DocumentalArchive for the '' Category

Abr 26 2017

A destrución de Gernika en dous poemas de Antón Zapata García


(Fragmento da portada de L’Humanité. Organe central du Parti communiste français, nº 14012, 28/04/1937/04/28. De dominio público na Bibliothèque nationale de France)

A pequena biobibliografía de Antón Zapata García (1886-1953), en catro páxinas, escrita por Alberto Vilanova Rodríguez foi durante moitos anos a mellor aproximación á vida e á obra do poeta de Laxe. A maioría dos datos que deu a coñecer nese traballo pioneiro son aínda hoxe fundamentais á hora de afondar no estudo do poeta. Con todo, hoxe podemos poñer en cuestión algúns aspectos, nomeadamente algún dos seus parágrafos finais, nos que Vilanova afirma:

Zapata falleció en Buenos Aires el 21 de junio de 1953. Dejó inéditos un poema dedicado a la destrucción de Guernica y muchas fichas para un “Diccionario vasco-castellano” en el que llevaba trabajando varios años.

O devandito poema, escrito en castelán e intitulado «Elegía a la Maite Guernica», apareceu publicado en Noticiero Español, nº 373, Bos Aires, 23 de xaneiro de 1938), acompañado ao final dun breve “Vocabulario vasco y su traducción”. Vilanova ben puidera estar referíndose a este texto e a este traballo de compilación lexicográfica, pois non temos ningunha noticia da existencia do proxecto de Dicionario ao que fai referencia. A reprodución conservada no Arquivo da Emigración do Consello da Cultura Galega non permite ler a palabra incompleta do encabezamento, aínda que ben puidera ser Madre.

Antes deste texto a destrución de Gernika xa se cita no longo romance heroico antifascista, desta volta en galego, intitulado «¡¡Cristialobos!!…», do que coñecemos dúas versións. A primeira apareceu no Galicia, Federación de Sociedades Gallegas, Bos Aires, nº 535, 12 de setembro de 1937 (de aquí foi compilado por Fernández Rodríguez, Manuel (2006). Poemas pola memoria (1936-2006). Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. 118-121), e publicouse precedido dun debuxo sen asinar, que representa a dous lobos enfrontados a unha cruz. A segunda versión apareceu meses despois en España Republicana, Bos Aires, nº 423, 11 de xuño de 1938.

O poema abonda na condena dos crimes do franquismo, desta volta incorporando ao discurso a denuncia da intervención italiana e xermana: “os Rómul-Remos —lobos— i-os teutónicos / os que invadindo a Hespaña, traicioneiros”, ademais dos norteafricanos e da igrexa, que son novamente citados como cómplices do masacre. É, sen dúbida, o texto que utiliza unha linguaxe máis dura e forte nas acusacións, que principia sinalando a procura dunha verba que resuma todo, porque todas as palabras están esgotadas, e remata: “¡¡vel-haí têndes a verba que arelaba / pra máis ametrallarvos!! ¡¡¡Cristialobos!!!…”, un neoloxismo de invención propia que vai utilizar noutras composicións. Porén, este longo poema pode resumirse neste verso, que indica ben ás claras a fonte da súa inspiración: “¡O feixismo, en Guernica, superóunos!…”.

Velaquí ambos e dous poemas ao completo:

¡¡CRISTIALOBOS!!…

I
Ando buscando sempre unha parola
que teña máis valer que decir: ¡monstro!
unha parola que non sexa: ¡crime!,
unha parola que non diga: ¡noxo!…

Unha parola busco —¡xa fai tempo!—
pra condenal-os crimes dos faiciosos,
pra condenal-os fillos d-unha lumia:
¡os Rómul-Remos —lobos— i-os teutónicos

os que invadindo a Hespaña, traicioneiros,
—¡na Abisinia e na Bélxica vils dougos!—,
non pensaron, côs Xudas Iscariotes,
que os Imperos non campan dos histriónicos!.

II
Non é, ¡non é!, a verba qu-eu arelo,
poider decir, berrándolle: —¡Petouto!—
a quen, poidendo, moito ben facere
fala do vaticán, e… ¡siga o choio!

Ê un algo terríbel que non hacho
no lenguaxe varil dos bardos nosos,
algo máis forte que, a Xehová, chamarlle
—¡Fillicida!, ¡protervo!, ¡paranoico!…

Un algo formidábel, despiadado:
Un ¡ACUSO! ferós, teratolóxico,
como a verba trenante de Isaías
restalando lostregos apostróficos!…

III
Eu fálovos do crime máis horribre
que non tên comparanza en ningún povo.
¡Algo eisí como un negro catacrismo
sideiral, de espanto mitolóxico!

Algo eisí como o istinto neroniano
que ollar quixo na entrana que enxendróu,
algo eisí como Herodes degolando
ôs probes inoscentes… ¡por un solio!

Algo eisí como cando Xesucristo
sofréu as vils cuspidas sobr-ô rostro:
¡As gárgolas desfeitas, dos empireos
e dos mares galgantes o balbordo,

soio poden falar de tal vileza,
furacando nos tímpanos dos xordos!:
¡Tornarán as cuspidas da inominia
âs faces espantadas dos seus donos!…

¿A pánica pavura apocalíutica?;
¿o Dioivo enxendrando maremoltos?;
¿o fogo devourando ôs numantiños?;
¡O feixismo, en Guernica, superóunos!…

¡Superóuse o feixismo, asesiñando
de Galiza ôs seus fillos lumiñosos!
¡superóuse na rexa Eistremadura
i en Madride invencíbel dos heroicos!…

IV
Non son de Atila os homes bestizados
oubeando, na Europa, como lobos:
¡Aquéles inda tiñan varonía!:
¡Son os mouros!, ¡os mouros!, ¡¡son os mouros!!

Son os fillos de… ¡Alá!, ôs que Sant-Iago
—o Nobre Pelengrino, o Dolce Apóstolo—
escorrentóu d-Hespaña, con parábolas,
e, agora, ¡os seus verdugos!, fan arrolos

e as Pilaras espúreas, desleigadas,
que visten de feixistas —¡marimonos
e mulas do pesebre contra Cristo!—,
soio arelan seus brazos impetosos…

Son os fillos de Franco e Torquemada
alcendendo as fogueiras dos oprobios:
¡a ruíña d-Hespaña diante ô mundo,
benzoada cô cuspe dos hisopos!.

V
¡Xurdiron, co-a traición, os Anti-Cristos
pra trocar Libertade en Manicomio!:
¡non pensar nin siquera que s-ê xente,
nin gruñar tan siquera como os cochos!

