EnsaioArchive for the '' Category

Abr 14 2016

«No fue ni será un paseo…», un artigo do poeta Antón Zapata García en defensa da II República

Zapatabio

A obra do poeta Antón Zapata García (Laxe, 1886 – Bos Aires, 1953) está inzada de versos e referencias á época republicana que defendeu de xeito insubornable desde a emigración na Arxentina, mesmo facendo parte pro-activa de entidades de apoio aos exiliados.

O texto que reproduzo, intitulado «No fue ni será un paseo…», publicado en Noticiero Español (Bos Aires, nº 378, 14 de abril de 1938), xa o exhumei no Anexo que recollía a obra en prosa, boa parte dela escrita en castelán, que incluín no traballo académico da miña Tese de Doutoramento de 1600 páxinas, dirixida polo profesor Xesús Alonso Montero, cuxo título foi A poesía galega de Antón Zapata García. Edición e estudo, pódese ler de balde no repositorio dixital poesiagalega.org, proxecto dirixido polo poeta e profesor Arturo Casas á fronte seu equipo do GAAP (Grupo Alea de Análise Poética). E tamén estaba dispoñibilizado para quen tiver interese pola propia USC, aínda que nun espazo escasamente divulgado que se pode consultar nesta ligazón, e aínda tamén en googlebooks, porén neste caso con moitas páxinas en branco como adoita suceder nese buscador.

Deixando á parte a análise da súa obra, as páxinas sobre a súa vida e sobre o seu compromiso moi activo coa causa republicana deron lugar ao volume intitulado Antón Zapata García. Biografía dun poeta emigrado ao servizo da II República (Laiovento, 2009).

NO FUE NI SERÁ UN PASEO…

Palabras más o menos, las del epígrafe —con ellas se expresó (hará, dentro de poco, dos años), el hoy ex ministro de Guerra y Marina, Indalecio Prieto Tuero,— son las que éste emitiera en la oportunidad del negro y nefando levantamiento de los militares, refiriéndose con ello a que les había fracasado, mitad por mitad, todo el fruto del estrujamiento del cerebelo puesto al servicio de lo que hemos dado en llamar “Cuádriga Retardataria” esto es: Monarquía, Clero, Aristocracia y Caciquismo, sus amos…

A poco que se piense en la escueta acepción contenida en el breve decir del aguerrido luchador socialista ante el insólito y doloroso momento del feroz cuartelazo aludido, surge, con plena virtualidad corroboradora, como cosa axiomática, el convencimiento de que aquél ha tenido la clara visión de que las consecuencias de la atroz felonía no podrían tener paralelo con otras ocurridas anteriormente, cuando las mal llamadas Junta Militares (Aquelarres Tenebrosos) no pasaban más allá de unos ruiditos más o menos reideros; aunque, a veces, culminaron con algo como el inicuo fusilamiento de algunas vítimas propiciatorias, como aquellas de Vera del Bidasoa, horrendo crimen — del Abstemio o Conquistador Jerezano — al decir de Bogaría—, Miguel Primo de Rivera y Orbaneja, de triste recordación.

Efectivamente: Nada ha habido, hasta ahora, de paseo, n i de excursión, ni de jiras a porrillo, acostumbradas por los señores que el gran Basilio Alvarez dio en la reiteración llamarlos Castrenses; jiras y demás monsergas que se arreglaban al compás de las matanzas de unas cuantas indefensas y tiernas palomas o cervatos, en cinegéticos menesteres, ya con el canario Maura, ya con el rengo don Alvaro de Figueroa (rengo del cual expresó el traidorzuelo Baroja que, además, de la pierna ç, tenía el cerebro en igual forma).

Se han sucedido, desde entonces, acontecimientos de heroismo tales, de magnitud tan inacostumbrada en España, —en el neto sentido de defender la libertad a pecho descubierto y a razón transparente a todas las miradas (de los traidores inclusive)—, que conceptuamos innecesario enumerarlos. Es pleno nuestro convencimiento que pasarán, con la igual fuerza imperecedera y trágica que los ha gestado y llevado a vías de hecho, al acervo de la Historia del Nuevo Derecho Humano, vale decir: otro derecho muy diferenciado del que la hoy retrógrada Francia (sus gobernantes, se comprende) dista muy remotamente. ¡A tánto ha llegado su abyección!…

Bien es cierto que en los primeros días, meses y, también, años, posteriores al advenimiento del grandioso e incruento 14 de Abril de 1931, no existió, como se debiera, en los nuevos repúblicos, la amplia generosidad hacia la diferenciación ibérica, ni, tampoco, el cuidado necesario que requiere la salud pública de toda nación siglos y siglos en poder de monarcas y demás séquitos retardatarios; ni, asimismo, el respeto, el inexcusable respeto que se debía improrrogablemente, al gran Maestro de maestros, al venerable y vidente don Francisco Pi Margall: Hacer una República Federal, lisa y llanamente dicho. Pero, ahora, no es asunto éste que permita más que la digresión emitida; y que la hacemos presente, porque sangramos, debido a las dejadeces y cobardías de quienes debieron estar exentos de las dos negativas cualidades, para la consiguiente evitación de los más que luctuosos hechos del Gólgota Español, del que somos, aunque en el voluntario destierro, asombrados y adoloridos hijos, anhelantes de que se conserve la integridad territorial patria vituperablemente entregada en parte a dos paranoicos irrefrenables…

Poco a poco, los principales traidores del igual cuartelazo que se supusiron, gratuita y ligeramente, iba a ser una “vuelta por la manzana”, han ido desapareciendo: unos, trágicamente; otros, porque los compinches propios los relegan al percebismo; y, los más, ubicándose a la par de las fronteras fáciles de transponer, en un momento dado, en apremio guerrero, en tanto que España se desangra ante la pétrea impasibilidad de quienes se dijeron albaceas y guardadores de la sencilla y noble democracia, no siéndolo: Francia e Inglaterra.

Muchos —quizá la mayoría de los traidores integrales—, en la fecha, ya estarán arrepentidos de su felonía; pero, el explicable masoquismo de los que han hecho mucho mal y, por lo mismo, lo agrandan, aunque sufriendo, los compete a incidir más abiertamente en el error, hasta la hez, como los natos asesinos: ¡Suicidándose! ¡O haciéndose matar!…

—“No fue ni será un paseo”— frase que hacemos nuestra —, día a día, toma relieves de ingencia y profundidad: Todos los trágicos tintes se acentúan en ella con contornos semejantes a un inenarrable Apocalipsis; pero, a pesar de todo y contra todo lo que no sea libertad democrática integral patria, álzase hoy un pueblo, en su séptimo aniversario republicano, que supera —también al servicio de la libertad universal—, a las gestas de sus gloriosos antepasados, que, en Numancia, hicieron temblar de horror a la cobarde Roma y a sus iguales condotieros!…

La historia se repite pero ¡“No ha sido ni será un paseo”, como supusieron los Nuevos Cipiones!

Por ANTONIO ZAPATA GARCÍA

Noticiero Español, Bos Aires, nº 378, 14 de abril de 1938.

Comentarios desactivados en «No fue ni será un paseo…», un artigo do poeta Antón Zapata García en defensa da II República

Mar 30 2016

Convocatoria de textos literarios éditos ou inéditos para o Pico Sacro

PicoSacro
(Fotografía tirada do sitio web da A. C. Mestre Manuel Gacio)

Santiago de Compostela, 30 de marzo de 2016

Estimada/o amiga/o:

A través deste escrito convídamoste a participar nun proxecto editorial que xorde por iniciativa da Asociación Cultural “Mestre Manuel Gacio” (http://www.aaccmestremanuelgacio.gal/) e que coordinamos os escritores Xosé Manuel Lobato, presidente da entidade, e Miro Villar.

