Archive for Maio, 2015

Mai 27 2015

Unha mensaxe especial e grata para Gameleiros

Published by under Poesía,Premios

14Monchiño

14. “MONCHIÑO”

Dous corazóns aniñan no peito mariñeiro,
un deles sempre é doce, malia ser augamar
salgada, con raíces no infinito do corpo,
e o segundo de pedra, que leva arterias cordas
e que ancora cada home no seu lugar do mundo.
13SusoPatillas
13. “SUSO PATILLAS”

Resignación de xardas, filosofía estoica,
a impasibilidade daquel Zenón de Citio
nos vestixios do rostro, lentes ollos escuros,
tempus fugit e enrugas no reloxo do tempo
e aínda amar a vida. Non hai contradicción.

(Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

As persoas que seguen esta bitácora saben que no último 17 de maio, Día das Letras Galegas no celebramos a figura filofranquista de Filgueira Valverde e que a nosa celebración alternativa consistiu en realizar un sorteo de dous exemplares asinados do poemario Gameleiros (2002), con fotografías de Manuel Álvarez, en fermosa edición xa descatalogada por Xerais.

O sorteo agasallou a dúas persoas: @carapucha (Raquel de Penas, Raquel López Veleiro Compostela) e lois@aguarda.com (Lois Rodríguez Lomba. A Guarda / Madrid).

Para a miña grata sorpresa o segundo exemplar foi para Madrid, mais a persoa que o recibiu era de orixe guardesa e guardeses son todos os gameleiros que retratou Manuel Álvarez. Eu escribín os textos sen coñecer as persoas, através da suxestión das magníficas imaxes de Manuel.

Pois ben, Lois Rodríguez Lomba envioume un aviso de recibo do exemplar que contiña unha mensaxe co valor engadido de que coñeceu persoalmente a algúns dos protagonistas da odisea atlántica do(s) oficio(s) do mar. Coa súa licenza reproduzo as súas palabras:

Ola! Miro. Hoxe chegoume o libro Gameleiros. Teño que dicer que me encheu de ledicia a recepción do mesmo mais a túa dedicatoria. Ollárao na casa dun amigo fai moito tempo, e hoxe puiden velo con máis calma. Fixestes un traballo exquisito, coidado ata o último detalle, penso que é un libro deses que co paso do tempo vai acadando máis e máis valor.

Sorprendéronme primeiro os versos de Manoel Antonio, estaba na Escola Náutica de Vigo no 1979 cando lle adicaron o Día das Letras Galegas, eu tamén pasei moitas noites de guarda vendo para o mar, o ardor brillando na proa con cada pantocazo, ate que desaparece todo.

Se Manuel Álvarez retrata os corpos e as figuras dos mariñeiros, os teus versos retratan a alma deles. Persoalmente a min tráeme recordos de fai moitos anos de algún dos retratados… noites de esmorga con Monchiño, a viaxe máis estraña da miña vida con Patillas a Cabo Verde para arranxar un barco ao pincho, unha mulata crioula (Xia) fermosa coma unha lúa en outobro, María, unha portuguesa que cantaba un fado, só un, no seu bar, que facía calar até os cans, noites de grog, morna e funaná. Se unha vez fun mariñeiro, sei que sempre o serei.

Gustáronme en especial estes versos polo que teñen de verdadeiro para min.

Dous corazóns aniñan no peito do mariñeiro,
un deles sempre é doce, malia ser augamar
salgada, con raices no infinito do corpo,
e o segundo de pedra, que leva arterias cordas
e que ancora cada home no seu lugar do mundo.

Comentarios desactivados en Unha mensaxe especial e grata para Gameleiros

Mai 27 2015

Presentación de Elos de cinza, de Xosé Manuel Lobato na libraría Á lus do candil (Arteixo, venres 29 de maio ás 20:00 horas)

Published by under Narrativa,Presentacións

Elosdecinza
(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Xa había tempo sen cadrarmos co libreiro e poeta Modesto Fraga e a súa compañeira Alba Rodríguez (desde a última Feira do libro de Cee como contamos aquí) e desta volta será no seu templo dos libros en Arteixo, que leva un foleano nome: Á lus do candil.