Non ser xente: ¡ser besta de espelunca!…
Non têr verbas nos beizos: ¡sô ferrollos!…
¡A calar!, ¡a calar!, ¡como as Esfinxes!:
¡C-ô silenzo das pedras e dos mortos!…

¡A calar!, ¡a calarse!… ¡que non ouzen!:
—¡Xa volve o Santo Oficio, c-ôs faiciosos!…—
¡Non chorar pol-os deudos, ¡tan siquera!,
nin axuda prestarlle ós probes horfos!…

Non ollar que a Alborada vai chegando
dos Dereitos Demócratas do Povo,
que a Hespaña oferdarán como tributo
os Novos Espartacos xenerosos!…

Mentras chega —¡xa van os Cirineos
co-a Crus da Libertá ceibando promo!—,
¡¡vel-haí têndes a verba que arelaba
pra máis ametrallarvos!! ¡¡¡CRISTIALOBOS!!!…

ELEGÍA A LA MAITE GUERNICA

A la eximia [***] de Mújica.

Como una madre muerta
—cruelmente mutilada
por un odio feroz que nadie explica
porque era un arca santa siempre abierta
de par en par, jesucristianamente
al generoso dar jamás negada
y a la caricia cierta—,
¡así yace GUERNICA
ametrallada ignominiosamente
por la saña de MOLA!:
¡Completamente sola
en medio a la campiña desolada,
también ametrallada,
cobarde, impunemente!…
* * *
Por los prados, plantíos y jardines;
por el florido huerto
—que afloraban sonrisas
para la gente suya y forastera—,
ya los céfiros no afinan sus violines
ni, tampoco, las brisas,
de sus “chistus” entonan el concierto
en ágiles “aurrescus” y “arcudanzas”,
en efusión pueblera,
trenzando la inocencia con las risas,
“zorcicos”, “ariñaris” y esperanzas:
¡Sólo dicen que ha muerto
la ciudad venerable del eusquera!…
* * *
Por medio a sus ruinas,
anda el alma de AITOR, llorando duelos
al ver despedazados, por los suelos,
—por la asesina garra
de fascistas halcones—,
los amplios ventanales y balcones
que supieron amar las golondrinas
con tiernas melopeas
de una “goixeco izarra”,
los techos de las clásicas “echeas”,
los templos donde oraron mis abuelos
y el roble que dictó la LEGUE-ZARRA!
* * *
Anda el alma de AITOR —¡el Padre Ibero!—
ensombrecida del tamaño ultraje
del negro bandidaje
al sacrosanto Templo de su Fuero,
en los ojos brillándole el coraje
de un noble corazón, valiente y puro,
y en la diestra el acero
señalando el Futuro…
¡Todo es luto y tristeza
donde ha sido la gloria de Vizcaya!…
El ánima de AITOR —¡el buen AITOR!—,
el vasco de una pieza,
no implora ni desmaya:
Tan sólo un estertor
de contenida furia
se expande en su redor…
¡mas no profiere injuria!…
Hincada ante la noche y los escombros,
destoca de la boina la cabeza
—¡que un halo santifica
derramado en sus hombros!—,
y, por sus muertos, reza,
¡¡llorando por GUERNICA!!…
* * *
Después, entre las ruinas —cuando el viento
avanza de las cumbres del AMBOTO
y atraviesa las calles escombradas
y de sangre leal santificadas
(¡la sangre de millares de inocentes!),
para expresar su trágico lamento,
en eúsquera remoto,
por los hijos y bienes ya perdidos,
por las más buenas gentes
de la ciudad de leyes más sagradas
que al orbe dió el humano—,
¡tan sólo, persistentes,
dolientes,
gemebundos,
se escuchan, penetrantes, los aullidos
de los pobres “chacurras” vagabundos
—¡los humildes “chacurras” perseguidos
del invasor villano!—,
llamando en vano, ¡en vano!… ¡en vano!…
a sus dueños por siempre ya extinguidos!…
* * *
Ha de llegar un día
—¡GUERNICA, madre mía!—,
que hemos de ir todos, alentando o muertos,
a rendirte doliente pleitesía
—¡tú, que te hallas tan sola!—
en donde más sufriste por ser buena:
En tus casa y templos, en tus huertos,
en tu “camposantue”, en tus landas,
y en la profunda pena
de ver tu población en agonía,
que en mártir te aureola:
¡Para besar tus piedras venerandas
y el “Guernicaco Arbola”!…
¡¡Espéranos, “maite”!!…

Comentarios desactivados en A destrución de Gernika en dous poemas de Antón Zapata García

Abr 04 2017

Artigo en QPC (XXIV): Paco Souto, in memoriam

Veño de publicar unha nova colaboración con QuepasanaCosta. Diario dixital da Costa da Morte, que dirixe Ubaldo Cerqueiro, desta volta para facer unha (re)lembranza do poeta Paco Souto. Velaquí o texto que tamén se pode ler nesta ligazón.

Paco Souto, in memoriam

Demudado aínda o rostro e case sen palabras aínda que testemuñen a dor pola morte do amigo xeneroso e camarada da palabra Paco Souto, o Poeta, percebeiro e incansable activista cultural, que amou inmenso o mar, ese mesmo atlántico que lle reclamou como tributo a súa vida o 30 de marzo de 2017. Na súa memoria recupero unha anotación desta bitácora, publicada o pasado 14 de setembro de 2016, onde o propio Paco fala con paixón dos seus dous oficios, poeta e percebeiro.

Sirva esta gravación audiovisual para testemuñar que Nós nunca esqueceremos nin a túa afouteza nin a túa amizade.

Velaquí a devandita anotación:

O poeta Paco Souto a ensinar o seu oficio de percebeiro e a Costa da Morte nun fermoso documentario da televisión austríaca

O último día de agosto de 2016 apareceunos na caixa do correo electrónico unha mensaxe do amigo poeta Paco Souto, no asunto indicaba «documental de Peter» e acompañando a ligazón a un video na canle de youtube unhas breves palabras: «Este é o docu que fixemos en Agosto pasado. De momento só en alemán. Sintoo. Apertas».

En efecto, trátase dun documentario elaborado e emitido pola canle 2 da televisión pública austríaca (Produktion des ORF), baixo o encabezamento «Universum Wildes Spanien» (Universo da España Salvaxe, coido que se pode traducir así), que foi publicado o 18 de agosto na canle de youtube do documentalista Nino Wurm.

