso 2011/2012 quixemos que estivese connosco no CPI Viaño Pequeno de Trazo, naquela altura xa estaba ferido pola doenza que o levou mais sempre amosou toda a súa vontade e como non podía deslocarse até o noso centro combinamos para lle facer unha entrevista vía Skype, pois o alumnado que daquela cursaba 1º da ESO (a maioría xa no bacharelato) viña de ler o seu libro Lúa do Senegal. Foi unha experiencia magnífica e o alumnado quedou fascinado coa súa palabra. A calidade de son non é boa, mais é perfectamente intelixible, e na páxina do proxecto interdisciplinar «A feira das Nacións», o alumnado elaborou a entrada que presentaba este video, fermoso documento do seu agarimo e da súa sempre amena e instrutiva conversa.

Adeus, mestre! Sit tibi Terra levis!

VIDEOCONFERENCIA CON AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ

No Club de lectura limos un libro titulado Lúa do Senegal, que trataba dunha nena senegalesa que vén de Senegal para vivir a Vigo.

Despois, na clase de galego, dixéronnos que íamos falar co autor do libro e elaboramos unhas preguntas para lle facer.

O día de 10 de Marzo tivemos unha videoconferencia con Águstín Fernandez Paz mediante o programa Skype. Tivemos algunhas complicacións técnicas, pero ao final todo saíu ben.

Durante a conversa Agustín contounos que o seu libro iase chamar Cartas do Senegal. Aprendemos moito escoitándoo.

Púxolle unha pipa de fumar á avoa Feriane porque lle quedaba ben.

Tivo que utilizar o Google Earth para coñecer máis do país e a súa xeografía.

Non sabe Wólof pero si escoitou persoas que o cantaban e o falaban.

Quería situar a historia en Vigo porque na cidade hai moitos senegaleses e el ten moita documentación sobre eles e sobre a cidade.

Púxolle Khoedi á nena porque en senegalés significa lúa.

Este libro traduciuse ao castelán e ao catalán.

Os contos que hai polo medio da historia algúns pertencen a Senegal, e outros inventounos.

E durante a entrevista recomendounos unha película chamada “Moolaade“. Tamén nos recomendou outra película que xa viramos: “Binta e a gran idea“.

Contounos moitas máis cousas, que xa escoitaredes no video. Foi unha actividade moi interesante e gustounos moito.

¡¡ATENCIÓN!!: UTILIZADE AURICULARES PARA ESCOITAR O VIDEO POIS O SON NON É DE BOA CALIDADE

One response so far

Xuñ 15 2016

«O Museo da Pesca / Alexandre Nerium», unha fermosa reivindicación de Xosé Henrique Rivadulla Corcón

RibeirasdeSalitre01
RibeirasdeSalitre02
(Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

O escritor muxián Xosé Henrique Rivadulla Corcón vén de engadirse á xente da cultura que se está a pronunciar sobre o peche do Museo da Pesca de Fisterra coa publicación dunha ben fermosa reivindicación intitulada «O Museo da Pesca / Alexandre Nerium» no xornal La Voz de Galicia, edición de Carballo.

Precisamente este pasado domingo o programa da TVG que o propio Rivadulla Corcón dirixe e guioniza, Ribeiras de salitre, dedicaba o seu espazo a Fisterra e iniciábase cunha entrevista a Alexandre Nerium que non se debe perder (velaquí a ligazón). E deseguida reproducimos polo seu interese o mentado artigo de opinión co que concordamos absolutamente.

O Museo da Pesca / Alexandre Nerium

Museo da Pesca de Fisterra anda, por enfermidade, no pensamento de moita xente. Podemos comparalo cun enfermo agardando a que os doutores lle propoñan un tratamento, pero sen que cheguen a ver claro que tratamento, e mentres o enfermo empeorando. Non me plantexo de que xeito a Confraría de Fisterra, a Asociación Neria, e o Concello deberían chegar a un acordo no tratamento, aínda que si deberían atopar ese tratamento.

A cuestión que me importa é que nun pais tan falto de elementos con capacidade para crear sentimentos colectivos de unidade, para crear sentimentos de apego ao territorio, con forza para tecer confraternidades e construír orgullo do propio, o Museo da Pesca de Fisterra, sendo un elemento moi apropiado para crear todos estes sentimentos, parece condenado a ser unha ilusión que se perda na borraxeira como un pesqueiro á deriva que desaparece no mar.