Neste espazo estaremos este vindeiro venres 29 de maio ás 20:00 horas para presentarmos a nova entrega narrativa do amigo Xosé Manuel Lobato, intitulada Elos de cinza (Ezaro edicións, 2015), do que agora saliento estes parágrafos tirados da contracapa, ao tempo que vos convido a partillar connosco o lanzamento da obra:

Un avó que narra dende os pousos da memoria, unha antiga deusa descoroada, un legado moi singular herdado por unha saga familiar… e un Espírito Moura senlleiro e orixinal. Estes e outros personaxes achegan folgos e latexan entre as néboas do pasado e as incertezas do presente, para conformaren dúas historias que se entretecen nun relato engaiolante. Unha narración áxil e intensa, onde a natureza configura un escenario sen parangón para que os Elos de cinza sexan ese universo ideal onde transita un…

Espírito imaxinario de halo encantado nunha ánima intanxible, de constante deambular sen parar. A única razón da súa existencia é innata a unhas actuacións inmersas no dinámico ronsel dos nosos devanceiros. Un ser que domina as adversidades e agudiza o enxeño nun maxín imaxinativo protexido nunha bretemosa intriga.

untitled

Comentarios desactivados en Presentación de Elos de cinza, de Xosé Manuel Lobato na libraría Á lus do candil (Arteixo, venres 29 de maio ás 20:00 horas)

Mai 23 2015

Xornada de reflexión. As lecturas das e dos alcaldables da Costa da Morte

Castelao
ManuelRivas
(Castelao e Manuel Rivas son os autores galegos máis citados)

Nos días de precampaña e campaña para os comicios locais no diario La Voz de Galicia, edición Carballo e no programa radiofónico Voces de Bergantiños de Radio Voz publicáronse e emitíronse unha serie de entrevistas coas persoas que lideraban as candidaturas na área de influencia, que vén sendo a Costa da Morte máis ou menos, ou mellor dicir as comarcas de Bergantiños (A Laracha, Cabana de Bergantiños, Carballo, Cerceda, Coristanco, Laxe, Malpica, Ponteceso), Soneira (Camariñas, Vimianzo e Zas) e Fisterra (Cee, Corcubión, Dumbría, Fisterra e Muxía). Un total de 16 concellos nos que se presentan, se non fixemos mal as contas 64 alcaldables (51 homes, 79% e 13 mulleres, 20%). As entrevistas, alén de política local, incluían cuestionarios persoais, que no seu último apartado ían sobre Artes e letras.

Pois ben, fixemos un seguimento das dúas primeiras: Escritor favorito: ? / O último libro que leu: ?

De acreditarmos nas respostas (algunhas son ben dubidosas), hai varias conclusións.

As e os alcaldables compórtanse como a maioría da poboación, len máis ben pouco (algún confesa honestamente que non o fai) e cando o fan é maioritaria a lectura dos denominados best seller, por suposto, en castelán. Como era de agardar son as candidatas e os candidatos de opcións nacionalistas (BNG, Compromiso por Galicia, SON Anova) quen máis títulos e autores/as galegos citan nas súas respostas, aínda que de todo hai.

O xénero escollido é case sempre a narrativa, algo de ensaio e moi pouca poesía. Só un candidato cita o teatro en castelán de Arniches. Como queira que esta bitácora é de literatura galega esencialmente, salientarei as e os narradores ou poetas citados así como os títulos se os houber.

Narrativa:

Hai varios candidatos que citan a Manuel Rivas como escritor favorito, mais de certo que o fan como narrador, é o caso de José García Liñares (PSOE – Cerceda); Manuel Insua Insua, Lalo (PSOE – Corcubión); Mónica Rodríguez Ordóñez (IxV – Vimianzo)e Manuel Antelo Pazos (BNG – Vimianzo).

Tamén son catro os que sinalan como escritor favorito a Castelao: Jesús Deus Gende (SON – Carballo); Xan Carlos Sar Oliveira, Kuka (BNG – Fisterra); Xosé Manuel Pose Lema (BNG – Laxe) e Carlos Penedo Casmartiño (BNG – Ponteceso).