O noso obxectivo vai ser a publicación dunha antoloxía literaria, cuxos beneficios económicos (se os houber) serán integramente destinados ás campañas da devandita entidade para a divulgación do patrimonio do Pico Sacro.

A achega de cada escritor/a será un texto literario (poema ou relato) xa publicado ou orixinal e inédito que mencione ou se inspire no Pico Sacro. Se se tratar dunha novela débese extractar un fragmento significativo.

Xa temos compilado algúns textos literarios, mais cómpre agrandarmos o volume para crearmos una obra importante na cantidade e na calidade textual.

A extensión e a forma dos textos ten absoluta liberdade, porén recomendamos que a colaboración non exceda da páxina nas narracións e dos 100 versos nos poemas e a poder ser escritos en caracteres Times New Roman a tamaño 12.

E cada autor/a debe ceder todos os dereitos de reprodución do texto literario para esta edición, o que non será impedimento para que poida dispoñer do texto da súa autoría para o publicar noutro libro propio ou colectivo.

A fin de irmos organizando todo o material que integrará o volume, cómpre que nos fagas chegar, o antes que che sexa posíbel, a túa creación. Se desexas participar neste proxecto, o prazo de envío remata o vindeiro 30 de xuño.

Os textos literarios (publicados ou orixinais e inéditos) deben enviarse a calquera destes dous enderezos:

codinaenxebre@gmail.com

ou

mirovillar@gmail.com

Adiantando a nosa gratitude por colaborares nesta antoloxía, recibe unha aperta atlántica.

Xosé Manuel Lobato e Miro Villar (coordinadores)

PS.: É posible que recibas este convite duplicado, se así fose desculpa os incomodos.

Comentarios desactivados en Convocatoria de textos literarios éditos ou inéditos para o Pico Sacro

Feb 26 2016

Adeus a David Mackenzie, da Universidade de Cork, correspondente da RAG



(Arturo Casas, David MacKenzie, Martín Veiga e Clodio González Pérez falan de Escribir na multitude. A obra literaria de Antón Avilés de Taramancos. Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

As dúas imaxes superiores, que fixen con dispositivo móbil, lembran a derradeira vez que puiden falar co profesor David Mackenzie, da Universidade de Cork, correspondente da RAG. Aconteceu o 30 de outubro de 2014, na presentación na Libraría Couceiro da obra de Escribir na multitude. A obra literaria de Antón Avilés de Taramancos, da autoría do meu caro amigo e poeta noiés Martín Veiga, quen durante moitos anos foi lector de galego na Universidade de Cork, onde aínda hoxe dispensa aulas de español. Nese lanzamento estivo acompañado polos profesores Arturo Casas, da USC, e David MacKenzie, así como Clodio González Pérez en representación de Toxosoutos, editora do volume.

Hoxe que se nos fai para sempre David MacKenzie, e aínda que o tratei ben pouco, teño que salientar a súa bonhomía, a súa xenerosidade e a súa entrega á causa da nosa lingua, que falaba con absoluta corrección, e da nosa literatura galega, que coñecía máis que moitas e moitos filólogos de aquí.

Vén á miña memoria cando o coñecín persoalmente, aínda que xa sabía da súa persoa e do seu bo facer. Foi por volta de 2002 na celebración daquelas magníficas xornadas de estudo sobre a obra de Antón Avilés de Taramancos nas que participei, xunto a outros especialistas, organizadas na cidade irlandesa de Cork, na súa University College, polo profesor David Mackenzie e o poeta noiés Martín Veiga, daquela lector de galego e que foi o meu compañeiro de aulas en Filoloxía.

Uns meses despois saíu o volume Raiceiras e vento. A obra poética de Antón Avilés de Taramancos (Laiovento, 2003), coordinado por Martín Veiga, que alén da súa propia contribución inclúe outras análises literarias que levan a sinatura de Luís Avilés Baquero, María do Cebreiro, Xosé María Álvarez Cáccamo, David Pérez Iglesias e eu mesmo. O volume engade unha escolma de creacións poéticas de Antón Avilés de Taramancos, coa súa traducción ó inglés; e culmina cos textos nos que seis poetas de Irlanda quixeron reflectir a impresión que lles produxo a obra do protagonista das Letras Galegas do 2003. Precisamente, o finado David Mackenzie, responsabilizouse xunto a Martín Veiga das traducións ao inglés.

Que a terra che sexa leve, caro David Mackenzie!

Comentarios desactivados en Adeus a David Mackenzie, da Universidade de Cork, correspondente da RAG

Feb 26 2016

Efeméride: No 130 aniversario do poeta Antón Zapata García

AlmanaquedasIrmandades
(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

«O Almanaque das Irmandades», que puxeron en andamento a coruñesa A. C. Alexandre Bóveda e a Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG), na súa efeméride de hoxe lembra o poeta que foi obxecto de estudo na miña Tese de Doutoramento e sinala:

«O 26 de febreiro de 1886 nace en Laxe o poeta Antón Zapata García. Moi novo emigra a Arxentina e participa nas actividades da colectividade galega. Colaborou en distintas revistas como “El Eco de Teo”, “Suevia” ou “La Voz de Galicia” e tivo un papel destacado dentro da Asociación Benéfica y Cultural del Partido de Corcubión, chegando a dirixir a súa publicación “Alborada”, e na “Sociedade Nacionalista Pondal”. En maio de 1929 crea a Institución Cultural Gallega, protectora do Seminario de Estudos Galegos».

O traballo académico da miña Tese de Doutoramento de 1600 páxinas, dirixida polo profesor Xesús Alonso Montero, cuxo título foi A poesía galega de Antón Zapata García. Edición e estudo, pódese ler de balde no repositorio dixital poesiagalega.org, proxecto dirixido polo poeta e profesor Arturo Casas á fronte seu equipo do GAAP (Grupo Alea de Análise Poética). E tamén estaba dispoñibilizado para quen tiver interese pola propia USC, aínda que nun espazo escasamente divulgado que se pode consultar nesta ligazón, e aínda tamén en googlebooks, porén neste caso con moitas páxinas en branco como adoita suceder nese buscador.

Deixando á parte a análise da súa obra, as páxinas sobre a súa vida e sobre o seu compromiso moi activo coa causa republicana deron lugar ao volume intitulado Antón Zapata García. Biografía dun poeta emigrado ao servizo da II República (Laiovento, 2009).

Nun e noutro traballo recollo os datos sobre o seu nacemento que agora reproduzo:

I.2.1.1. Os anos da infancia e da mocidade en Laxe

Antón Zapata García naceu na parroquia de Santa María da Atalaia da mariñeira vila de Laxe (A Coruña) o día 26 de febrero de 1886, onde foi inscrito co nome de pía de Antonio Laureano, segundo consta na acta de nacemento que se conserva no Rexistro Civil da devandita localidade e da que reproducimos os datos máis significativos:

(…) compareció D. Antonio Zapata Barbeito, natural de Sarandones, término municipal de Abegondo, provincia de La Coruña, mayor de edad, casado, Sargento de Carabineros de esta Comandancia de La Coruña, estacionado en esta villa, y habitante en la casa número diez de la Calle del Sol, presentando con obgeto de que se inscriba en el Registro Civil, un niño, y al efecto como padre declara.
Que dicho niño nació en la casa del declarante á las tres de la tarde del día veinte y seis del corriente mes.
Que es hijo legítimo del referido declarante y de su muger, Dª María Josefa García Moreira, natural de la villa y término municipal de Camariñas en dicha provincia, mayor de edad, dedicada á las ocupaciones propias de su sexo y domiciliada en el de su marido.
Que es nieto por linea paterna de Domingo Zapata Conte y María Barbeito Fariña, naturales de la citada Sarandones, propietarios difuntos y domiciliados que estuvieron en ella, y por la linea materna de José García Pondal, natural de esta villa y de María Moreira Alvarez, natural de San Mamed de Sarces en este término, mayores de edad, propietarios y domiciliados en Camariñas.
Y que al expresado niño se le han puesto los nombres de Antonio Laureano.