E na Costa da Morte, e en Galiza, precisamos de sentimentos de orgullo, de confraternidade, de formar parte do territorio e de unidade. Pero Alexandre Nerium? Alexandre Nerium? Quería escribir o Museo da Pesca e o subconsciente traizooume e escribín Alexandre Neirium, ou sexa Manolo. Pero realmente traizooume o subconsciente? Pois non, o meu subconsciente foi fiel á verdade. O Museo da Pesca é Alexandre Nerium, Manolo. Así é, este Museo sen o poeta mariñeiro seguiría sendo un museo, claro, pero xa non tería a forza simbólica que transmite, porque o Museo da Pesca de Fisterra simboliza o espírito de supervivencia das xentes mariñas da Costa da Morte. Alexandre Nerium é un poeta desta costa que foi ao mar, traballou o mar, e segue co pensamento no mar, e a unión das dúas cuestións, poesía e mar, fan del un home exemplar para levar a diante a labor de dignificar o traballo da familia mariñeira que se pretende facer dende este Museo, porque el fala sempre cunha sensibilidade poética sustentada na paixón mariña. Se todos os homes e mulleres que amamos o mar e a Costa da Morte temos no Museo da Pesca un referente do que significa a cultura mariñeira é porque Alexandre Nerium nos fala do seu Museo e nos contaxia o seu amor polo que se conserva no Castelo de San Carlos, lugar físico do Museo, que é o pouso de séculos de duro esforzo de homes e mulleres que arrincaron do mar o xeito de construír a vida deles e das súas familias. E os que temos a costume de viaxar cada certo tempo a Fisterra e achegarnos ao Museo, ao que realmente imos é a pasar un tempo agradable de conversa con Alexandre Neirum, poeta salgado e mariñeiro de fonda sensibilidade.

Agora por el, por Alexandre Nerium, polo noso amigo Manolo, temos que movernos, abrazarnos con forza e facer todo o que nas nosas mans estea, axudando aos doutores para que este Museo siga coas súas portas e xanelas abertas a todos os ventos mariños durante máis anos que os que nos quedan a nós. A pervivencia do espírito da Costa da Morte despende tamén disto. E temos a obriga de ir visitar a o poeta ao seu Museo, aberto, durante moitos anos.

Xosé Henrique Rivadulla Corcón

Comentarios desactivados en «O Museo da Pesca / Alexandre Nerium», unha fermosa reivindicación de Xosé Henrique Rivadulla Corcón

Mar 22 2016

Na memoria de Antón Avilés de Taramancos a lectura do seu poema «Na outra banda do mar»

Nas horas que van do día 22 ao 23 de marzo de 1992 falecía na cidade coruñesa o poeta Antón Avilés de Taramancos e na súa memoria recobro o video elaborado pola AELG na súa primeira serie de gravacións a autoras e autores que tiñamos que ler nun primeiro video obra propia e noutro reivindicar a alguén. Sen o dubidar escollín o poema de Antón Avilés de Taramancos intitulado «Na outra banda do mar» do apartado «O cántico das naves: elexías do mar» do libro As torres no ar (1989). A gravación, que tamén se pode escoitar de viva voz nesta ligazón, realizouse ao final do 2007 na Igrexa de Santo Domingos de Bonaval, aínda que na canle da AELG en youtube foi cargado o 11 de decembro de 2008.

Na outra banda do mar constrúen o navío:
o martelar dos calafates resoa na mañá, e non saben
que están a construír a torre de cristal da miña infancia.
Non saben que cada peza, cada caderna maxistral
é unha peza do meu ser. Non saben
que no interior da quilla está a médula mesma
da miña espiña dorsal; que no galipote a quencer
está o perfume máxico da vida.
Que cando no remate ergan a vela, e a enxarcia
tremole vagarosamente no ar
será o meu corazón quen sinta o vento,
será o meu corazón.

Antón Avilés de TaramancosAs torres no ar, 1989. Citamos pola versión publicada en Obra poética completa (Espiral maior, col. Opera Omnia, 2003).

Tamén relembro máis unha vez, como xa narrei aquí, a importancia do poeta Antón Avilés de Taramancos na miña obra literaria e como a primeira lectura pública foi ao seu carón. Do 14 ao 17 de xullo do 1988, celebrouse a I Feira do Libro de Cee na Praza da Constitución, coñecida popularmente como “A Alameda”. Pois ben, o primeiro día, xoves 14, ás sete da tarde, tivo lugar a presentación do libro Do Courel a Compostela de Uxío Novoneyra, que foi presentado polo poeta noiés tamén desaparecido Antón Avilés de Taramancos. Ao remate seguiu un recital poético no que participaron os dous autores citados, Xavier SeoaneMiguel-Anxo Fernán Vello e “o grupo de xóvenes poetas ceenses Un Medio”, tal e como se sinala no programa. Por volta do ano 1986 un grupo de sete mozos “letraferidos” (ou amantes da literatura) constituíramos o colectivo de poesía Un Medio e publicamos nos anos seguintes dous cartafoles en papel satinado que foron deseñados e ilustrados polo hoxe afamado arquitecto Xoán Creus Andrade. Cada un deles levaba textos poéticos da autoría de tres dos irmáns Creus Andrade, Humberto, o propio Xoán e un novísimo Estevo; de Xosé María Costa Lago; de Arturo Trillo Sendón; de Rafa Villar e de min mesmo.