Carlos Fernández Concheiro (BNG – Muxía) para escritor favorito: Difícil, pero quizais Eduardo Blanco-Amor. Este candidato escolle a única obra en lingua portuguesa (pois Paulo Coelho sempre é lido en español) como último libro que leu: Terra sonámbula, de Mia Couto.

Evencio Ferrero (BNG – Carballo), que sinala a Saramago como escritor favorito, cita como último libro que leu: Escola de menciñeiros, de Cunqueiro.

Xosé Manuel Pose Lema (BNG – Laxe) cita como último libro que leu: Xente ao lonxe, de Eduardo Blanco-Amor.

Xoán Manoel Sande Muñiz (BNG – A Laracha) e Xan Carlos Sar Oliveira, Kuka (BNG – Fisterra) citan como último libro que leron: Contos do mar de Irlanda, de Xurxo Souto.

Margarita Lamela Louzán (PSOE – Cee) cita como escritora favorita a Rocío Leira Castro, que é do propio concello.

Rocío da Igrexa Prego (BNG – Cerceda) sinala como o último libro que leu: Laura no deserto, de Antón Riveiro Coello.

Laura Mariño Taibo (BNG – Coristanco) cita como escritor favorito a José Antonio Andrade, tamén do propio concello, e como último libro que leu: O catecismo do labrego, de Valentín Lamas Carvajal.

José Manuel Pose (SON Ponteceso) escolle a literatura infanto-xuvenil para o último libro que leu: Son profe e leo tamén xuvenil: Asústate, Merche, de Fina Casalderrey.

Poesía:

O poeta Francisco Souto Barreiro, Paco Souto (BNG – Malpica) cita dous poetas galegos como escritor favorito: Avilés de Taramancos e Ferrín. E tamén escolle poesía para o último libro que leu: Terra fría, de Miguel Mato. Non se pode esquecer que Paco Souto é un dos rectores da Editorial Caldeirón que publicou o devandito título.

Ilva Carril Martínez (BNG – Camariñas) cita a Rosalía de Castro e Jesús Deus Gende (SON – Carballo) sinala como último libro que leu: Follas Novas, de Rosalía de Castro.

Xoán Manoel Sande Muñiz (BNG – A Laracha) e Xosé Ansede Estraviz (BNG – Corcubión) citan a Manuel María.

Fernando Souto Verdes, Meli, (BNG – Cabana de Bergantiños) cita como último libro que leu: Transfusión oceánica, de Xosé Iglesias (poeta que, por certo, ocupa un lugar simbólico na candidatura do BNG de Cee).

Precisamente o cabeza desta formación Serxio Domínguez Louro (BNG – Cee) cita como último libros que leu: Expansión, de Suso Bahamonde e Transfusión oceánica, de Xosé Iglesias. Ambos e dous poetas fan parte da súa candidatura.

Ensaio:

Ilva Carril Martínez (BNG – Camariñas), sen precisar o título, sinala no último libro que leu: Un sobre a guerra irmandiña, sen precisar o título.

Xosé Ansede Estraviz (BNG – Corcubión) cita un ensaio histórico tamén como último libro que leu: Un crimen en la leyenda, Luís Lamela.

Tamén José Manuel Traba (PP – Fisterra) recorre á historia como último libro que leu: (Non di títulos) Sobre naufraxios da Costa da Morte e sobre o ataque francés a Cee en 1809.

Finalmente, velaquí a totalidade das respostas, agás algunha que non demos localizado.

A LARACHA

Eladio Verdía García (PSOE – A Laracha)
Escritor favorito: Pío Baroja / O último libro que leu: El Zahir, Paulo Coelho.
Xoán Manoel Sande Muñiz (BNG – A Laracha)
Escritor favorito: Manuel María / O último libro que leu: Contos do mar de Irlanda, de Xurxo Souto.
Antonio Antelo Añón (Terra Galega – A Laracha)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.
José Manuel López Varela (PP – A Laracha)
Escritor favorito: Miguel Delibes / O último libro que leu: Milena o el fémur más bello del mundo.