Tan só un día despois, o 27 de febreiro, Antón Zapata recibe o bautismo, segundo consta na partida que figura no Folio 169 do libro 6º de Bautismos da parroquia de Laxe, da que tamén extractamos os datos de maior interese:

En la Iglesia de Santa Maria de la Atalaya de la Villa de Lage a veintisiete de febrero de mil ochocientos ochenta y seis, distrito municipal de Lage, provincia de Coruña, Yo, D. Luis Pose, Coadjutor de la dicha y Santa Maria de Serantes, su anejo, con espresa licencia del actual Párroco de la misma, Bauticé solemnemente, puse los Santos oleos y de nombres ANTONIO LAUREANO a un niño, nacido a las tres de la tarde del dia anterior, hijo legitimo de Antonio Zapata, Sargento de carabineros, natural de Santa Maria de Sarandones, Ayuntamiento de Abegondo y Maria Josefa Garcia, natural de Camariñas. Abuelos paternos Domingo Zapata y Maria Barbeito, difuntos, naturales y vecinos del espresado Sarandones; maternos José Garcia, natural de Lage y Maria Moreira natural y ambos vecinos de Camariñas; fueron padrinos Laureano Carril y Ventura Vidal.

Así pois, os Zapata procedían das mariñas betanceiras, da parróquia de Sarandóns (Abegondo), e moi perto do solar dos Marqueses de Figueroa onde se asenta a centenaria torre que deu nome ao marquesado, segundo sinala Torres Regueiro [1990: 22].

O propio poeta fala das orixes nun texto inédito que acompaña a primeira carta que lle escribe a Xosé Filgueira Valverde, quen na altura estaba a preparar unha Escolma da Lírica Galega para o Seminario de Estudos Galegos (SEG), proxecto fanado pola guerra civil, carta que vai acompañada dunha (Auto)Poética, unha reflexión sobre a «Lenguaxe», unha Bibliografía e unha ampla selección dos seus poemas, ademais da seguinte Biografía:

Ascendencia

Bisabós paternos: Manoel Zapata (aragonés) e Dominga Ponte (coruñesa). Formaron o seu fogar na aldea de Sarandóns (Abegondo). Alí morreron.-
Bisabós maternos: Francisco García Losada, de Laxe, e Xoana Pondal Frois, do Couto (Ponteceso). Viviron e morreron en Laxe.-
Abós paternos: Domingo Zapata Ponte, de Sarandóns, e María Barbeito Fariña, de Betanzos. Viviron e morrreron en Sarandóns.-
Abós maternos: Xosé García Pondal, de Laxe, e María Moreira Álvarez, do lugar de Mórdomo, do mesmo ayuntamento. Viviron e morreron en Camariñas.-
Pais: Mari-Pepa García Moreira, de Camariñas, e Antón Zapata Barbeito, de Sarandóns. Viviron e morreron en Laxe.-
Nacimento: Nacín na vila de Laxe o 26 de Febreiro de 1886.-
Residín, ademáis, do lugar nadal, na vila de Camariñas (n-ésta, pouco tempo), deica ôs 16 anos e pico, edade na que vîn pra Bôs Ars (Arxentina), cidá na que resido dende o ano 1903, mes de Setembro.-
Chámame, cada ves máis, a terra nativa, e, singularesmente, Laxe, na câl penso pasar o resto da miña vida, sintindo os latexos da natureza nos seus máis ben queridos fillos: a terra e o mar galegos.-

Tamén a súa obra poética publicada dá conta das súas orixes, como sucede no seu poema Sarandóns, onde ademais menciona que o seu bisavó era aragonés e que viñera a Galicia para casar coa súa bisavoa, vivindo primeiro no Portazgo (Culleredo), logo en San Tirso de Mabegondo (Abegondo) e finalmente en Sarandóns (Abegondo), lugares todos da comarca brigantina. O poeta lembra estes espazos xeográficos por terlle oído a seu pai falar moito deles, pois tamén recoñece que nunca puido visitar estas terras e que espera poder facelo no seu regreso á Terra, situación que, como veremos máis tarde, nunca se produciría.

SARANDÓNS, boa terra,
berce dos meus abós
paternos, n-as Mariñas,
que o Barcés, con amor,
refrexa no seu seo
ao garimoso sôn
que os xungos e espadanas
ceiban cô seu ronzor;
nobre río que leva
—sinxelamente bô—
seus brilantes cristaes
hastr-ô gran corazón
da cibdade da Cruña
pra renderlle os seus dons.

Sarandóns, aldeíña
onde o meu bisabó
fixo niño —deixando
súa rexa Aragón—
c-unha pomba galega
que, sinxel, namoróu,
e de craros pombales
povoaron os dous
o Portazgo e San Tirso,
e máis tí, Sarandóns.

O pai do poeta, Antón Zapata Barbeito, fora transladado a Laxe como sarxento de carabineiros. Casara en tres ocasións [López, 1999: 417], en primeiras nupcias con María Barcia, sen teren descendencia; en segundas con María Josefa García Moreira, que deu á luz seis fillos, tres homes e tres mulleres: Amador, Elena, María, Antonio (o poeta), José e Valentina. Con posterioridade, casaría con María Lema García e terían tres fillos: Manuel, Perfecto e Fernando.

A nai do poeta, María Josefa García Moreira, natural de Camariñas, viña sendo parente do vate Eduardo Pondal, pois era filla de José García Pondal, natural de Laxe, e de María Moreira Álvarez, da parroquia laxense de San Mamede de Sarces. Polo tanto, o noso poeta era neto dun sobriño do vate bergantiñán. De feito, na súa coñecida conferencia «Eduardo Pondal, Sentimento e Libertá da Terra Galega», sinala:

Os que o conoceron na seneitude [A Pondal] —nós, por raís consanguiña, tuvemos esa grande e impagábel sorte—…

Comentarios desactivados en Efeméride: No 130 aniversario do poeta Antón Zapata García

Xan 20 2016

Recensión a Ramón Cabanillas, Cambados e o mar da Arousa, de Francisco Fernández Rei en Grial 208

Grial208
(Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

No último número, 208 (outubro, novembro, decembro do 2015) de Grial, Revista Galega de Cultura, que xa anda desde hai uns días polas librarías e que tamén se pode adquirir en edición dixital desde a propia páxina da Editorial Galaxia, asino na habitual sección intitulada «O espello das letras» unha recensión intitulada «Un poeta fulcral, a súa lingua e o seu territorio» para dar conta da obra Ramón Cabanillas, Cambados e o mar da Arousa, do académico e profesor Francisco Fernández Rei, publicada por Xerais, da que xa se falou aquí canda o seu lanzamento en Compostela, onde presentada polo seu Director Editorial Manuel Bragado e polo tamén académico e profesor Antón Santamarina.