Ao chorado Antón Avilés de Taramancos tamén consagrei varias críticas e estudos literarios:

«Un libro anti V Centenário. Nova crónica das Indias de Antón Avilés de Taramancos», A Nosa Terra, 5 abril de 1990.

«Poesia de oficio. As torres no ar», A Nosa Terra, 7 xuño 1990.

«O herdo dun Poeta. Última fuxida a Harar, Antón Avilés de Taramancos», A Nosa Terra, 18 febreiro 1993.

«Última fuxida a Harar: a palabra do Poeta en herdanza», Dorna. Expresión Poética Galega 29. USC, 2003. pp. 83-92.

«Última fuxida a Harar: a palabra do Poeta en herdanza», en Veiga, Martín, coord., Raiceiras e vento. A obra poética de Antón Avilés de Taramancos. Santiago de Compostela: Laiovento, 2003. pp. 108-19).

Comentarios desactivados en Na memoria de Antón Avilés de Taramancos a lectura do seu poema «Na outra banda do mar»

Feb 24 2016

#mobilizaRosalía No libro-cd De Cantares Hoxe. 34 poetas dialogan cos Cantares Gallegos de Rosalía de Castro

DiarioCultural24-05-2013
(Imaxe tirada do facebook do Diario Cultural)

Ana Romaní, poeta e directora do programa Diario Cultural da Radio Galega, argallou por volta de 2013 un proxecto para sumármonos á conmemoración do 150 aniversario da edición de Cantares Gallegos de Rosalía de Castro e colaborarmos co proxecto de emisións poéticas De Cantares Hoxe. Os Cantares Gallegos de Rosalía de Castro no Seculo XXI.

O proxecto concretouse na reescrita dos 36 poemas de Cantares Gallegos. As e os poetas tivemos que escoller un dos 36 poemas do libro auroral de Rosalía de Castro (que aínda non estivese a ser versionado) e escribir o noso propio poema, procurando «un diálogo poético que nada ten de submisión a un texto dado nin de tradución dun noutro senón de exercicio de libre creación a partir dun poema de Rosalía de Castro».

Hai hoxe un ano, nesta mesma data, na Fundación Rosalía de Castro realizouse a presentación do proxecto de edición da antoloxía sonora e textual De Cantares Hoxe. 34 poetas dialogan cos Cantares Gallegos de Rosalía de Castro que asumiu a propia Fundación en colaboración coa Radio Galega.

Unha presentación do presidente da Fundación Rosalía de Castro, o tamén poeta Anxo Angueira, e unha introdución dos tamén poetas e xornalistas Ana Romaní, Anxo Quintela e Xiana Arias preludia a escolma. Por orde de aparición no volume están as (re)escritas da autoría de Oriana Méndez, María Lado, Olalla Cociña, María Reimondez, Xabier Cordal, Román Raña, María Xosé Queizán, Xulio L. Valcárcel, Manuel Darriba, Cesáreo Sánchez, Xabier Queipo, Antía Otero, Luís González Tosar, Claudio Rodríguez Fer, Elvira Ribeiro, Helena Villar Janeiro, Celso Fernández Sanmartín, Eva Veiga, Eduardo Estévez, Yolanda Castaño, María do Cebreiro, Carmen Blanco, Dores Tembrás, Miro Villar, Gonzalo Hermo, Marta Dacosta, Susana Aríns, Lino Braxe, Arturo Casas, Manuel Forcadela, Marga Doval, Marilar Aleixandre, Claudio Pato e Luz Pozo, con separata que inclúe o poema de Xosé María Álvarez Cáccamo.

Antes, o Diario Cultural da Radio Galega, que dirixe a poeta Ana Romaní, foi emitindo todos os textos do proxecto De Cantares Hoxe. O da miña autoría que parafrasea o poema «Que ten o mozo?» de Rosalía de Castro (Cantares Gallegos, 27), pódese escoitar nas seguintes ligazóns:

http://www.crtvg.es/rg/destacados/diario-cultural-diario-cultural-do-dia-24-05-2013-592826

http://www.crtvg.es/rg/destacados/etiqueta/cantares-gallegos

Tamén está aquí:

https://www.facebook.com/diariocultural

E aquí o programa enteiro:

http://www.crtvg.es/rg/a-carta/diario-cultural-diario-cultural-do-dia-24-05-2013-592822

Deseguida ofrezo, máis unha vez, o texto do poema de Rosalía de Castro e a miña paráfrase poética.