Na hora e media de duración deste excelente documentario, que ten unha fotografía fascinante, son moitas as imaxes de Galiza que se proxectan e nelas non podía estar ausente a Costa da Morte. No caso de non terdes paciencia ou tempo dabondo para visionardes todo o documentario, permítome aconsellarvos que o fagades entre o minuto 6:30 e o 14:30, de maneira especial a partir do minuto 11:00 no que aparecen unhas espectaculares imaxes de Paco Souto no seu oficio de percebeiro e explicando o seu labor á cámara, aínda que a tradución ao alemán superposta non nos permite escoitar a súa propia voz.

Tamén a partir do minuto 26:30, sempre aproximadamente, fálase do camiño de Santiago de Compostela na súa prolongación até Fisterra e novamente sairán as imaxes e a voz de Paco Souto, desta volta facendo un «lanse» de cana desde a costa.

Malia algúns tópicos que coido adiviñar no relato, o certo é que o documentario é excelente, aínda que só for pola beleza das imaxes, así que o recomendo vivamente.

Para complementar todo isto recupero un fragmento doutra anotación anterior do 1 de novembro de 2011.

Paco Souto, que logo de varios oficios, está vivir en Malpica de Bergantiños e a traballar moito en tarefas do mar, coma a dura e impresionante do percebeiro. Seu é ese fermosísimo poema intitulado «Furtivos», máis coñecido polo seu primeiro verso «A percebeira é unha illa», que se pode escoitar na súa propia voz (nesa dición sempre magnífica da que tanto aprendemos) na canle youtube e que eu coñecín através do dixital Quepasanacosta. Con outra xente, Paco Souto está detrás tamén da bitácora cultural percebedemalpica (hoxe en día inaccesible) e da canle do mesmo nome en youtube. Nestas dúas páxinas tedes gravacións que nos achegan olladas para dignificaren o traballo dos percebeiros.

Velaquí a letra do poema de Paco Souto, pertencente ao seu libro Fado (1998), editado por Letras de Cal e que no portal poesiagalega.org podedes ler completo.

Furtivos

xunta Mesura

A percebeira é unha illa
A illa ten nome de peixe esquivo
E os homes van

A lanchiña que os leva é de pau de laranxo
a lúa é unha laranxa apodrecida
a lúa debuxa cadaleitos nas furnas
de entre os mortos nascen percebes

Os ollos vagos non ven
son as mans acoiteladas as que cachean os tetos
a rapa áxil

E logo a lonxa
E a viaxe à Coruña ou Madrid
E o prato na mesa
E o sal na boca

Ese sabor a sal na boca
como se a morte viñese cada nove ondas

Paco Souto

(Fado. Compostela: Letras de Cal, abril de 1998)

Comentarios desactivados en Artigo en QPC (XXIV): Paco Souto, in memoriam

Set 14 2016

O poeta Paco Souto a ensinar o seu oficio de percebeiro e a Costa da Morte nun fermoso documentario da televisión austríaca

O último día de agosto apareceunos na caixa do correo electrónico unha mensaxe do amigo poeta Paco Souto, no asunto indicaba «documental de Peter» e acompañando a ligazón a un video na canle de youtube unhas breves palabras: «Este é o docu que fixemos en Agosto pasado. De momento só en alemán. Sintoo. Apertas».

En efecto, trátase dun documentario elaborado e emitido pola canle 2 da televisión pública austríaca (Produktion des ORF), baixo o encabezamento «Universum Wildes Spanien» (Universo da España Salvaxe, coido que pode traducir así), que foi publicado o 18 de agosto na canle de youtube do documentalista Nino Wurm.

Na hora e media de duración deste excelente documentario, que ten unha fotografía fascinante, son moitas as imaxes de Galiza que se proxectan e nelas non podía estar ausente a Costa da Morte. No caso de non terdes paciencia ou tempo dabondo para visionardes todo o documentario, permítome aconsellarvos que o fagades entre o minuto 6:30 e o 14:30, de maneira especial a partir do minuto 11:00 no que aparecen unhas espectaculares imaxes de Paco Souto no seu oficio de percebeiro e explicando o seu labor á cámara, aínda que a tradución ao alemán superposta non nos permite escoitar a súa propia voz.

Tamén a partir do minuto 26:30, sempre aproximadamente, fálase do camiño de Santiago de Compostela na súa prolongación até Fisterra e novamente sairán as imaxes e a voz de Paco Souto, desta volta facendo un «lanse» de cana desde a costa.

Malia algúns tópicos que coido adiviñar no relato, o certo é que o documentario é excelente, aínda que só for pola beleza das imaxes, así que o recomendo vivamente.

Para complementar todo isto recupero un anaco desta anotación do 1 de novembro de 2011:

Paco Souto, que logo de varios oficios, está vivir en Malpica de Bergantiños e a traballar moito en tarefas do mar, coma a dura e impresionante do percebeiro. Seu é ese fermosísimo poema intitulado “A percebeira é unha illa”, que se pode escoitar na súa propia voz (nesa dición sempre magnífica da que tanto aprendemos) na canle youtube e que eu coñecín através do dixital quepasanacosta. Con outra xente, Paco Souto está detrás tamén da bitácora cultural percebedemalpica (hoxe en día inaccesible) e da canle do mesmo nome en youtube. Nestas dúas páxinas tedes gravacións que nos achegan olladas para dignificaren o traballo dos percebeiros.

Velaquí a letra do poema de Paco Souto, pertencente ao seu libro Fado (1998), editado por Letras de Cal e que no portal poesiagalega.org podedes ler completo.

A percebeira é unha illa
A illa ten nome de peixe esquivo
E os homes van
A lanchiña que os leva é de pau de laranxo
A lúa é unha laranxa apodrecida
A lúa debuxa cadaleitos nas furnas
De entre os mortos nascen percebes
Os ollos vagos non ven
Son as mans acoiteladas as que cachean os tetos
A rapa áxil
E logo a lonxa
E a viaxe à Coruña ou Madrid
E o prato na mesa
E o sal na boca
Ese sabor a sal na boca
Como se a morte viñese cada nove ondas

Comentarios desactivados en O poeta Paco Souto a ensinar o seu oficio de percebeiro e a Costa da Morte nun fermoso documentario da televisión austríaca

Ago 17 2016

Cartas de Alexandre Bóveda na madrugada do fusilamento [17-VIII-1936]

Guerra-civil-1936-1939-e-literatura-galega
CartasdeAlexandreBóveda(1)
CartasdeAlexandreBóveda(2)

As imaxes reproducen as tres «Cartas de Alexandre Bóveda na madrugada do fusilamento [17-VIII-1936]», cuxos textos foron publicados en VV. AA., Castelao e Bóveda irmáns!!, Vigo: Extras A Nosa Terra 5/6, 1986, páx. 112. As dúas primeiras, tiradas de Xerardo Álvarez Gallego, Vida, paixón e morte de Alexandre Bóveda, Buenos Aires: Nós, 1972, e foron reproducidas no volume intitulado Guerra civil (1936-1939) e literatura galega: (textos e documentos para unhas xornadas de estudio e debate) / Edición de Xesús Alonso Montero e Miro Villar. — Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega, Ponencia de Lingua, 1999.