CABANA DE BERGANTIÑOS

Enrique Díaz Varela (PSOE – Cabana de Bergantiños)
Escritor favorito: García Márquez / O último libro que leu: Hombres buenos [Reverte].
Fernando Souto Verdes, Meli, (BNG – Cabana de Bergantiños)
Escritor favorito: Eduardo Galeano / O último libro que leu: Transfusión oceánica.
José Muíño Domínguez (PP – Cabana de Bergantiños)
Escritor favorito: Gabriel García Márquez / O último libro que leu: La sustancia invisible de los cielos, de Ulises Bértolo.

CAMARIÑAS

Ilva Carril Martínez (BNG – Camariñas)
Escritor favorito: Rosalía de Castro / O último libro que leu: Un sobre a guerra irmandiña.
Mauricio Aufiero (PP – Camariñas)
Escritor favorito: Ken Follet / O último libro que leu: Los pilares de la tierra.
Manuel Valeriano Alonso de León, Pichurri (PSOE – Camariñas)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

CARBALLO

Esther Iglesias Barreiro (Compromiso x Galicia – Carballo)
Escritor favorito: Moitos. Sarah Lark / O último libro que leu: La isla de las mil fuentes.
Jesús Deus Gende (SON – Carballo)
Escritor favorito: Castelao / O último libro que leu: Follas Novas, de Rosalía de Castro.
María Carmen Vila Blanco (PSOE – Carballo)
Escritor favorito: Arturo Pérez-Reverte / O último libro que leu: La doctora Cole, de Noah Gordon.
Manuel Andrade Cristóbal (Terra Galega – Carballo)
Escritor favorito: Miguel Delibes / O último libro que leu: La tierra de las cuevas pintadas, de Jean M. Auel.
Miguel Ángel Ferreiro Suárez (PP – Carballo)
Escritor favorito: Cervantes, Vargas Llosa / O último libro que leu: A actual reforma do Código Penal. E O candidato ganador, de Xosé Manuel Lema.
Evencio Ferrero Rodríguez (BNG – Carballo)
Escritor favorito: Saramago e García Márquez / O último libro que leu: Escola de menciñeiros, de Cunqueiro.

CEE

Álvaro Fernández Durán, O Montañés, (Converxencia Galega – Cee)
Escritor favorito: Paulo Coelho / O último libro que leu: Manual de alcaldes y concejales.
Víctor Somoza Somoza (Cee – Unión Cidadá)
Escritor favorito: O teatro. Carlos Arniches / O último libro que leu: Ley General Presupuestaria.
Plácido García Insua (Ciudadanos – Cee)
Escritor favorito: Reverte / O último libro que leu: Foi un de Pérez Reverte.
Margarita Lamela Louzán (PSOE – Cee)
Escritor favorito: Rocío Leira Castro / O último libro que leu: El país que se vende.
Zaira Rodríguez Pérez (PP – Cee)
Escritor favorito: Julia Navarro / O último libro que leu: Dispara, yo ya estoy muerto.
Serxio Domínguez Louro (BNG – Cee)
Escritor favorito: García Márquez / O último libro que leu: Expansión, de Suso Bahamonde e Transfusión oceánica, de Xosé Iglesias.
Ramón Vigo Sambade (IxCee – Cee)
Escritor favorito: Pío Baroja / O último libro que leu: Historia de un despropósito, de Joaquín Leguina.

CERCEDA

Rocío da Igrexa Prego (BNG – Cerceda)
Escritor favorito: Eduardo Galeano, Gioconda Belli / O último libro que leu: Laura no deserto.
José García Liñares (PSOE – Cerceda)
Escritor favorito: Manolo Rivas / O último libro que leu: Un sobre temas participativos da democracia de Raúl Heras.
José Francisco Santos Regueiro (PP – Cerceda)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

CORCUBIÓN

José Ramón Rojo (Partido Autónomo de Corcubión)
Escritor favorito: Lin moito o de Ramón y Cajal / O último libro que leu: Non me lembro.
Gema Freire Insua (PP – Corcubión)
Escritor favorito: Montalbán / Último libro que leu: El Príncipe, de Maquiavelo.
Xosé Ansede Estraviz (BNG – Corcubión)
Escritor favorito: Manuel María / O último libro que leu: Un crimen en la leyenda, Luís Lamela.
Manuel Insua Insua, Lalo (PSOE – Corcubión)
Escritor favorito: Leo moi pouco. Manuel Rivas / O último libro que leu: Hai dous anos. Un de Juanjo Millás, El mundo.