Que ten o mozo?

I

¿Que ten o mozo?
¡Ai!, ¿que terá?
Ponme agora unha cara de inverno,
despois na fiada, ¡sonrisas de tal!
Quer que baile con el no muíño,
i aló pola vila nin fala quisais.
¿Que ten o mozo?
Pois… ¿que terá?
Unhas veces, canciño de cego,
por onde eu andare seguíndome vai;
nin hai sitio donde eu non atope
un Bras con cirolas i os zocos na man
¡Ai, que mociño!
¡Ai, que rapaz!
Noutro instante, ¡mirá que fachenda!:
atruxos que asombran ó mesmo lugar.
¡¡¡Brr!!!, que parece que pasa soberbo,
mandando nos homes su real maxestá.
Mociño, ¿es tolo?
¡Ai!, ¿si o serás?
Eu non podo entender, meu amore,
que airiños te levan, que airiños te trán,
nin tampouco cal xeito te cadra,
tratándose, mozo, do teu namorar.
¡Ai! ¡Dios me libre
de ti, bon Bras!
Que no meu entender te acomparo
ó mesiño de marzo marzal:
pola mañán, cariña de rosas,
pola tarde, cara de can.
¡Mala xuntanza
facemos! ¡¡Ai!!

II

¿Que di a meiguiña,
que di a traidora?
Corazón que enloitado te crubes
cos negros desprezos que a falsa che dona,
¿por que vives sofrindo por ela?
¿por que, namorado, de pena saloucas?
Si ela é bonita,
ela é traidora.
Di, con mengua de min, que non sabe
que airiños me viran, veleta mal posta…
Que cho digan, rapaza, os teus ollos,
que agora me chaman, dempois me desbotan.
Que anque es bonita,
eres traidora.
Si unhas veces amante che falo,
e si outras renego de ti…, ¡pecadora!
¿cales auguas repousan serenas,
si o vento que as manda rebole antre as ondas?
E ti ben sabes
que es revoltosa.
Son canciño de cego en quererte…:
tal bulra merece quen ama sin conta,
pois cos zocos na man ou sin eles,
ás portas do inferno seguíndote fora.
Tal estou tolo,
tal es graciosa.
¡Que de marzo marzal teño a cara…!
Quisais que así sea, mais ti, miña xoia,
tamén es cal raiola de marzo,
que agora descrube, que agora se entolda.
Iguales semos,
nena fermosa

PARÁFRASE DO POEMA QUE TEN O MOZO?

(Rosalía de Castro: Cantares Gallegos, 27)

Marzo, marzal:
pola mañán, cariña de rosas,
pola tarde, cara de can.

FALA ELA (desde o seu desasosego):

O teu rostro de inverno ora empardece,
ora de primavera xa alborece,
abala entre a fachenda e o amor cego.
Dáme a mesma dozura que che entrego,
non haberá ningún tece e destece
da que cose entre bágoas e entristece.
Ben se entende a nacenza do meu prego.

E FALA EL (desde a súa incomprensión):

Todo en ti ten beleza e fermosura
e anéganme mareas de amargura.
O teu silencio sábeme a traizón,
devezo a túa voz, morno aloumiño,
onda min a acalmar o remuíño.

Miro Villar, abril do 2013

Comentarios desactivados en #mobilizaRosalía No libro-cd De Cantares Hoxe. 34 poetas dialogan cos Cantares Gallegos de Rosalía de Castro

Xul 03 2015

Poemas (LXXVII): «Velada poética», de Wislawa Szymborska

wislawa
Veladapoética

Onte fíxome acordar da poeta polaca Wislawa Szymborska (2 xullo 1923, Bnin (agora Kórnik) / 1 Febreiro 2012, Cracovia) esta excelente anotación na bitácora de Agustín Fernández Paz, escrita por mor da conmemoración do seu aniversario. Por certo, os redactores da Galipedia erran na data e falan de que naceu un 2 de marzo.

Ao día desguinte da data do seu falecemento (1 de febreiro do 2012) escribín esta lembranza. E dicía daquela que en moitas das miñas lecturas públicas dos meus versos, prefiro esta denominación a falar de recitais, na década dos noventa adoitaba iniciar calquera lendo un poema da escritora polaca intitulado «Velada poética», que coñecín en español no libro Paisaje con grano de arena (Barcelona: Lumen, 2006)  e que lle mercara á libraría Trazos na Feira do Libro de Cee dese verán, con esa característica dos libros de Lumen de teren as follas aínda sen despegar. Por certo, na actualidade pódese ler ao completo neste pdf. Desde o castelán fixen unha versión galega daquel poema:

VELADA POÉTICA

Ser, ¡ouh, Musa!, boxeador ou non ser nada.
Por nós nunca roxe o público exaltado.
Hai unha ducia de persoas na sala.
Instan a iniciarmos a velada.
A metade está aquí porque fóra chove,
o resto, ¡ouh, Musa!, son parentes.