Velaquí a devandita recemsión ao completo:

Un poeta fulcral, a súa lingua e o seu territorio

Ramón Cabanillas, Cambados e o mar da Arousa

Francisco Fernández Rei

Vigo: Xerais, 2015, 368 páxinas

Conmemórase o centenario da publicación de Vento mareiro, o segundo libro de Ramón Cabanillas, que de atérmonos ao colofón rematouse de imprentar o 1 de marzo de 1915 n’A Habana. E alén dos actos que lembrarán esta efeméride non se podía celebrar de mellor maneira que con este volume da autoría do académico e filólogo Francisco Fernández Rei, que escolma trinta textos (21 éditos e 9 inéditos) derredor dunha tríade temática: a memoria de Cambados, o lugar natalicio do autor destas páxinas e do poeta; as anotacións sobre a biobibliografía de Cabanillas e a construción da nosa lingua literaria, nomeadamente no que ten a ver co léxico e a fraseoloxía do mundo mariñeiro. Porén son moitos os fíos comúns que entretecen a urda desta colectánea que chegou ás librarías poucos días despois do pasamento do grovense e técnico cultural en Cambados, Luís Rei Núñez, autor da erudita e imprescindible obra monográfica Ramón Cabanillas: Crónica de desterros e saudades (Galaxia, 2009), unha persoa que no dicir de Fernández Rei foi fundamental á hora de se documentar sobre os tempos pretéritos cambadeses e sobre o seu poeta máis sobranceiro.

Con dispar extensión os trinta textos proveñen case todos de diferentes fíos desenvolvidos a partir do ben interesante discurso co que Fernández Rei se converteu en académico de número na RAG e que se publicou baixo o título Ramón Cabanillas, Manuel Antonio e o mar da Arousa. Dúas singraduras na construción dun idioma para unha patria.

Escritos entre os anos 1999 e 2014, de quitado de dúas pezas de 1977, un deles no mítico semanario galeguista Teima e outro nun volume colectivo que a USC editou na Homenaxe a Cabanillas no centenario do seu nacemento, os textos preséntanse en cinco apartados e indican sempre a data e o lugar da publicación ou o espazo da pronunciación no seu caso. E a única, e ben pequena mácula, é que imos atopar datos e opinións reiterativas en moitas ocasións, por máis que sexa evidente o esforzo porque eses parágrafos tivesen unha redacción diferente. Acaso non podía ser doutro xeito, dada a natureza dos textos e a trabe común que os atravesa.

«Cambados: memoria e paisaxe» recolle cinco artigos nos que Fernández Rei acode non só ás fontes documentais senón ás súas propias vivencias autobiográficas da nenez e da mocidade e tamén ás fontes da oralidade, coma seus pais ou outras e outros cambadeses, para describir o espazo e o xeito no que se habitaron durante décadas as tres antigas vilas de Fefiñáns, Cambados e San Tomé do Mar que conformaron con posterioridade a actual vila cambadesa, con especial recreación no barrio mariñeiro de Triana, no Fefiñáns natal do autor do volume.

E nin sequera aquí está ausente Cabanillas, porque adoito é recobrada a imaxe do Cambados «probre e fidalgo e soñador» que xa aparecía no íncipit de Vento mareiro (1915). Así imos coñecendo a vila no solpor do século XX e no seu desenvolvemento posterior, nomeadamente nas primeiras décadas do XX, desde a decadencia fidalga até a conformación de novas elites burguesas vencelladas a unha poderosa curia xudicial, ao comercio ou á incipiente industria, sempre en loita de clases coas xentes do mar, unha cultura que foi minguando na súa importancia (ostreira e mariñeira). Tamén se fai un repaso da súa vida cultural, onde novamente a presenza de Cabanillas é fulcral, velai a súa participación nos xornais locais El Umia ou no máis satírico El Cometa, cuxos facsímiles foron recuperados por iniciativa do amentado Luís Rei e de Xabier Camba. E tampouco se deixa atrás o Cambados dos anos republicanos ou dos anos do medo e do terror coa súa pegada de persoas represaliadas polo franquismo.

As gravacións realizadas a Xenxa Rei Cores serven para artellar un delicioso artigo de profunda raizame etnográfica e que condensa as artes e as profesións relacionadas coas mulleres do mar, antes de que Fernández Rei faga unha primeira aproximación á relación entre Cambados e a súa paisaxe na vida e sobre todo nos versos de Cabanillas, texto proferido nunha sesión da RAG que conmemorou o 50 aniversario do falecemento do poeta.

A devandita conferencia ben puidera integrarse tamén na segunda parte, «Cabanillas: Notas biográficas e literarias», media ducia de textos que deitan luz sobre os máis importantes acontecementos na vida e na obra do vate, superando as posibles reiteracións con novos ángulos de visión ben documentados, que nos levan desde un pouco coñecido «Cabanillas, xornalista» até a construción dunha Patria e dunha Lingua a través dos seus versos, pois o escritor foi saudado coma o elo necesario para deixar atrás as poéticas ecoicas do Rexurdimento, sendo nomeado por Antón Vilar Ponte e polos seus coetáneos como «Poeta da Raza», termo que no final dos seus anos moito facía chancear ao propio Cabanillas, quen non se sentía representado nese traxe.

Así a todo, Fernández Rei testemuña que Cabanillas foi o poeta necesario, desde a aparición do excepcional Vento mareiro, a súa segunda obra, que o levou a se converter no símbolo poético do nacionalismo de anteguerra, mais tamén no símbolo cultural do galeguismo de posguerra, pois senllas obras da súa autoría inauguran o catálogo editorial de Bibliófilos Gallegos (Camiños no tempo, 1949) e de Galaxia (Antífona da cantiga, 1951). E resultan ben interesantes as páxinas que documentan a súa ruptura cos irmáns galeguistas, unha relación que nunca chegou ao divorcio, mais que se foi matizando segundo as circunstancias, ou tamén o seu desterro nos anos republicanos e o seu posterior regreso á Galicia do franquismo por intermediación do poeta falanxista Euxenio Montes. Algúns datos que alicerzan estas páxinas proveñen da monumental biografía Ramón Cabanillas: Crónica de desterros e saudades, escrita por Luís Rei, cuxa presentación por parte de Fernández Rei tamén se recolle aquí, antes dun capítulo sobre a correspondencia epistolar entre Cabanillas e Isidoro Millán, compiladas e «pulcramente» editadas por Luís Cochón.

O experto filólogo Fernández Rei está moito máis presente nos apartados «A fala de Fefiñáns e a lingua literaria de Cabanillas» e «Os mares de Cabanillas e o literario mar da Arousa». No primeiro veñen tres textos que esmiuzan o legado lingüístico, desde un artigo inicial publicado pola USC na Homenaxe a Cabanillas no centenario do seu nacemento que se centra na descrición dos trazos lingüísticos e socio lingüísticos de Fefiñáns, lugar de nacemento do poeta e tamén do autor do estudo; outro que analiza desde esta perspectiva a poesía narrativa de Na noite estrelecida e un terceiro que se centra na súa contribución á arela de creación dunha lingua supradialectal, que conclúe en que o poeta realizou un puimento do idioma con moderado diferencialismo léxico e con forte presenza do galego oral da bisbarra do Salnés e do léxico mariñeiro da Arousa, arrequentado co uso de arcaísmos e de empréstitos léxicos do portugués.