Esta obra, na que traballei arreo, pódese descargar de balde no sitio web do Consello da Cultura Galega, onde vai introducida por esta presentación:

Esta publicación recolle material empregado polos relatores que participaron nas xornadas “Guerra Civil (1936-1939) e literatura galega”, celebradas no Consello da Cultura Galega en 1999 (Do 14 ao 16 de decembro de 1999). Reproduce cartas, poesía e prosa de escritores que desenvolveron o seu traballo no trienio 1936-1939, e outro material de utilidade para analizar a literatura galega naquel tráxico momento histórico.

O presente volume contén textos e documentos que, dun xeito ou doutro, foron tidos en conta polos relatores e comunicantes, o que foi útil para eles e, máis aínda, para os asistentes ás Xornadas. Estes, por outra parte, atoparon neste volume páxinas (non só aquelas que son inéditas) que se propoñen suscitar reflexións ou novos estudios ou encontros futuros.

Engadamos, finalmente, que este volume é o primeiro no xénero: tal é a incuria diante deste tema entre nós.

Velaquí os textos das tres cartas:

CARTAS DE ALEXANDRE BÓVEDA NA MADRUGADA DO FUSILAMENTO [17-VIII-1936]

Madrugada do 17 de Agosto de 1.936

Irmán Pedro Basanta

Pontevedra

Querido Basanta:

C-unha fonda aperta de despedida, que lle prego faga extensiva a Xil e todol’os irmáns, o prego de que non se esqueza dos meus.

Xandro

ás 5 menos 5

Madrugada do 17 de Agosto do 1.936

Choliñas, miña Peque, Vidiña:

Quixen escribirche moito. Mais xa sabes canto poidera decirche.

Perdoame todo, que os peques me lembren sempre; que cumplas todol’os meus encárregos.

Eu, Almiña estaréi sempre en vós como che prometín.

Fallan uns minutos e teño valor, por vós, pola Terra, por todos. Vou tranquío.

Adeus, Vidiña. Vive pra os peques e os vellos, ¡abrazaos, confortaos! Sé Ti, miña Pequeniña ademirable, a máis valente de todos. Alá sentirei ledicia e satisfacción de Ti e de todos. Lembrareivos sempre, velarei sempre por vos.

Adeus. Contigo, cos peques, cos Vellos todos, estarei sempre na lembranza, na máis grande, a máis fonda, a máis infinda das apertas, o voso

Xandro

P. S. / recei contigo

Madrugada do 1.936 [sic]

Querido Vitín:

Non sei si fixen ben ou mal en procurar que me axudases con proveito. En calquer caso foi con desexo do teu ben.

Eu morro tranquío; confío en que serei recibido donde todos queremos xuntarnos e fagoo con ledicia e confiando en Deus iste sacrificio. Quixen facer ben, traballei por Pontevedra, por Galicia e pola República e o trabucado xuicio dos homes (que eu perdoo e todos debedes perdoar) condéname.

Sé agora máis home que endexamais porque é cando máis o precisas, polos nosos vellos e polos nenos, de quen, sin que puidéramos esperalo, vas ser un pouco pai.

Confórtaos a todos e procura ser sempre bon. Non te arrepintas de canto ben teñas feito e podas ainda facer.
Vitinciño: Aos papás, a Vera, a Carlos, a Cesar, a todos, as miñas apertas.

Pra ti, irmanciño bon, a máis grande que poidas recibir de

Alexandre

P.S. / Rezai por min que eu lembrarei-vos sempre e (se podo, como espero) intercederei por vós

-ás 5 e 1/4

Comentarios desactivados en Cartas de Alexandre Bóveda na madrugada do fusilamento [17-VIII-1936]

Nov 13 2015

A xeira do Seminario de Estudos Galegos en 1936 á comarca de Fisterra

grial_207

Grial, Revista Galega de Cultura, 207 (xullo, agosto, setembro do 2015), que xa anda desde hai uns días polas librarías e que tamén se pode adquirir en edición dixital desde a propia páxina da Editorial Galaxia, dedica o corpo deste último volume á publicación de varios artigos e documentos baixo o título común «Construír Galicia. No centenario de Xaime Isla Couto».

No último artigo da serie, o profesor de Filosofía e Antropoloxía Social da USC, Xosé Luís Pastoriza Rozas, que coordinou esta sección, exhuma «Dous documentos de Xaime Isla», e nós imos referenciar o primeiro por se centrar nunha visita do Seminario de Estudos Galegos á zona sur da Costa da Morte.

Pastoriza Rozas escribe como preámbulo: «Na primeira quincena de xullo de 1936, Xaime Isla participa como alumno bolseiro do Seminario de Estudos Galegos na xeira de Fisterra, encadrado na sección de Xeografía dirixida por Ramón Otero Pedrayo. Os días 9, 10 e 15 de xullo El Pueblo Gallego de Vigo publica tres das catro crónicas enviadas desde a Costa da Morte por un Xaime Isla que se define como un “pioneer” do xornalismo. O golpe de estado do 18 de xullo sorprende o equipo do Seminario en Fisterra, onde a intervención do crego do grupo, Xesús Carro, evita que un grupo de falanxistas tome medidas de forza contra eles. Por mor do levantamento militar, unha cuarta crónica enviada a Vigo ficaría sen publicar e perdida para sempre. A partir de agosto El Pueblo Gallego converterase no diario da Falanxe de Vigo».

Pastoriza Rozas recupera esa inédita crónica de Xaime Isla Couto co título «O Seminario de Estudos Galegos en Fisterra», que ocupa seis páxinas do Grial, 207. O autor principia por detallar quen fai parte da expedición, entre os que están á fronte Otero Pedrayo, presidente da entidade, coa súa sección de Xeografía; Parga Pondal á fronte da Xeoquímica; Xesús Carro e Filgueira Valverde na de Arte e Arqueoloxía; Vicente Risco na de Etnografía e Folklore ou Luís Iglesias, na de Ciencias, entre outros membros do SEG, que enchen o ómnibus tamén con numeroso material para o estudo e a investigación.