As mulleres ao desmaio dispostas
irán ver como dous pesos galo se arrincan as cristas.
Só o boxeo ofrece escenas dantescas.
E a ascensión, ¡ouh, Musa!, aos ceos.

Non ser púxil, ser poeta,
vivir condeado a cunqueiros forzados,
a falta de músculos exhibir ao mundo
—¡no mellor dos casos!— futuras lecturas escolares,
¡ouh, Musa!, ¡ouh, Pegaso,
anxo acabalado!

En primeira fila un velliño en trance
soña que a súa muller, que en paz descanse,
resucita e faille un pastel de chocolate.
Con lume, mais lento, ¡que non se queime o pastel!,
comezamos nós, ¡ouh, Musa!, a ler.

Pois ben, hai un testemuño sonoro que está recollido no sitio do Consello da Cultura Galega onde se hospeda o finado e proxecto denominado poesiagalega.org, rótulo identificador dunha base de datos e dun repositorio sobre a poesía no campo cultural galego nos últimos dous séculos, proxecto que dirixiu o poeta e profesor Arturo Casas e no que traballou arreo o seu equipo do GAAP (Grupo Alea de Análise Poética).

No seu Arquivo Sonoro dixitalizaron unha serie de gravacións de voces poéticas que proceden do arquivo persoal do meu irmán Rafa Vilar, quen durante un tempo levaba sempre a súa gravadora ás lecturas ou recitados. Era aló polos últimos anos da década dos noventa.

A miña lectura do poema «Velada poética» (cuxa letra non é exactamente igual á que reproduzo, pois  algunha modificación fixen a posteriori) principia a gravación dunha lectura o 14 de xullo de 1998. Alén de se poder escoitar nesta ligazón, velaquí o arquivo de voz:

mvillar_1998_ruanova
No repositorio poesiagalega.org fanlle esta entrada:

«Gravación realizada no pub Rúa Nova de Santiago de Compostela (rúa Nova, 36) o 14 de xullo de 1998. Recital organizado por Letras de Cal e presentado por Eduardo Estévez. Interviron tamén Carlos Negro e Marta Dacosta».

Tipo de son: Audio creación

Formato: mp3

Fonte: Rafa Villar

Dixitalización de audio: Reverso CCL

Na miña intervención fago unha lectura comentada de nove sonetos do libro Equinoccio de primavera (Esquío, 1998), que viña de ser publicado naquela altura, aos que precedeu esa versión do coñecido poema da poeta polaca Wislawa Szymborska, premio Nobel de Literatura en 1996.

Finalmente, quero lembrar máis unha vez, que a editorial Positivas publicou en galego os seus Versos escollidos, aínda que entre esta escolma non figuran moitos dos meus preferidos. Porén, isto non é impedimento para recomendarmos a súa lectura na nosa lingua en tradución de Lucía Caeiro, quen xa adiantara o poema «Un gato no piso baleiro» na revista A Xanela, 25 (Betanzos, primavera do 2008, páxina 12).

Alén diso tamén está traducida ao portugués continental e ao portugués do Brasil e nalgunhas bitácoras na rede podemos atopar algúns poemas soltos. Velaquí:

«A alegría da escrita».

«Possibilidades».

«Os filhos da época» e «Sob uma estrela pequenina».

Comentarios desactivados en Poemas (LXXVII): «Velada poética», de Wislawa Szymborska

Feb 24 2015

#EuSonRosalía Presentación do libro-cd De Cantares Hoxe. 34 poetas dialogan cos Cantares Gallegos de Rosalía de Castro


(Imaxe tirada do facebook do Diario Cultural)

Hai case dous anos recibimos o convite da poeta Ana Romaní, directora do programa Diario Cultural, o informativo cultural da Radio Galega, para sumármonos daquela á conmemoración do 150 aniversario da edición de Cantares Gallegos de Rosalía de Castro e colaborarmos co proxecto de emisións poéticas “De Cantares Hoxe. Os Cantares Gallegos de Rosalía de Castro no Seculo XXI”.

O proxecto concretábase na reescrita dos 36 poemas de Cantares Gallegos. Daquela, tiña eu que escoller un dos 36 poemas do libro auroral de Rosalía de Castro (que aínda non estivese a ser versionado) e escribir o meu propio poema, procurando «un diálogo poético que nada ten de submisión a un texto dado nin de tradución dun noutro senón de exercicio de libre creación a partir dun poema de Rosalía de Castro».