O léxico da cultura mariñeira en Cabanillas ocupa as páxinas do outro apartado en seis artigos diferentes e de desigual profundidade no estudo. O primeiro é un breve artigo publicado no diario dixital xa desaparecido Vieiros e outros reproducen conferencias proferidas en diversos actos. Son estes textos os que máis evocan o propio discurso de recepción como académico numerario de Fernández Rei e van desde o xeral até o particular, cando se documenta a presenza da dorna nos versos do poeta cambadés. Dun punto de vista literario son imprescindibles para coñecermos unha cala ben profunda sobre a presenza do mar na poesía, na narrativa e no teatro galego, que levou ao autor a afirmar moitas veces que na nosa creación literaria hai moita costa e pouco mar. Mesmo conclúe que «en Cabanillas, que era dunha vila labrega e mariñeira, que naceu ó pé do mar, non hai ningunha referencia á poblemática social da xente do mar, só unhas esporádicas referencias etnográficas ás regateiras e ós mariñeiros».

Finalmente unha heteroxénea «Reivindicación e valorización do ‘esquecido’ Cabanillas» xunta os derradeiros 11 textos, nos que atopamos as suxestivas e ben acaídas propostas que o autor e Luís Rei formularon para festexar en 2009 o ano Ramón Cabanillas, ou para realizar tres posibles roteiros baseados na súa obra, así como diversos textos relacionados coa entrega do Premio Ramón Cabanillas, ou breves presentacións ou recensións de obras relacionadas co poeta, como a singular versión ao xaponés realizada por Takekazu Asaka.

Se Fernández Rei pretendía facer con este libro «unha homenaxe ó meu admirado poeta e dramaturgo», a Cambados e aos cambadeses de nacenza ou de corazón, abofé que esta premisa está dabondo conseguida con esta obra que nos achega aínda máis a un poeta fulcral na literatura galega do século XX, á súa lingua literaria e ao seu territorio, que tamén o é do autor, aínda que ben difícil vai ser que se cumpra o seu desexo persoal de que as cinsas de Ramón Cabanillas regresen ao cemiterio de Fefiñáns, onde se poden ler aqueles versos levemente modificados de Vento mareiro: «Quero na lousa que me dé sosego / esta palabra que ten luz: Poeta / e esta palabra que ten aas: Gallego», ou que de permaneceren no Panteón de Galegos Ilustres sexa nun «Bonaval onde Cabanillas, Asorey e Domingo Fontán teñan cadanseu sarcófago, despois de tantos anos tratados como galegos ilustres de segunda, soportando a friaxe do chan».

Miro Villar
CambadosCabanillas01

Comentarios desactivados en Recensión a Ramón Cabanillas, Cambados e o mar da Arousa, de Francisco Fernández Rei en Grial 208

Dec 02 2015

Memoria Literaria (XIII): «O fusilamento de Miñones en 1936», un artigo de xullo de 1991

Miñones1936(31-07-1991)

O deputado republicano Pepe Miñones (Corcubión, 1 de maio de 1900 – Campo da Rata, A Coruña. 2 de decembro de 1936) foi asasinado tal día coma hoxe o 2 de decembro de 1936. Pouco ou case nada sabía eu da súa biografía cando escribín o artigo que se reproduce na imaxe «O fusilamento de Miñones en 1936», publicado na sección «Terra e Xente» da edición comarcal de La Voz de Galicia o 31 de xullo de 1991. O texto, na normativa de mínimos da AS-PG ou de concordia que eu usaba naquela altura, saudaba a aparición do libro Pepe Miñones, un crimen en la leyenda (1900-1936) (Edicións do Castro, 1991), do investigador Luís Lamela García, mais daquela aínda non o lera e sen dúbida despois da súa lectura matizaría algunha das súas conclusións.

Foi o primeiro libro de Luís Lamela García ao que me acheguei e desde esa descuberta son devoto lector das súas imprescindibles investigacións, pois é sen dúbida o mellor coñecedor da represión franquista na comarca da Costa da Morte e non só, porque o ámbito dos seus estudos abrangue outras zonas e a outros persoeiros, sempre leais coa causa republicana. Velaí outros títulos seus que considero indispensables nunha biblioteca no eido da investigación histórica: Inmolados Gallegos. Alexandro Bóveda, Víctor Casas, Telmo Bernárdez, Adrio Barreiro… (1993); Crónica de una represión en la Costa da Morte: Cee, Vimianzo, Ponte do Porto, Corcubión, Fisterra, Zas… (1995); Estampas de injusticia. La guerra civil del 36 en A Coruña y los documentos originados en la represión (1998) ou 1936, la ‘Cruzada’ en Compostela. La guerra civil y la represión franquista en los documentos policiales y militares (2005), todos eles na colección “Documentos para a Historia Contemporánea de Galiza” da desaparecida Edicións do Castro do chorado e lembrado Isaac Díaz Pardo.

É de xustiza lembrarmos máis unha vez neste novo aniversario do fusilamento de Pepe Miñones que moitos de nós abrimos os ollos á nosa realidade histórica e á memoria republicana da man sempre xenerosa de Luís Lamela García. Saúde!

Comentarios desactivados en Memoria Literaria (XIII): «O fusilamento de Miñones en 1936», un artigo de xullo de 1991

Xul 05 2015

Con Manuel María na presentación da Antoloxía poética de Gonzalo López Abente (Muxía, maio de 1995)

MuxíaAntoloxía1995b
MuxíaAntoloxía1995a
(De esquerda a dereita, Bautista Pose Paz, daquela (1995) alcalde nacionalista en Muxía; eu propio; Manuel María e Miguel Anxo Fernán-Vello, editor de Espiral Maior. Fotografías de Manuel Vilar Álvarez. Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Satisfeito (tamén o estaría con Xela Arias ou Carvalho Calero) pola designación por parte da Real Acadamia Galega (RAG) do poeta Manuel María como figura a homenaxear no Día Das Letras Galegas de 2016, recupero na súa honra esta anotación Memoria Literaria (II): Con Manuel María na presentación da Antoloxía poética de Gonzalo López Abente, en Muxía (1995), que xa publiquei o 6 de setembro de 2012 na súa lembranza. Velaquí:

Cadrando co sábado da romaría muxiá da Virxe da Barca conmemórase o oitavo cabodano do poeta chairego Manuel María, quen nos deixou o 8 de setembro de 2004 na cidade da Coruña. E despois dunha homenaxe do pobo nun velorio no compostelán Panteón de Galegos Ilustres de Bonaval, o seu corpo foi soterrado en Outeiro de Rei. E aló, coma estes últimos anos, a Irmandade Manuel María e a A. C. Xermolos de Guitiriz celebran unha xornada de actos na súa memoria este sábado, 8 de setembro.

Ao fío desta conmemoración traio a esta bitácora a primeira vez que partillei un acto público con Manuel María, malia termos coincidido xa algunhas veces con anterioridade e moitas máis con posterioridade, mesmo fóra do noso País nunhas Xornadas Das Letras Galegas en Lisboa (que organizara en 1998 o Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades-CIRP). Porén, esa primeira coincidencia foi en Muxía para presentarmos a miña edición literaria dunha Antoloxía poética (Espiral Maior, 1995) de Gonzalo López Abente. Non lembro con exactitude a data nin atopei anotacións da xornada no meu arquivo persoal, mais foi en 1995 e debeu ser nalgún día do mes de maio, para celebrarmos as Letras Galegas.