A viaxe atravesa as terras de Negreira, Barcala e A Baña, antes de entar en Terras de Zas e de Soneiras (sic), no que eles denominan terra de Xallas. A primeira estación vai ser a ponte Arantón e a Arca de Ougas (sic, por Arca de Ogas), pois «Eiquí -ergueito castro de forteza racial- está o repouso eterno de Breogán, conductor dos pobos célticos». Fan pausa en Vimianzo para poñer ritmo no apetito e pola noite chegan a Cee, hospedándose no «Nuevo H. París», hoxe desaparecido.

A primeira xornada é unha saída a Fisterra, onde os equipos de cada sección se poñen a traballar en cadansúa investigación, que Xaime Isla Couto describe case ao miúdo. E conta tamén a visita que lle fan ao erudito local, o médico Esmorís Recamán, que os acompaña até o val de Duio («Duyo, a Babilonia galega»), percorrendo os lugares, Denle, Escaselas…, e falando de Duguin (sic, por Duggium), cidade prehistórica asolagada, ao que seguirá un xantar campestre fronte ás batentes do océano. E regresan ao Gran Hotel París, sinala Isla Couto con retranca, de Cee a cearen e a descansaren, alén de transcribiren apuntamentos da xornada de estudo.

Ao día seguinte visitan A Pereiriña, tiran fotos, filman películas documentais e entrevistan a dúas mulleres moi velliñas, antes de viaxaren cara á ría de Lires e o río Castro, tomando o café na casa do señor Vinagre, o cura da parroquia.

Até aquí o documento está en galego e a derradeira páxina está en castelán, principiando por relatar unha «Exploración del monte Pindo»:

«Mientras que los miembros de la sección de Psicotecnia trabajaban en las escuelas de Ameixenda y Brens, los miembros de las demás secciones escalaron el Monte Pindo. Los resultados de esta difícil exploración no fueron tan completos como sería de esperar porque el temporal del miércoles sorprendió a los miembros del Seminario en los picos de Penafiel y les obligó a suspender sus trabajos. Sin embargo, la exploración ha tenido un gran interés y el monte Pindo justificaría hoy por sí solo una campaña de investigaciones».

Novamente regresan a Cee e son agasallados cun concerto da Coral Polifónica no «magnífico colegio de la Fundación Blanco (sic, por Fernando Blanco)».

A mañá do xoves dedicárona integramente á vila de Corcubión e á tarde, pasando por Dumbría visitaron o pazo de Berdeogas e o Castrelo de Villaseco (sic, por Vilaseco), para logo de se deter en San Isidro de Quintán (sic, por Quintáns) antes de seguir cara a Muxía, por Ozón e Moraime, cuxas igrexas tamén son estudadas: «Moraime, tan lleno de problemas, y tan necesitado de que una restauración lo incorpore al número de los monumentos gallegos que han sido devueltos en estos últimos tiempos a todo su esplendor primitivo».

Fan noite en Muxía e ao día seguinte rematan a xeira nos momumentos da vila e no santuario da Barca «la piedra ‘abaló’ aquel día», na igrexa parroquial e, xa de volta, novamente en Moraime.

Até aquí a deliciosa crónica inédita que Xaime Isla Couto realizou da xeira do Seminario de Estudos Galegos en 1936 á comarca de Fisterra.

Comentarios desactivados en A xeira do Seminario de Estudos Galegos en 1936 á comarca de Fisterra

Nov 12 2015

A Costa da Morte (ou Costa Brava) no documentario Un viaje por Galicia (1929)

O imprescindible blogue Trafegando ronseis (do que tanto aprendemos) da profesora Gracia Santorum adoita ser tamén un inesgotable manancial de ideas e de documentos. Nunha anotación ben recente reproduce o documentario Un viaje por Galicia (1929), atopado no sitio Somos paisaxe, con este preámbulo:

«Realizado co gallo da Exposición Iberoamericana de Sevilla, pretende dar a coñecer as paisaxes e monumentos de Galicia nun percorrido polas catro provincias. É a única longametraxe documental da Galicia da preguerra. Amosa arquitecturas desaparecidas, mutacións na morfoloxía urbana, contrastes entre o medio rural e a burguesía. Película restaurada polo CGAI en 1991. DVD dispoñible no CGAI».

Ficha artística
Cámara: Luis R. Alonso
Dirección: Luis R. Alonso

Ficha técnica
Tipo: Documental
Duración: 105′
Ano: 1929

Fontes
Video en Youtube
Información en Cultura Galega

O documentario percorre cidades e vilas das catro provincias administrativas galegas e nese itinerario visual son moitos os lugares da Costa da Morte recollidos pola cámara (aínda que tamén hai ausencias dignas de mención). Deseguida sinalo todos eses lugares traducindo para a nosa lingua, xa que están en castelán e cos topónimos deturpados, os títulos que preceden ás imaxes, así como a anotación aproximada da minutaxe no que se poden visionar. Velaquí:

40:24. Castelo de Vimianzo
40:29. Ponte de Porto. Un curruncho do río
40:35. Camariñas. Unha casa brasonada
40:53. Cabo Vilán. O faro e os cantís da costa
(Aquí os planos son máis longos e o camerógrafo semella seducido polo mar bravo)
41:52. Torres señoriais e igrexa da Pobra de Cereixo
42:02. Fisterra. O cabo
(Tamén inclúe planos da vila, que continúan a seguir)
42:26. As vellas casas e as rúas tranquilas
42:34. A Costa Brava. Corcubión
42:44. Cee
(O porto nunha imaxe insólita que nos descobre unha vila mariñeira)
42:59. O río Ézaro e o salto do Pindo.

A continuación o documentalista abandona a Costa da Morte (que denomina Costa Brava, como o poeta Gonzalo López Abente fixo en toda a súa obra) e vaise cara ao Tambre, con magníficas estampas de dornas no seu esteiro en Pontenafonso e chega a Noia (esquece Muros) para continuar cara á Barbanza.

Comentarios desactivados en A Costa da Morte (ou Costa Brava) no documentario Un viaje por Galicia (1929)

Out 20 2015

Arou na curtametraxe Falaises de la mort, de Ernest Alfter

Unha das miñas bitácoras de referencia e de lectura obrigada vén sendo anoitebranca, do escritor e amigo Francisco «Chisco» Fernández Naval, que colle o seu nome dunha magnífica novela súa A noite branca (Xerais. Premio Irmandade do Libro ao Mellor Libro Galego do ano 2012) e que recomendo visitar a miúdo.

Nunha das súas últimas anotacións intitulada «Arou, os cantís da morte» reproduce un impresionante documento cinematográfico, tamén reproducido polo dixital Diario camariñán, tratáse da curtametraxe intitulada Falaises de la mort, do documentalista francés Ernest Alfter, co camerógrafo Juan Ruiz Romero, realizada en 1950, e que está baseada na difícil vida dos pescadores de Arou e das súas mulleres nesa altura. Como subliña Chisco, a curta que lle foi fornecida por Fernando, da confraría ou pósito de Muros, posúe un innegable valor antropolóxico e etnográfico.