CORISTANCO

Manoli Rodríguez Pereiro (Compromiso por Galicia – Coristanco)
Escritor favorito: Camilo José Cela / O último libro que leu: Diario de Noa.
Laura Mariño Taibo (BNG – Coristanco)
Escritor favorito: José Antonio Andrade / O último libro que leu: O catecismo do labrego.
Abraham Gerpe Muñiz (PSOE – Coristanco)
Escritor favorito: Ken Follet, John Le Carré / O último libro que leu: Dedos de sangre, Michael Collins.
Amancio Lavandeira (Terra Galega – Coristanco)
Escritor favorito: Pérez Reverte. / O último libro que leu: El abuelo que saltó por la ventana y se largó.
Antonio Pensado Plágaro (PP – Coristanco)
Escritor favorito: Camilo José Cela / O último libro que leu: Non teño tempo. Non recordo.

DUMBRÍA

Manuel Barcia García (PP – Dumbría)
Escritor favorito: Montalbán / O último libro que leu: Fai moito que non leo ningún.
José Manuel Pequeño Castro (PSOE – Dumbría)
Escritor favorito: Moitos. Ernest Gombrich / O último libro que leu: Estou relendo Arquitectura y política, de Josep Maria Montaner e El asesinato de Pitágoras, de Marcos Chicot.

FISTERRA

Xan Carlos Sar Oliveira, Kuka (BNG – Fisterra)
Escritor favorito: Castelao / O último libro que leu: Contos do mar de Irlanda.
José Marcote Suárez (PSOE – Fisterra)
Escritor favorito: Leo pouco, Noah Gordon / O último libro que leu: Xa non me acordo. Libros técnicos: Nuevas tecnologías de propulsión marítima.
José Manuel Traba (PP – Fisterra)
Escritor favorito: Noah Gordon. / O último libro que leu: (Non di títulos) Sobre naufraxios da Costa da Morte e sobre o ataque francés a Cee en 1809.
Xan García Pouso (Converxencia Galega – Fisterra)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

LAXE

Xosé Manuel Pose Lema (BNG – Laxe)
Escritor favorito: Castelao / O último libro que leu: Xente ao lonxe.
José Luis Pérez Añón (PP – Laxe)
Escritor favorito: Camilo José Cela / O último libro que leu: Los grandes misterios de la Historia.
José Manuel Mouzo Castiñeira (PSOE – Laxe)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

MALPICA

Francisco Quiroga López, Paco de Tano (Son de Aquí Anova – Malpica)
Escritor favorito: Non teño predilectos / O último libro que leu: El caso de Harry Quebert.
Alfredo Cañizo Garrido (AIM – Malpica)
Escritor favorito: Cervantes, Coelho, Falcones / O último libro que leu: Tuareg.
Francisco Souto Barreiro, Paco Souto (BNG – Malpica)
Escritor favorito: Avilés de Taramancos, Ferrín, Sampedro, Galeano / O último libro que leu: Terra fría, de Miguel Mato.
Isabel Loureiro Varela (PSOE – Malpica)
Escritor favorito: Non teño. Gústame moito Alejandra Rodríguez, de Porno para mamás /
O último libro que leu: El asesinato de la profesora de lengua.
Eduardo Parga Veiga (PP – Malpica)
Escritor favorito: Non teño escritor favorito. / O último libro que leu: El francotirador paciente, de Arturo Pérez-Reverte.

MUXÍA

Carlos Fernández Concheiro (BNG – Muxía)
Escritor favorito: Difícil, pero quizais Eduardo Blanco-Amor / O último libro que leu: Terra sonámbula, de Mia Couto.
Manuel Fandiño Domínguez (PP – Muxía)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.
Félix Porto Serantes (PSOE – Muxía)
Escritor favorito: Sen localizar cuestionario. / O último libro que leu: Sen localizar cuestionario.