A devandita Antoloxía poética nacera por iniciativa do amigo antropólogo muxián Manuel Vilar Álvarez e publicouse nun convenio entre a editorial Espiral Maior, que dirixe aínda hoxe o poeta Miguel Anxo Fernán-Vello, e a alcaldía do concello de Muxía, daquela en mans do nacionalista Bautista Pose Paz, quen fora expulsado das fileiras do BNG por aceptar no seu nomeamento votos do Partido Popular.

O poeta chairego sempre tivo moito aprezo pola poesía de Gonzalo López Abente. Nesta bitácora xa demos testemuño do artigo ou necrolóxica que Manuel María publicou no diario lugués El Progreso (10 de agosto do 1963) con este encabezamento: Recuerdo al Patriarca de la Poesía Gallega. Noticia de Gonzalo López Abente.

Comentarios desactivados en Con Manuel María na presentación da Antoloxía poética de Gonzalo López Abente (Muxía, maio de 1995)

Xuñ 29 2015

Xela Arias, Carvalho Calero ou Manuel María no Día das Letras Galegas 2016

CarvalhoCalero
(Diario de Ferrol, 23 de marzo do 2008)

Anoxado aínda coa decisión da Real Academia Galega (RAG) que homenaxeou o franquista Filgueira Valverde no Día das Letras Galegas 2015, recibo con entusiasmo e con interese a nova feita pública pola RAG sobre a terna de candidatos para o Día das Letras Galegas 2016.

Desta volta estaría ben feliz coa designación de calquera das tres persoas que se están a barallar), aínda que a antiga reivindicación do profesor Ricardo Carvalho Calero teña para min máis peso, xa que fixen pública a miña opción sobre a súa obra no texto (ollar imaxe superior) publicado no suplemento cultural Nordesía do Diario de Ferrol o 23 de marzo do 2008. Manteño aínda a mesma opinión e os mesmos argumentos que se poden ler nesa páxina. Non tiven trato persoal co vello profesor, mais nunca esquecerei unha conferencia súa sobre a obra de Rosalía de Castro proferida no Concello de Corcubión en 1985. Daquela eu tiña vinte anos (que lonxe!) e xa tiña inquedanzas literarias, lembro a cadencia da súa voz coma se fose hoxe e aquela tarde saín fascinado coa súa sabedoría e coa súa elocución. Un verdadeiro pracer. Moitos anos despois reivindiquei a súa obra poética no artigo intitulado «Poesía Galega de Ricardo Carvalho Calero», Ferrol Análisis 16, 2001. [ISSN 1576-4540]. 107-174.

Porén, tampouco recibiría de mal grao recoñecer a traxectoria poética e tradutora de Xela Arias (1962-2003). Pouco coincidín con ela na súa efervescencia creadora durante a década dos noventa e non tiñamos trato persoal, aínda que si coñecemento mutuo. Desfrutei, coma moitas e moitos, dos seus versos e tamén das súas traducións de obras fundamentais da literatura universal que ela anosou á nosa lingua de maneira brillante. Coma moitas e moitos tamén fiquei conmocionado polo temperán pasamento, con tan só 41 anos de idade. E coa súa designación a RAG podería incrementar a ben cativa porcentaxe de autoras recoñecidas nesta data.

E tamén estaría ben satisfeito de recoñeceren académicos e académicas a caudalosa obra de Manuel María (1929-2004), a quen tratei moito e que me honrou, como xa se contou nesta anotación, presentando en 1995 a Antoloxía poética de Gonzalo López Abente. Sería, pois, a proposta da RAG máis próxima no terreo emocional, sen que iso desmereza a estima e o respecto que teño por moitos títulos da súa obra, onde hai poemas que endexamais esquecerei e que moito contribuíron á miña formación literaria.

Benvida sexa a persoa e a obra a homenaxear o Día das Letras Galegas 2016!

Velaquí a nota feita pública pola RAG:

Convocado o Pleno da Real Academia Galega que decidirá sobre as Letras Galegas 2016

O vindeiro 4 de xullo reunirase o pleno da Real Academia Galega que decidirá sobre a figura dedicataria do Día das Letras correspondente ao ano 2016. As candidaturas presentadas oficialmente, co aval requirido de membros da Academia, son as seguintes:

Xela Arias Castaño

Ricardo Carballo Calero

Manuel María Fernández Teixeiro

O mesmo día 4 de xullo, ao remate do Plenario, farase pública a decisión da Academia.

Comentarios desactivados en Xela Arias, Carvalho Calero ou Manuel María no Día das Letras Galegas 2016

Mai 23 2015

Xornada de reflexión. As lecturas das e dos alcaldables da Costa da Morte

Castelao
ManuelRivas
(Castelao e Manuel Rivas son os autores galegos máis citados)

Nos días de precampaña e campaña para os comicios locais no diario La Voz de Galicia, edición Carballo e no programa radiofónico Voces de Bergantiños de Radio Voz publicáronse e emitíronse unha serie de entrevistas coas persoas que lideraban as candidaturas na área de influencia, que vén sendo a Costa da Morte máis ou menos, ou mellor dicir as comarcas de Bergantiños (A Laracha, Cabana de Bergantiños, Carballo, Cerceda, Coristanco, Laxe, Malpica, Ponteceso), Soneira (Camariñas, Vimianzo e Zas) e Fisterra (Cee, Corcubión, Dumbría, Fisterra e Muxía). Un total de 16 concellos nos que se presentan, se non fixemos mal as contas 64 alcaldables (51 homes, 79% e 13 mulleres, 20%). As entrevistas, alén de política local, incluían cuestionarios persoais, que no seu último apartado ían sobre Artes e letras.

Pois ben, fixemos un seguimento das dúas primeiras: Escritor favorito: ? / O último libro que leu: ?

De acreditarmos nas respostas (algunhas son ben dubidosas), hai varias conclusións.

As e os alcaldables compórtanse como a maioría da poboación, len máis ben pouco (algún confesa honestamente que non o fai) e cando o fan é maioritaria a lectura dos denominados best seller, por suposto, en castelán. Como era de agardar son as candidatas e os candidatos de opcións nacionalistas (BNG, Compromiso por Galicia, SON Anova) quen máis títulos e autores/as galegos citan nas súas respostas, aínda que de todo hai.

O xénero escollido é case sempre a narrativa, algo de ensaio e moi pouca poesía. Só un candidato cita o teatro en castelán de Arniches. Como queira que esta bitácora é de literatura galega esencialmente, salientarei as e os narradores ou poetas citados así como os títulos se os houber.

Narrativa:

Hai varios candidatos que citan a Manuel Rivas como escritor favorito, mais de certo que o fan como narrador, é o caso de José García Liñares (PSOE – Cerceda); Manuel Insua Insua, Lalo (PSOE – Corcubión); Mónica Rodríguez Ordóñez (IxV – Vimianzo)e Manuel Antelo Pazos (BNG – Vimianzo).

Tamén son catro os que sinalan como escritor favorito a Castelao: Jesús Deus Gende (SON – Carballo); Xan Carlos Sar Oliveira, Kuka (BNG – Fisterra); Xosé Manuel Pose Lema (BNG – Laxe) e Carlos Penedo Casmartiño (BNG – Ponteceso).

Carlos Fernández Concheiro (BNG – Muxía) para escritor favorito: Difícil, pero quizais Eduardo Blanco-Amor. Este candidato escolle a única obra en lingua portuguesa (pois Paulo Coelho sempre é lido en español) como último libro que leu: Terra sonámbula, de Mia Couto.

Evencio Ferrero (BNG – Carballo), que sinala a Saramago como escritor favorito, cita como último libro que leu: Escola de menciñeiros, de Cunqueiro.