Aínda que xa coñecía a curta antes de hoxe, porque fora recuperada (aquí xa se daba conta dela) polo noso amigo o antropólogo muxián Manuel Vilar, serve para unha acordanza biobibliográfica, pois o porto pesqueiro de Arou e as súas xentes xa foron do meu interese desde a mocidade e de feito son nomeados no sexto soneto do caderno «De ti e da paisaxe» da miña opera prima, o poemario Ausencias pretéritas (Espiral Maior, 1992).

Aquí deixo novamente aqueles versos que escribín na primavera de 1990, xa van aló máis de 25 anos (que non son nada!!!)

VI

Cemiterio de ingleses, pedras que dan palabra,
dádeme unha resposta que non atopo en nada,
vós que sabedes todo, quero saber da amada
se escolleu precipicios dunha sorte macabra.

Inda que din murmurios do seu louquear de cabra
non é por máis que ela ande quizais ensimesmada
correndo espida en horas temperás da alborada,
acaso hai delito de agardar que o día abra?

Cemiterio de ingleses, vós que todo sabedes,
contade que foi dela, do seu soño arestora,
se cadra non se encontra no propio labirinto.

Disque pode vir presa no enredo dunhas redes,
mozos de Arou viñeron con pesca en mar de fóra
e trouxeron na enleada botella con precinto.

Comentarios desactivados en Arou na curtametraxe Falaises de la mort, de Ernest Alfter

Mai 11 2015

Roque Dalton, memoria do poeta e guerrilleiro salvadoreño

O corenta aniversario da morte do poeta e guerrilleiro salvadoreño Roque Dalton, nun asasinato aínda a día de hoxe non totalmente esclarecido, suscitou moitos artigos de interese (coma este en El Universal de México). Porén, quero salientar o programa realizado polo narrador Paco Ignacio Taibo II para a canle venezolana TeleSur. En tan só media hora, imprescindible, o programa intitulado «Los Nuestros, Roque Dalton el poeta guerrillero» percorre a súa biografía e a súa obra e ofrece testemuños inéditos. Recomendo moito a visión deste programa.

En abril de 2012 nesta bitácora xa falamos do poeta salvadoreño na anotación «Poetas de grafiti: Roque Dalton, Lois Pereiro…», da que rescato os seguintes parágrafos:

A min o nome de Roque Dalton acompáñame desde hai moitísimos anos, coñecino através dun texto que acompañaba a canción de Silvio Rodríguez «Unicornio», incluída no LP co mesmo título de 1982. Silvio dicía daquela: «Todo empezó por un amigo muy querido que tuve, un salvadoreño llamado Roque Dalton, quien además de haber sido un magnífico poeta fue un gran revolucionario, compromiso que le hizo perder la vida cuando era combatiente clandestino. El caso es que Roque tuvo varios hijos; entre ellos Roquito —el que hace tiempo se encuentra prisionero, y del que no se sabe suerte—, y Juan José, que jovencito y delgado como es fue guerrillero, herido, capturado y torturado. A este último fue a quien encontré hace poco y me contó que allá, en las montañas de El Salvador, andando con la aguerrida tropa de los humildes, trotaba un caballito azul con un cuerno».

Silvio Rodríguez sempre tivo interese pola aínda non esclarecida desaparición do poeta salvadoreño, como explicou aquí unha e outra vez, e mesmo compuxo un novo poema que publicou na súa bitácora segundacita.

A miña aproximación á obra poética de Roque Dalton non se fixo agardar, mais o certo é que nunca o citei na miña escrita, como si fixo en varias ocasións meu irmán Rafa Vilar, quen o tivo presente nun poema que fai parte do seu libro Migracións (Espiral Maior, 2008).

como non confundir, pequeno roque dalton,
as cóxegas dos teus poemas de azucre,
coa lima-estrataxema dunha revolución sen mares?
dixeron que escribías
nesas noites de marionetas caprichosas
en que os grilos beben o seu canto triste
sospeito que escribías
porque un fusil ás veces pesa demasiado
ou porque non tiñas onde meter tanta bala torpe
porque, se cadra, pequeno roque dalton,
os versos escorados que axitabas e exhibías
só eran vagalumes en ringleira pintando de máis verde
as montañas e as vermellas árbores
dun país en miniatura

E tamén moito antes nun artigo da súa autoría datado o 14 de abril do 2003 e publicado un día despois na revista Avantar da CIG baixo o título «Sen embargo, viva Cuba (ou Saramago ou Roque Dalton)», que máis tarde foi reproducido en castelán en La Jiribilla. Revista de cultura cubana.

«Mentres o imperialismo segue a invadir países e esperanzas (Iraq hoxe é só unha cruz máis no plano da hexemonía mundial ianque), algo pasa en Cuba: a revolución resístese á dominación… e Saramago di (El País, 14 de abril) que xa non pode máis, que disinte, que ata aquí chegou, que xa non vai seguir o ronsel da revolución cubana. Os últimos feitos acontecidos, marcados pola acedume da represión sobre a disidencia pro-ianque, afastan ao premio Nobel portugués de Cuba.

E un lembra que un poeta –e guerrilleiro– salvadoreño, de nome Roque Dalton, morto por cousa do imperialismo ianque, dixo unha vez algo así como que estaba moi ben morrer pola Revolución (xustiza social, igualdade, liberdade…) pero que tamén, chegado o caso, había que saber matar por esa mesma Revolución (xustiza social, igualdade, liberdade…). Case nada.

Así as cousas, é triste estar na tesitura de ter que sucumbir ás palabras de Saramago ou ás de Roque Dalton, mais tal día como hoxe hai que optar. A miña elección é por Cuba, polo pobo cubano e a súa Revolución, e contra o imperialismo. Se fose posíbel, hoxe querería parecerme a un home que se chamou Roque Dalton».

Finalmente, quero rematar reproducindo a letra do poema-canción do poeta Mario Benedetti e do cantautor Daniel Viglietti «Daltonica – A Roque» e deseguida o video onde pode escoitar o recitado musical a dúo:

Mario Benedetti:
Llegaste temprano al buen humor
al amor cantado
al amor decantado

llegaste temprano
al ron fraterno
a las revoluciones

Daniel Viglietti:
Pulgarcito de poeta
que se escapa y me cosquilla,
tan alegre, tan sin silla,
tan de amores torrenciales,
tan sin fin.