PONTECESO

Carlos Penedo Casmartiño (BNG – Ponteceso)
Escritor favorito: Leo de todo / O último libro que leu: Estou lendo a Eckhart Tole, un de Xosé Lois García, Lao-Tsé, Castelao…
José Manuel Pose (SON Ponteceso)
Escritor favorito: García Márquez / O último libro que leu: Son profe e leo tamén xuvenil: Asústate, Merche, de Fina Casalderrey.
Lois García Carballido (PSOE – Ponteceso)
Escritor favorito: Jack London / O último libro que leu: La bola de nieve. Biografía de Warren Buffett.
José Luis Fondo Aguiar (PP – Ponteceso)
Escritor favorito: Sen localizar / O último libro que leu: Sen localizar.

VIMIANZO

Javier Miñones Trillo (Compromiso por Galicia – Vimianzo)
Escritor favorito: Varios, pero leo agora o Diario de Che Guevara / O último libro que leu: Ese mesmo.
José Manuel Rodríguez, Roque (Terra Galega – Vimianzo)
Escritor favorito: Ningún en concreto / O último libro que leu: Candidato ganador, de Xosé Manuel Lema.
Mónica Rodríguez Ordóñez (IxV – Vimianzo)
Escritor favorito: Manuel Rivas / O último libro que leu: Rebelión en la granja.
Paula Mouzo Maceiras (PSOE – Vimianzo)
Escritor favorito: Dan Brown / O último libro que leu: La jungla de los listos, de Miguel Ángel Revilla.
Raquel Rodríguez Amigo (PP – Vimianzo)
Escritor favorito: Ken Follet / O último libro que leu: Los pilares de la tierra.
Manuel Antelo Pazos (BNG – Vimianzo)
Escritor favorito: Manuel Rivas, que ten casa en Vimianzo. / O último libro que leu: Los dados trucados de Dios, de Juanjo Ruíz, que tiven que presentar.

ZAS

José David Gómez Brandariz (Partido Popular – Zas)
Escritor favorito: Mario Vargas Llosa / O último libro que leu: El viejo y el mar.
Manuel Muíño Espasandín (BNG – Zas)
Escritor favorito: Moitos. Vargas Llosa / O último libro que leu: Yo, mi, me… contigo, de Safier.

One response so far

Mai 18 2015

Os exemplares asinados do poemario Gameleiros, con fotografías de Manuel Álvarez, viaxan para A Guarda e Compostela

Gameleiros

As persoas que seguen esta bitácora saben que non celebramos a figura de Xosé Fernando Filgueira Valverde (cuxa biografía é ocultada parcialmente na páxina da súa Fundación) este 17 de maio, Día das Letras Galegas, e que nos sumamos a aquelas entidades e persoas que lembraron o incómodo (para algúns) pasado de filiación franquista do homenaxeado.

A nosa celebración alternativa consistiu en realizar un sorteo de dous exemplares asinados do poemario Gameleiros (2002), con fotografías de Manuel Álvarez, en fermosa edición xa descatalogada por Xerais. Para participar había que lle dar axeitada resposta a esta sinxela pregunta. E antes recoméndavos a lectura do artigo «A RAG homenaxea un franquista» publicado polo profesor e crítico Manuel Rodríguez Alonso na súa bitácora Bouvard e Pécuchet.

Cal dos seguintes episodios non forma parte da biografía de Xosé Fernando Filgueira Valverde?

a) Foi unha das grandes figuras da escindida do PG, Dereita Galeguista.
b) Testemuñou a prol de Alexandre Bóveda no xuízo que o condenou a morte.
c) Colabora cando está de catedrático no instituto de Lugo como censor-expurgador das bibliotecas públicas e docentes da provincia.
d) Formou parte do novo grupo dirixente na provincia de Pontevedra, realizando uns incendiarios discursos e panexíricos dos sublevados en Radio Pontevedra.
e) Foi membro dos comités de represión do profesorado na provincia de Pontevedra.
f) Foi procurador en Cortes.
g) Foi alcalde de Pontevedra entre 1959-1968.