Xosé Manuel Pose Lema (BNG – Laxe) cita como último libro que leu: Xente ao lonxe, de Eduardo Blanco-Amor.

Xoán Manoel Sande Muñiz (BNG – A Laracha) e Xan Carlos Sar Oliveira, Kuka (BNG – Fisterra) citan como último libro que leron: Contos do mar de Irlanda, de Xurxo Souto.

Margarita Lamela Louzán (PSOE – Cee) cita como escritora favorita a Rocío Leira Castro, que é do propio concello.

Rocío da Igrexa Prego (BNG – Cerceda) sinala como o último libro que leu: Laura no deserto, de Antón Riveiro Coello.

Laura Mariño Taibo (BNG – Coristanco) cita como escritor favorito a José Antonio Andrade, tamén do propio concello, e como último libro que leu: O catecismo do labrego, de Valentín Lamas Carvajal.

José Manuel Pose (SON Ponteceso) escolle a literatura infanto-xuvenil para o último libro que leu: Son profe e leo tamén xuvenil: Asústate, Merche, de Fina Casalderrey.

Poesía:

O poeta Francisco Souto Barreiro, Paco Souto (BNG – Malpica) cita dous poetas galegos como escritor favorito: Avilés de Taramancos e Ferrín. E tamén escolle poesía para o último libro que leu: Terra fría, de Miguel Mato. Non se pode esquecer que Paco Souto é un dos rectores da Editorial Caldeirón que publicou o devandito título.

Ilva Carril Martínez (BNG – Camariñas) cita a Rosalía de Castro e Jesús Deus Gende (SON – Carballo) sinala como último libro que leu: Follas Novas, de Rosalía de Castro.

Xoán Manoel Sande Muñiz (BNG – A Laracha) e Xosé Ansede Estraviz (BNG – Corcubión) citan a Manuel María.

Fernando Souto Verdes, Meli, (BNG – Cabana de Bergantiños) cita como último libro que leu: Transfusión oceánica, de Xosé Iglesias (poeta que, por certo, ocupa un lugar simbólico na candidatura do BNG de Cee).

Precisamente o cabeza desta formación Serxio Domínguez Louro (BNG – Cee) cita como último libros que leu: Expansión, de Suso Bahamonde e Transfusión oceánica, de Xosé Iglesias. Ambos e dous poetas fan parte da súa candidatura.

Ensaio:

Ilva Carril Martínez (BNG – Camariñas), sen precisar o título, sinala no último libro que leu: Un sobre a guerra irmandiña, sen precisar o título.

Xosé Ansede Estraviz (BNG – Corcubión) cita un ensaio histórico tamén como último libro que leu: Un crimen en la leyenda, Luís Lamela.

Tamén José Manuel Traba (PP – Fisterra) recorre á historia como último libro que leu: (Non di títulos) Sobre naufraxios da Costa da Morte e sobre o ataque francés a Cee en 1809.

Finalmente, velaquí a totalidade das respostas, agás algunha que non demos localizado.

A LARACHA

Eladio Verdía García (PSOE – A Laracha)
Escritor favorito: Pío Baroja / O último libro que leu: El Zahir, Paulo Coelho.
Xoán Manoel Sande Muñiz (BNG – A Laracha)
Escritor favorito: Manuel María / O último libro que leu: Contos do mar de Irlanda, de Xurxo Souto.
Antonio Antelo Añón (Terra Galega – A Laracha)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.
José Manuel López Varela (PP – A Laracha)
Escritor favorito: Miguel Delibes / O último libro que leu: Milena o el fémur más bello del mundo.

CABANA DE BERGANTIÑOS

Enrique Díaz Varela (PSOE – Cabana de Bergantiños)
Escritor favorito: García Márquez / O último libro que leu: Hombres buenos [Reverte].
Fernando Souto Verdes, Meli, (BNG – Cabana de Bergantiños)
Escritor favorito: Eduardo Galeano / O último libro que leu: Transfusión oceánica.
José Muíño Domínguez (PP – Cabana de Bergantiños)
Escritor favorito: Gabriel García Márquez / O último libro que leu: La sustancia invisible de los cielos, de Ulises Bértolo.

CAMARIÑAS

Ilva Carril Martínez (BNG – Camariñas)
Escritor favorito: Rosalía de Castro / O último libro que leu: Un sobre a guerra irmandiña.
Mauricio Aufiero (PP – Camariñas)
Escritor favorito: Ken Follet / O último libro que leu: Los pilares de la tierra.
Manuel Valeriano Alonso de León, Pichurri (PSOE – Camariñas)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

CARBALLO

Esther Iglesias Barreiro (Compromiso x Galicia – Carballo)
Escritor favorito: Moitos. Sarah Lark / O último libro que leu: La isla de las mil fuentes.
Jesús Deus Gende (SON – Carballo)
Escritor favorito: Castelao / O último libro que leu: Follas Novas, de Rosalía de Castro.
María Carmen Vila Blanco (PSOE – Carballo)
Escritor favorito: Arturo Pérez-Reverte / O último libro que leu: La doctora Cole, de Noah Gordon.
Manuel Andrade Cristóbal (Terra Galega – Carballo)
Escritor favorito: Miguel Delibes / O último libro que leu: La tierra de las cuevas pintadas, de Jean M. Auel.
Miguel Ángel Ferreiro Suárez (PP – Carballo)
Escritor favorito: Cervantes, Vargas Llosa / O último libro que leu: A actual reforma do Código Penal. E O candidato ganador, de Xosé Manuel Lema.
Evencio Ferrero Rodríguez (BNG – Carballo)
Escritor favorito: Saramago e García Márquez / O último libro que leu: Escola de menciñeiros, de Cunqueiro.

CEE

Álvaro Fernández Durán, O Montañés, (Converxencia Galega – Cee)
Escritor favorito: Paulo Coelho / O último libro que leu: Manual de alcaldes y concejales.
Víctor Somoza Somoza (Cee – Unión Cidadá)
Escritor favorito: O teatro. Carlos Arniches / O último libro que leu: Ley General Presupuestaria.
Plácido García Insua (Ciudadanos – Cee)
Escritor favorito: Reverte / O último libro que leu: Foi un de Pérez Reverte.
Margarita Lamela Louzán (PSOE – Cee)
Escritor favorito: Rocío Leira Castro / O último libro que leu: El país que se vende.
Zaira Rodríguez Pérez (PP – Cee)
Escritor favorito: Julia Navarro / O último libro que leu: Dispara, yo ya estoy muerto.
Serxio Domínguez Louro (BNG – Cee)
Escritor favorito: García Márquez / O último libro que leu: Expansión, de Suso Bahamonde e Transfusión oceánica, de Xosé Iglesias.
Ramón Vigo Sambade (IxCee – Cee)
Escritor favorito: Pío Baroja / O último libro que leu: Historia de un despropósito, de Joaquín Leguina.

CERCEDA

Rocío da Igrexa Prego (BNG – Cerceda)
Escritor favorito: Eduardo Galeano, Gioconda Belli / O último libro que leu: Laura no deserto.
José García Liñares (PSOE – Cerceda)
Escritor favorito: Manolo Rivas / O último libro que leu: Un sobre temas participativos da democracia de Raúl Heras.
José Francisco Santos Regueiro (PP – Cerceda)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

CORCUBIÓN

José Ramón Rojo (Partido Autónomo de Corcubión)
Escritor favorito: Lin moito o de Ramón y Cajal / O último libro que leu: Non me lembro.
Gema Freire Insua (PP – Corcubión)
Escritor favorito: Montalbán / Último libro que leu: El Príncipe, de Maquiavelo.
Xosé Ansede Estraviz (BNG – Corcubión)
Escritor favorito: Manuel María / O último libro que leu: Un crimen en la leyenda, Luís Lamela.
Manuel Insua Insua, Lalo (PSOE – Corcubión)
Escritor favorito: Leo moi pouco. Manuel Rivas / O último libro que leu: Hai dous anos. Un de Juanjo Millás, El mundo.