A proposta era suxestiva, aínda que nada doada e do resultado, emitido en maio de 2014, xa se falou nesta anotación. Daquela escribín:

O Diario Cultural da Radio Galega, que dirixe a poeta Ana Romaní, emitiu o pasado venres o texto da miña autoría que parafrasea o poema «Que ten o mozo?» de Rosalía de Castro (Cantares Gallegos, 27), dentro do proxecto «De Cantares Hoxe».

Pódese escoitar nas seguintes ligazóns:

http://www.crtvg.es/rg/destacados/diario-cultural-diario-cultural-do-dia-24-05-2013-592826

http://www.crtvg.es/rg/destacados/etiqueta/cantares-gallegos

Tamén está aquí:

https://www.facebook.com/diariocultural

E aquí o programa enteiro:

http://www.crtvg.es/rg/a-carta/diario-cultural-diario-cultural-do-dia-24-05-2013-592822

Deseguida ofrezo o texto do poema de Rosalía de Castro e a miña paráfrase poética.

«Que ten o mozo?»

 I
¿Que ten o mozo?
¡Ai!, ¿que terá?
Ponme agora unha cara de inverno,
despois na fiada, ¡sonrisas de tal!
Quer que baile con el no muíño,
i aló pola vila nin fala quisais.
¿Que ten o mozo?
Pois… ¿que terá?

Unhas veces, canciño de cego,
por onde eu andare seguíndome vai;
nin hai sitio donde eu non atope
un Bras con cirolas i os zocos na man
¡Ai, que mociño!
¡Ai, que rapaz!

Noutro instante, ¡mirá que fachenda!:
atruxos que asombran ó mesmo lugar.
¡¡¡Brr!!!, que parece que pasa soberbo,
mandando nos homes su real maxestá.
Mociño, ¿es tolo?
¡Ai!, ¿si o serás?

Eu non podo entender, meu amore,
que airiños te levan, que airiños te trán,
nin tampouco cal xeito te cadra,
tratándose, mozo, do teu namorar.
¡Ai! ¡Dios me libre
de ti, bon Bras!

Que no meu entender te acomparo
ó mesiño de marzo marzal:
pola mañán, cariña de rosas,
pola tarde, cara de can.
¡Mala xuntanza
facemos! ¡¡Ai!!

II
¿Que di a meiguiña,
que di a traidora?
Corazón que enloitado te crubes
cos negros desprezos que a falsa che dona,
¿por que vives sofrindo por ela?
¿por que, namorado, de pena saloucas?
Si ela é bonita,
ela é traidora.

Di, con mengua de min, que non sabe
que airiños me viran, veleta mal posta…
Que cho digan, rapaza, os teus ollos,
que agora me chaman, dempois me desbotan.
Que anque es bonita,
eres traidora.

Si unhas veces amante che falo,
e si outras renego de ti…, ¡pecadora!
¿cales auguas repousan serenas,
si o vento que as manda rebole antre as ondas?
E ti ben sabes
que es revoltosa.

Son canciño de cego en quererte…:
tal bulra merece quen ama sin conta,
pois cos zocos na man ou sin eles,
ás portas do inferno seguíndote fora.
Tal estou tolo,
tal es graciosa.

¡Que de marzo marzal teño a cara…!
Quisais que así sea, mais ti, miña xoia,
tamén es cal raiola de marzo,
que agora descrube, que agora se entolda.
Iguales semos,
nena fermosa

PARÁFRASE DO POEMA QUE TEN O MOZO?

(Rosalía de Castro: Cantares Gallegos, 27)

Marzo, marzal:
pola mañán, cariña de rosas,
pola tarde, cara de can.

FALA ELA (desde o seu desasosego):
O teu rostro de inverno ora empardece,
ora de primavera xa alborece,
abala entre a fachenda e o amor cego.

Dáme a mesma dozura que che entrego,
non haberá ningún tece e destece
da que cose entre bágoas e entristece.
Ben se entende a nacenza do meu prego.

E FALA EL (desde a súa incomprensión):
Todo en ti ten beleza e fermosura
e anéganme mareas de amargura.

O teu silencio sábeme a traizón,
devezo a túa voz, morno aloumiño,
onda min a acalmar o remuíño.

Abril do 2013

(A publicación De Cantares Hoxe)

E esta tarde, aínda que malfadadamente non poderei estar, na Fundación Rosalía de Castro vaise facer a presentación do proxecto de edición da antoloxía sonora e textual De Cantares Hoxe. 34 poetas dialogan cos Cantares Gallegos de Rosalía de Castro que asumiu a propia Fundación en colaboración coa Radio Galega.