E as respostas debían enviarse como comentario na propia anotación do blogue crebas.blogaliza.org,

nun chío coa palabra-chave ou hashtag #Filgueirafranquista

ou nunha mensaxe directa dirixida á conta de twitter @MiroVillar indicando un enderezo de contacto.

A resposta axeitada, porque non fai parte da biografía de Filgueira Valverde era:

«b) Testemuñou a prol de Alexandre Bóveda no xuízo que o condenou a morte»

E houbo seis persoas que atinaron, unha a través de comentarios na bitácora e as outras cinco fixérono nun chío ou nunha mensaxe directa na conta de twitter @MiroVillar.

Moito me agradaría que todas elas recibisen exemplares do libro mais non era posible e, coa axuda da man cega de Mar Cabaneiro, foron sorteados dous entre as respostas atinadas. Cada exemplar leva a sinatura do autor e unha agarimosa dedicatoria especial para a persoa que o gañador ou gañadora sinale e esas dúas persoas foron:

@carapucha (Raquel de Penas, Raquel López Veleiro. Compostela)

lois@aguarda.com (Lois Rodríguez Lomba. A Guarda / Madrid)

Obrigado, moitas grazas a todas as persoas que participaron no sorteo.

E moitos parabéns ás dúas persoas premiadas e a gozardes coa lectura!

Comentarios desactivados en Os exemplares asinados do poemario Gameleiros, con fotografías de Manuel Álvarez, viaxan para A Guarda e Compostela

Mai 16 2015

Lembranza da poeta María do Carme Kruckenberg

Published by under Obituarios,Poesía



(No primeiro video, editado pola AELG, Mª do Carme Kruckenberg le dous textos do poemario As complexas mareas da noite, Espiral Maior, 2006. No segundo o grupo Xardín Desordenado musica outro dos poemas do mesmo libro, intitulado «Tanto de nada»)

Vén de se producir o pasamento da escritora María do Carme Kruckenberg (Vigo, 3 de xuño de 1926 – 16 de maio de 2015), autora dunha obra na que sobrancea a voz poética que expresou en máis de vinte títulos, desde Cantigas do vento (Alba, 1956) até os tres últimos editados nesta década por Barbantesa. En 2006 recibiu a distinción «Letra E – A Escritora na súa Terra» que outorga a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) e en 2011 Galaxia publicou a súa biografía de mans de Mercedes Queixas Zas.

Esta mesma entidade fixo público o seu pesar (que é o noso) polo pasamento da escritora, lembrando que «foi nomeada no ano 2006 Socia de honra pola Asemblea de Socios e Socias da AELG, da que foi vicepresidenta en 1986, termando da asociación coa valentía e a coraxe precisas, apostando firmemente por unha continuidade necesaria».

Non a tratei persoalmente, de quitado dos saúdos intercambiados nalgún acto literario nos que coincidimos, quer organizados pola propia AELG ou polo PEN Clube de Galicia. Alén diso, asocio a miña primeira lembranza da súa obra coas miñas lecturas dos anos oitenta, cando lía os libros de poesía que había nos andeis da Biblioteca Pública Municipal Francisco Mayán de Cee, polo que me introducín na súa obra coas Cantigas para un tempo esquecido (Edicións do Castro, 1986).

Lin e teño nos andeis da miña biblioteca persoal outros títulos da súa autoría, dos que salientarei o que lle publicou o poeta Miguel Anxo Fernán-Vello na súa colección: As complexas mareas da noite (Espiral Maior, 2006), que na miña opinión é a súa mellor obra. Velaquí un dos seus poemas, co que fecha o libro:

Todo o que me doe
está ao pé da escaleira.
Ninguén quere subila.
Tampouco ninguén quere baixala.
E alí queda inservíbel
como adorno da paisaxe.
A verdade da mazá morre na herba.

Mañá un acto cívico e poético acompañará a María do Carme Kruckenberg na súa despedida. E os seus versos escoitaranse nun Día das Letras Galegas, que mellor homenaxe. Que a terra che sexa leve, Poeta!