CORISTANCO

Manoli Rodríguez Pereiro (Compromiso por Galicia – Coristanco)
Escritor favorito: Camilo José Cela / O último libro que leu: Diario de Noa.
Laura Mariño Taibo (BNG – Coristanco)
Escritor favorito: José Antonio Andrade / O último libro que leu: O catecismo do labrego.
Abraham Gerpe Muñiz (PSOE – Coristanco)
Escritor favorito: Ken Follet, John Le Carré / O último libro que leu: Dedos de sangre, Michael Collins.
Amancio Lavandeira (Terra Galega – Coristanco)
Escritor favorito: Pérez Reverte. / O último libro que leu: El abuelo que saltó por la ventana y se largó.
Antonio Pensado Plágaro (PP – Coristanco)
Escritor favorito: Camilo José Cela / O último libro que leu: Non teño tempo. Non recordo.

DUMBRÍA

Manuel Barcia García (PP – Dumbría)
Escritor favorito: Montalbán / O último libro que leu: Fai moito que non leo ningún.
José Manuel Pequeño Castro (PSOE – Dumbría)
Escritor favorito: Moitos. Ernest Gombrich / O último libro que leu: Estou relendo Arquitectura y política, de Josep Maria Montaner e El asesinato de Pitágoras, de Marcos Chicot.

FISTERRA

Xan Carlos Sar Oliveira, Kuka (BNG – Fisterra)
Escritor favorito: Castelao / O último libro que leu: Contos do mar de Irlanda.
José Marcote Suárez (PSOE – Fisterra)
Escritor favorito: Leo pouco, Noah Gordon / O último libro que leu: Xa non me acordo. Libros técnicos: Nuevas tecnologías de propulsión marítima.
José Manuel Traba (PP – Fisterra)
Escritor favorito: Noah Gordon. / O último libro que leu: (Non di títulos) Sobre naufraxios da Costa da Morte e sobre o ataque francés a Cee en 1809.
Xan García Pouso (Converxencia Galega – Fisterra)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

LAXE

Xosé Manuel Pose Lema (BNG – Laxe)
Escritor favorito: Castelao / O último libro que leu: Xente ao lonxe.
José Luis Pérez Añón (PP – Laxe)
Escritor favorito: Camilo José Cela / O último libro que leu: Los grandes misterios de la Historia.
José Manuel Mouzo Castiñeira (PSOE – Laxe)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

MALPICA

Francisco Quiroga López, Paco de Tano (Son de Aquí Anova – Malpica)
Escritor favorito: Non teño predilectos / O último libro que leu: El caso de Harry Quebert.
Alfredo Cañizo Garrido (AIM – Malpica)
Escritor favorito: Cervantes, Coelho, Falcones / O último libro que leu: Tuareg.
Francisco Souto Barreiro, Paco Souto (BNG – Malpica)
Escritor favorito: Avilés de Taramancos, Ferrín, Sampedro, Galeano / O último libro que leu: Terra fría, de Miguel Mato.
Isabel Loureiro Varela (PSOE – Malpica)
Escritor favorito: Non teño. Gústame moito Alejandra Rodríguez, de Porno para mamás /
O último libro que leu: El asesinato de la profesora de lengua.
Eduardo Parga Veiga (PP – Malpica)
Escritor favorito: Non teño escritor favorito. / O último libro que leu: El francotirador paciente, de Arturo Pérez-Reverte.

MUXÍA

Carlos Fernández Concheiro (BNG – Muxía)
Escritor favorito: Difícil, pero quizais Eduardo Blanco-Amor / O último libro que leu: Terra sonámbula, de Mia Couto.
Manuel Fandiño Domínguez (PP – Muxía)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.
Félix Porto Serantes (PSOE – Muxía)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

PONTECESO

Carlos Penedo Casmartiño (BNG – Ponteceso)
Escritor favorito: Leo de todo / O último libro que leu: Estou lendo a Eckhart Tole, un de Xosé Lois García, Lao-Tsé, Castelao…
José Manuel Pose (SON Ponteceso)
Escritor favorito: García Márquez / O último libro que leu: Son profe e leo tamén xuvenil: Asústate, Merche, de Fina Casalderrey.
Lois García Carballido (PSOE – Ponteceso)
Escritor favorito: Jack London / O último libro que leu: La bola de nieve. Biografía de Warren Buffett.
José Luis Fondo Aguiar (PP – Ponteceso)
Escritor favorito: Sen localizar / O último libro que leu: Sen localizar.

VIMIANZO

Javier Miñones Trillo (Compromiso por Galicia – Vimianzo)
Escritor favorito: Varios, pero leo agora o Diario de Che Guevara / O último libro que leu: Ese mesmo.
José Manuel Rodríguez, Roque (Terra Galega – Vimianzo)
Escritor favorito: Ningún en concreto / O último libro que leu: Candidato ganador, de Xosé Manuel Lema.
Mónica Rodríguez Ordóñez (IxV – Vimianzo)
Escritor favorito: Manuel Rivas / O último libro que leu: Rebelión en la granja.
Paula Mouzo Maceiras (PSOE – Vimianzo)
Escritor favorito: Dan Brown / O último libro que leu: La jungla de los listos, de Miguel Ángel Revilla.
Raquel Rodríguez Amigo (PP – Vimianzo)
Escritor favorito: Ken Follet / O último libro que leu: Los pilares de la tierra.
Manuel Antelo Pazos (BNG – Vimianzo)
Escritor favorito: Manuel Rivas, que ten casa en Vimianzo. / O último libro que leu: Los dados trucados de Dios, de Juanjo Ruíz, que tiven que presentar.

ZAS

José David Gómez Brandariz (Partido Popular – Zas)
Escritor favorito: Mario Vargas Llosa / O último libro que leu: El viejo y el mar.
Manuel Muíño Espasandín (BNG – Zas)
Escritor favorito: Moitos. Vargas Llosa / O último libro que leu: Yo, mi, me… contigo, de Safier.

One response so far

Mai 12 2015

Fotobiografía (oculta) de Xosé Fernando Filgueira Valverde

FilgueiraValverde01
(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Estes días de maio choven os libros que santifican ao polígrafo Xosé Fernando Filgueira Valverde, agás o interesante A poesía oculta de Filgueira Valverde, que se subtitula Guerra Civil, literatura franquista e galeguismo n’ O Gaiteiro de Lugo, da autoría do profesor Xosé Ramón Freixeiro Mato, publicado en Baía Edicións.

A maioría das achegas (por non dicir todas coa mentada excepción) corren un tupido veo sobre o pasado franquista do polígrafo pontevedrés e, por suposto, non recollen a imaxe que ilustra esta breve anotación, como tampouco o fan no sitio web da súa Fundación, e que eu tomei dun artigo para o debate que publicou o historiador Prudencio Viveiro Mogo no seu blogue Desfacendo os cadullos. Comentarios de libros e algo máis e que se pode ler nesta ligazón.

Comentarios desactivados en Fotobiografía (oculta) de Xosé Fernando Filgueira Valverde

« Prev - Next »