Coa edición nun fermoso libro-cd culmina o proxecto promovido polo informativo cultural da radio pública que reúne os poemas inéditos escritos por 34 poetas a partir dos que Rosalía de Castro publicou no seu libro Cantares Gallegos. Unha presentación do presidente da Fundación Rosalía de Castro, o tamén poeta Anxo Angueira, e unha introdución dos tamén poetas e xornalistas Ana Romaní, Anxo Quintela e Xiana Arias preludia a escolma. Por orde de aparición no volume están as (re)escritas da autoría de Oriana Méndez, María Lado, Olalla Cociña, María Reimondez, Xabier Cordal, Román Raña, María Xosé Queizán, Xulio L. Valcárcel, Manuel Darriba, Cesáreo Sánchez, Xabier Queipo, Antía Otero, Luís González Tosar, Claudio Rodríguez Fer, Elvira Ribeiro, Helena Villar Janeiro, Celso Fernández Sanmartín, Eva Veiga, Eduardo Estévez, Yolanda Castaño, María do Cebreiro, Carmen Blanco, Dores Tembrás, Miro Villar, Gonzalo Hermo, Marta Dacosta, Susana Aríns, Lino Braxe, Arturo Casas, Manuel Forcadela, Marga Doval, Marilar Aleixandre, Claudio Pato e Luz Pozo, con separata que inlúe o poema de Xosé María Álvarez Cáccamo.

Comentarios desactivados en #EuSonRosalía Presentación do libro-cd De Cantares Hoxe. 34 poetas dialogan cos Cantares Gallegos de Rosalía de Castro

Nov 13 2013

Incompetencia, nunca máis! Impunidade, nunca máis!

Malia que no banco dos encausados non estaba quen tiña que estar, malia a ausencia de depuración de responsabilidades políticas na catástrofe, sentimos esta mañá moita carraxe e indignación ao coñecermos a sentenza pronuciada no xuízo polo embarrancamento do Prestige, coa que por suposto non concordamos e discrepamos.

Reproduzo deseguida a anotación que publiquei nesta bitácora o 15 de novembro de 2011, co título E van nove anos daqueles «hilillos» de Mariano Rajoy. Velaquí:

(15 de novembro de 2011)

Nestes días fanse xa nove anos desde o embarrancamento do Prestige e da desoladora marea negra que provocou nas nosas costas. Está por facer un traballo que estude toda a “marea” artística e literaria que agromou neste negro episodio. Foron moitas autoras e moitos autores a escribiren textos ex-novo inspirados na traxedia. Non foi así no meu caso, incapaz de escribir por razóns emocionais neses momentos. A obra que máis relación ten con este tema foi o terceiro conto da serie de Carlota, a marmota, aquel que se chama Carlota e a gaivota patiamarela (2006). Porén, este conto rimado foi escrito antes (por desgraza de maneira case premonitoria) e publicado anos despois, ilustrado por Enjamio.

Por iniciativa da Federación de Libreiros de Galicia e as editoriais Espiral Maior e Xerais publicouse o volume Negra sombra. Intervención poética contra a marea negra, cuxos beneficios foron para a plataforma cívica Nunca Máis. O libro recolle os poemas de 120 autoras e autores.

E por iniciativa da asociación cultural Benito Soto e a plataforma artística Burla Negra editouse outro volume intitulado Sempremar. Desta volta ilustracións, ensaios, poemas, relatos e música de 18 ilustradoras e ilustradores, 117 escritoras e escritores e até 25 grupos musicais. Participei nos dous libros mais con ningunha creación ad hoc, senón con poemas do libro que viña de publicar, Gameleiros, con fotografías de Manuel Álvarez. «Che» e «Xirolo» figuran na primeira antoloxía e «Dioni» na segunda. O feito de seren textos relacionados coa vida do mar animoume a cederllos para poder estar presente nas dúas propostas. Velaquí os textos:

CHE

No deserto que somos calquera pescador
é home que multiplica peixe e pan para os seus,
en completo silencio reinventa o evanxeo
segundo San Mateo. Nunca haberá cronistas
para daren noticia do cotián milagre.

XIROLO

¿E se a boca da nasa sempre fose un silencio?
¿E se no útero, dentro, non houbese placenta?
¿E se as noites e os días fillasen tempestades?
¿E se nunca amencese nin se vise a ardora?
Meu capitán, o inferno. Meu capitán, o inferno.

DIONI

En cada mariñeiro dorme un ser mitolóxico,
con dous potentes brazos que nas extremidades
se bifurcan en oito tentáculos ventosas,
e cando no horizonte venta a voz do perigo
espertan oito brazos a apegarse na vida.