Alegría de una tierra
que se quita las fronteras,
se desnuda las caderas,
las volcánicas centrales
de una luz.

Mario Benedetti:
cada vez que te arrancaban del mundo
no había calabozo que te viniera bien
asomabas el alma por entre los barrotes
y no bien los barrotes se afojaban turbados
aprovechabas para librar el cuerpo

usabas la metáfora ganzúa
para abrir los cerrojos y los odios
con la urgencia inconsolable de quien quiere
regresar al asombro de los libres

Daniel Viglietti:
Yo lo vi,
yo lo vi, yo lo vi, yo lo vi.
El año treinta y dos
él no vivía y yo lo vi
contando sus historias
de futuro, iba entre mil.
Yo lo vi, yo lo vi, yo lo vi.

Mario Benedetti:
le tenías ojeriza a la pureza
porque sabías cómo somos de impuros
cómo mezclamos sueños y vigilia
cómo nos pesan la razón y el riesgo

por suerte eras impuro
evadido de cárceles y cepos
no de responsabilidades y otros goces
impuro como un poeta
que eso eras
además de tantas otras cosas

Daniel Viglietti:
Pobrecitos los poetas,
bendiciones son daltones,
donde hay huesos ven marrones
territorios prometidos
como un sol.

Tan bracito su poesía,
se levanta en los sensuales
laberintos marsupiales
y reparte polen rojo,
se abre en flor.

Mario Benedetti:
ahora recorro tramo a tramo
nuestros muchos acuerdos
y también nuestros pocos desacuerdos
y siento que nos quedan diálogos inconclusos
recícrocas preguntas nunca dichas
malentendidos y bienentendidos
que no podremos barajar de nuevo

pero todo vuelve a adquirir su sentido
si recuerdo tus ojos de muchacho
que eran casi un abrazo casi un dogma

Daniel Viglietti:

Yo lo vi,
yo lo vi, yo lo vi, yo lo vi.
Era el año dos mil,
ya él no vivía y yo lo vi.
La muerte equivocada lo llevó
y él anda aquí;
y yo lo vi, yo lo vi, yo lo vi.

Mario Benedetti:
el hecho es que llegaste
temprano al buen humor
al amor cantando
al amor decantado
al ron fraterno
a las revoluciones

pero sobre todo llegaste temprano
demasiado temprano
a una muerte que no era la tuya
y que a esta altura no sabrá que hacer
con tanta vida.

Daniel Viglietti:
Pulgarcito de poeta
que se escapa y me cosquilla,
tan alegre, tan sin silla,
tan de amores torrenciales,
tan sin fin.

Crece armado de esperanza,
desentierra lo perdido,
le hace un hijo de sonido
al silencio de ese pueblo
que es maestro de sus sueños.

Que se escapa y nos cosquilla,
tan sin miedo, tan sin silla,
tan amado, tan armado,
tan de todos, Salvador.

Comentarios desactivados en Roque Dalton, memoria do poeta e guerrilleiro salvadoreño

Abr 14 2015

Manifesto e obxectivos da plataforma «Voltar á Terra»

VoltaráTerra

(Video de presentación da plataforma «Voltar á Terra»)

Máis unha vez teño o pracer de me facer eco nesta bitácora doutro proxecto que coñecín ao abrir a caixa de correo e que me pareceu excelente e digno de divulgar ao máximo. Desta volta trátase do nacemento da plataforma cidadá denominada «Voltar á Terra», cuxo Manifesto fundacional xa asinei e que tamén convido a calquera persoa a se engadir nesta ligazón.

Non podía por varias razóns ser eu alleo á plataforma «Voltar á Terra», onde «galegas e galegos de todo o mundo únense para defender os nosos dereitos e ser quen de voltar á terra se así o desexamos». De primeiras porque meu bisavó Ramón e meu avó José Jesús estiveron emigrados na Arxentina e pouco trouxeron no seu regreso á Terra. Así, meu bisavó trouxo de volta un bandoneón que podreceu na casa por culpa da traza, coa miña inconsciencia e a de meus irmáns (demasiado crianzas para entender e tomar a decisión de o conservarmos) e oficio, como o que lle permitiu ter de seu un banco de carpintaría. Porén tanto meu bisavó, que morreu aos 98 anos, coma seu fillo e meu avó pódese dicir que fracasaron na Arxentina, como ben relata meu irmán Rafa Villar nun magnífico poema sobre a súa persoa («Porto da Coruña, ano mil novecentos e poucos»).

E no ámbito dos estudos literarios aos que teñen dedicado centos e centos de horas de traballo o mundo da emigración tampouco non me é alleo, pois teño centrado unha parte deles na obra e na figura de dous poetas emigrados tamén á Arxentina. Velaí a miña Tese de Licenciatura, A poesía galega de Xervasio Paz Lestón. Edición e estudo, dirixida polo Dr. Xesús Alonso Montero; que foi lida e defendida o 29 de xullo de 1997, obtendo o grao de Licenciado coa cualificación de Sobresaliente. Boa parte do texto foi publicado por Edicións do Castro (1998). E velaí tamén a miña Tese de Doutoramento en Teoría da Literatura e Literatura Comparada intitulada A poesía galega de Antón Zapata García. Edición e Estudo, dirixida polo mesmo Dr. Xesús Alonso Montero; que foi lida e defendida o 25 de febreiro de 2008, obtendo o grao de Doutor coa cualificación de Sobresaliente Cum Laude. De acceso libre na rede en varios lugares, como poesiagalega.org, tamén deu pé ao libro Antón Zapata García. Biografía dun poeta emigrado ao servizo da II República (Laiovento, 2009).

Deseguida reproduzo o texto do Manifesto que asinei:

Manifesto

Desde que temos lembranza emigramos. O raro é encontrar alguén no noso contorno máis achegado que cando menos unha vez non probase sorte fóra. Nunca deixamos de irnos, a un ou a outro ritmo, en algún momento máis paseniño e noutros xa en masa, cando se desbordan os intereses duns poucos. Este é un deses momentos.

Vimos dun país con recursos e capacidades como para xuntar ás que están e ás que queremos estar. Somos líderes mundiais na produción de novos materiais de aplicación industrial, o mar fíxonos potencia pesqueira, habitamos unha Terra cunha extraordinaria capacidade agrogandeira, xeramos máis recursos enerxéticos -electricidade- dos que precisamos, visítanos máis xente que habitantes somos e, xunto a potencialidades dabondo, temos unha lingua e cultura propias e ben diferenciadas, que nos permite comunicarnos con máis de 250 millóns de falantes de portugués.