(Na páxina da AELG pódense escoitar na miña voz estes e outros poemas)

Comentarios desactivados en Incompetencia, nunca máis! Impunidade, nunca máis!

Xuñ 13 2013

O mariñeiro-poeta Xosé Iglesias recita en alta mar o poema «Na outra banda do mar constrúen o navío» de Antón Avilés de Taramancos

De Xosé Iglesias, mariñeiro-poeta, xa falei nesta anotación, despois de o coñecer persoalmente, malia que é natural da miña propia vila, na Homenaxe Nacional a Bernardino Graña (Cangas de Morrazo, 1932), celebrada n’A Coruña baixo o lema MEDRE O MAR! e organizada pola AELG (Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega) e o Colectivo ArTeu, da que xa falamos aquí e acolá.

Naquela anotación xa se dixo que Xosé Iglesias escribe versos e mantén unha canle propia de videos en youtube ben interesante, con poemas da súa autoría como «Transfusión oceánica», mais tamén con poemas que lle son queridos.

Este é o caso do video que achegamos hoxe, no que máis unha vez en alta mar recita un poema, deste volta ese magnífico texto de Antón Avilés de Taramancos (1935-1992) que principia co verso «Na outra banda do mar constrúen o navío» do libro As torres no ar (Sotelo Blanco).

Curiosamente este é un dos meus poemas de cabeceira e foi o que escollín para o proxecto da AELG (Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega) que nos solicitaba a lectura de textos propios e dun poeta a reivindicar. O meu dicir de «Na outra banda do mar constrúen o navío» de Antón Avilés de Taramancos é ben moito máis maino que a poderosa interpretación que realiza o amigo Xosé Iglesias en alta mar. Velaquí nesta ligazón a miña calma lectura.

Comentarios desactivados en O mariñeiro-poeta Xosé Iglesias recita en alta mar o poema «Na outra banda do mar constrúen o navío» de Antón Avilés de Taramancos

Xuñ 05 2013

Darío Fo recita unha peza inédita escrita por Franca Rame no seu funeral laico

O pasado 27 de marzo, na conmemoración do Día Mundial do Teatro, reproducimos nesta anotación a mensaxe oficial deste ano que foi escrita por Darío Fo, dramaturgo italiano e Premio Nobel de Literatura en 1997. Daquela xa contei que era un autor que é da miña estima desde as afastadas datas de 1989 cando a compañía Talía teatro (Cee), daquela afeccionada ou amadora, puxera en escena Aquí non paga ninguén (Non si paga, non si paga!), na que colaborei nos aspectos técnicos cabo de Víctor, o irmán de Artur Trillo Sendón, co-protagonista como actor na obra e tamén na dirección do espectáculo.

Porén, nese momento, e non o debía esquecer, non comentei que a obra de Darío Fo non tería a mesma dimensión sen a súa compañeira Franca Rame que nos deixou hai poucos días. E a lectura das páxinas culturais do xornal italiano Il Post permitiume atopar o emotivo e extraordinario documento do video da RaiNews24 que reproduzo, no que Darío Fo chora a súa amada e compañeira coa interpretación dun monólogo dela. A gravación, de trece espléndidos minutos, leva o seguinte pé, que non traduzo, porque é doado de entender:

Al funerale laico di Franca Rame, Dario Fo recita un racconto inedito scritto dalla moglie

«Dario Fo, durante i funerali laici di Franca Rame che si sono tenuti al Teatro Strehler di Milano, ha recitato un racconto inedito scritto dalla moglie. “C’è in particolare un lavoro o meglio, un monologo, che Franca ha recitato solo qualche volta quest’anno, e di cui bisogna che io vi parli perchè è fortemente pertinente alla situazione a dir poco drammatica che io sto in questi giorni vivendo con mio figlio e con la mia gente”, ha detto il premio Nobel».

Tamén a páxina web do dramaturgo recolle o video e un agradecemento polas mostras de pesar. E desde anotación tamén vai a nosa. Que a terra che sexa leve, Franca Rame!

Grazie a tutti

Abbiamo ricevuto centinaia di telegrammi, sms, messaggi su blog e Fb… veramente tanti.
E tante sciarpe, vesti e rose rosse, tante canzoni, tante lacrime ma anche tanti sorrisi che ci hanno accompagnato in questi giorni. E’ stato molto emozionante, come tutto nella vita di Franca.
Vogliamo ricordarvi uno a uno, e lo faremo presto. Per ora un grazie enorme, un abbraccio a tutti.
GRAZIE!

Dario, Jacopo, Eleonora, Mattea e Jaele.

Comentarios desactivados en Darío Fo recita unha peza inédita escrita por Franca Rame no seu funeral laico

Next »