A pesar diso, 466.000 galegas e galegos viven hoxe por baixo do limiar da pobreza, máis de 200.000 marcharon desde o 2007, a metade das menores de 25 anos non teñen traballo. Perdemos cada día 70 habitantes formados e en idade laboral, que deixan atrás familias, amizades, e, en moitos casos, a posibilidade de desenvolver a súa vida onde queiran. Somos pouco máis que a vixésima parte da poboación do Estado, mais unha cuarta parte das emigradas.

O problema non é que marchemos, é que nos botan cando limitan e recortan as titulacións das nosas universidades, cando as opcións que nos dan son entre o desemprego, ou empregos cun salario miserento e traballos non remunerados –as tan manidas prácticas profesionais-, ou cando nos negan calquera tipo de axuda para desenvolver unha iniciativa económica.

Non queremos agasallos, mais tampouco que nos pechen as portas do noso país. A emigración non só supón rachar familias e separarse da xente que queremos, senón desvertebrar o noso territorio, introducir fendas xeracionais irrecuperábeis e condenarnos a continuar no círculo da dependencia que nos ten nesta mesma situación.

A emigración non é inherente á condición humana: Só viven en países diferentes ao seu un 3.3% da poboación mundial. Iso é o que nos depara un mundo só para as elites, no que a nós nos cadrou no lado baixo da balanza.

Por iso nós non somos emigrantes, somos exiliadas, e exisimos:

Un plano de emprego xuvenil que promova novos espazos de actividade para a xeración de emprego e que potencie o emprendemento.

Un plano de apoio ao retornado que permita volver en condicións dignas e con acceso a un posto de traballo digno.

Reforzo dos servizos públicos e contratación de traballadoras no ensino, sanidade e servizos sociais.

Promoción da explotación sustentábel dos nosos sectores produtivos e fin das restricións europeas e españolas que non nos deixan producir.

Derogación do retraso na idade de xubilación e eliminación dos contratos precarios.

Queremos ser quen de vivir e traballar con dignidade no noso país, como fan tantos pobos no mundo, e que deixen de ser os de sempre os que elixan se temos dereito ou non a vivir na nosa terra.

Comentarios desactivados en Manifesto e obxectivos da plataforma «Voltar á Terra»

Feb 27 2015

Proxecto de recuperación documental e fotográfica da Emigración Galega, que está a desenvolver o Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega

ArquivoEmigración

Teño o pracer de me facer eco nesta bitácora dun proxecto que coñecín ao abrir hoxe a caixa de correo e que me pareceu excelente e digno de divulgar ao máximo. Trátase dunha iniciativa lanzada polo Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega, baixo o rótulon Proxecto de recuperación documental e fotográfica da Emigración Galega. Velaquí a mensaxe recibida e a chamada á colaboración:

Queremos presentarlle o Proxecto de recuperación documental e fotográfica da Emigración Galega, que está a desenvolver o Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega. Para iso poñemos en marcha unha campaña de recollida de fotografías e documentos particulares que moitos emigrantes e familiares conservan nos seus fogares, como testemuña das súas vivencias no país de destino

(http://consellodacultura.org/aeg/paxinaarq.php?id=3528)

Ao mesmo tempo pedímoslle a súa valiosa colaboración. Co claro obxectivo de constituír unha plataforma permanente e dinámica para avanzar no coñecemento dos movementos migratorios, xorde esta iniciativa “activa e urxente” de recuperar o legado documental como pegada importante dos emigrantes galegos.

Poñemos algúns exemplos dos documentos e fotografías que adoitan achegarnos os cidadáns que colaboran con nós:

Imaxes que recrean a partida: fotografías da saída ou embarque, durante a viaxe (no barco, avión ou tren).

Documentos oficiais: pasaportes, cartilla de emigrante, carteira de identidade de inmigrante, licenzas para emigrar, tarxetas de embarque, carnets de identidade ou cédulas do país de acollida, expedientes de matrimonio por poderes, carnet de socio dalgunha entidade galega ou española, etc.

Documentos que reflictan a traxectoria laboral dos emigrantes: fotos do emigrante no seu lugar de traballo (p.e. co uniforme de traballo, etc.), contratos laborais, tarxetas publicitarias do seu propio negocio, anuncio publicitario do mesmo nalgún xornal, documentos da actividade sindical en caso de habela (boletíns informativos, circulares, etc.)

Pontes de ida e volta: cartas entre os emigrantes e os seus familiares e/ou amigos, postales, etc.

Vida cotiá no país de emigración:

O novo fogar: fotografías da súa chegada, dos primeiros anos (nos distintos lugares de aloxamento: pensión, apartamento, casa, hotel, albergue, barracón, outros (casas de familiares, amigos ou empregadores…).

Tempo de lecer: visitas aos paisanos, festas familiares como bautizos, comunións, vodas ou cumpreanos de amigos; viaxes, reunións nos centros galegos ou noutros centros nos que pasaban o seu tempo libre, etc.

Semente de novas xeracións: fotos cos seus fillos no país receptor, por exemplo: en festas escolares (actos de graduacións nos colexios, obras teatrais, entroidos, bailes, competicións deportivas, boletín de notas, etc.), visitas feitas á terra cos fillos, etc.

O retorno: Fotografías tras o retorno á terra, o novo camiño da integración a través do establecemento de novos negocios, etc., representan unha documentación de moito interese.

Somos conscientes do coidado necesario na forma de recoller as fotos e documentos dos nosos protagonistas e colaboradores do proxecto. Para participar no mesmo non é necesario facer doazón de fotos ou documentos orixinais, aínda que sería un aporte de sumo valor. No Arquivo encargámonos de dixitalizar ditas fotografías ou documentos persoais, devolvemos os orixinais, e ademais entregamos unha copia en CD como agasallo en sinal de agradecemento. Tamén se pode enviar dita  aportación particular a través do enderezo electrónico do Arquivo da Emigración Galega: aemigracion@consellodacultura.gal

Para saber outras formas de facer a doazón pode consultarse o seguinte enlace (xuntamos tamén o folleto informativo a esta mensaxe), onde se explica cada paso a seguir:

http://consellodacultura.gal/mediateca/extras/campana_fotos.pdf

Agradecemos enormemente a súa participación e difusión deste Proxecto, esperando que resulte do seu interese. Por favor, se ten algunha pregunta non dubide en poñerse en contacto connosco. Estaremos pendentes de calquera suxerencia pola súa parte.

Reciba un saúdo moi cordial,

Carolina García Borrazás

Consello da Cultura GalegaArquivo da Emigración Galega

Comentarios desactivados en Proxecto de recuperación documental e fotográfica da Emigración Galega, que está a desenvolver o Arquivo da Emigración Galega do Consello da Cultura Galega

Next »