(Arquivo da AELG. Premer na imaxe para agrandar o tamaño)
Kruckenberg

Comentarios desactivados en Lembranza da poeta María do Carme Kruckenberg

Mai 12 2015

Fotobiografía (oculta) de Xosé Fernando Filgueira Valverde

FilgueiraValverde01
(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Estes días de maio choven os libros que santifican ao polígrafo Xosé Fernando Filgueira Valverde, agás o interesante A poesía oculta de Filgueira Valverde, que se subtitula Guerra Civil, literatura franquista e galeguismo n’ O Gaiteiro de Lugo, da autoría do profesor Xosé Ramón Freixeiro Mato, publicado en Baía Edicións.

A maioría das achegas (por non dicir todas coa mentada excepción) corren un tupido veo sobre o pasado franquista do polígrafo pontevedrés e, por suposto, non recollen a imaxe que ilustra esta breve anotación, como tampouco o fan no sitio web da súa Fundación, e que eu tomei dun artigo para o debate que publicou o historiador Prudencio Viveiro Mogo no seu blogue Desfacendo os cadullos. Comentarios de libros e algo máis e que se pode ler nesta ligazón.

Comentarios desactivados en Fotobiografía (oculta) de Xosé Fernando Filgueira Valverde

Mai 12 2015

A versión francesa de Philéas Lebesgue do poema «O carreteiro» de Gonzalo López Abente

PhileasLebesgue01
PhileasLebesgue02
(Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

As imaxes que acompañan esta anotación reproducen de xeito fragmentario o orixinal dun artigo sobre a poesía galega na época do muxián Gonzalo López Abente que, persoalmente, tentei localizar durante anos. A magnífica Hemeroteca Dixital da Biblioteca Nacional de Francia fixo, por fin, posible chegar até este documento.

Xa na anotación da bitácora intitulada «O carreteiro» de Gonzalo López Abente en francés (publicada 19 de setembro de 2011) lembraba que «a nosa edición da Antoloxía poética de Gonzalo López Abente, que publicou Espiral Maior en 1995, reproducía un poema seu que foi traducido ao francés: “O carreteiro” (Le Charretier). Pertence ao seu segundo libro Alento da raza (1917), que foi imprimido por Xan Pérez Torres, sen indicación da data. Méndez Ferrín na súa obra De Pondal a Novoneyra sinala o ano 1918 con interrogante, porén A Nosa Terra xa publica unha breve recensión na sección “Follas Novas” o 30 de xuño do 1917 e O Tío Marcos da Portela tamén o fai no “Parrafeo” núm. 10, do 7 de xullo do 1917.

Pois ben, en 1920 o escritor francés (tamén poeta) Philéas Lebesgue publica unha versión do poema «O carreteiro» no seu artigo «Poètes de la Galice», aparecido en Les Tablettes, Boletín mensual de Saint Raphaël-Vas (Foi reproducido por A Nosa TerraNós e Rexurdimento) e engade previamente: «López Abente, o autor punzante de Alento da Raza, canta nun modo máis grave, pero que semella espontáneo. Ninguén polo demais soupo millor traducire a vida fonda da raza nos seus xestos cotidiáns e casar as almas ca paixón».

Naquela ocasión reproducín a versión francesa e o texto orixinal, recollidos de A Nosa Terra (30 de xuño do 1917), porén as imaxes superiores testemuñan a publicación orixinal en francés Les Tablettes, Boletín mensual de Saint Raphaël-Vas, do numéro de xullo de 1920, onde o artigo «Poètes de Galice» de Philéas Lebesgue ocupaba as páxinas 81-85, das dúas últimas son os fragmentos superiores. Reproduzo novamente o texto, agora corrixindo algunha gralla anterior, e co parágrafo co que o presenta:

Lopez Abente, l’auteur poignant d’Alento da Rasa chante sur un mode plus grave, mais que semble moins spontané. Nul, toutefois, n’a su mieux traduire la vie profonde de la race dans ses gestes quotidiens et marier les ámes au paysage. Ses rares qualités d’artiste sont des plus hautes. Un fragment permettra d’en juger, dans la mesure où le traducteur bénévole aura réussí à ne pas trahir trop grossièrement le poête:

LE CHARRETIER

Les pins de la montagne livrent aux vents
de lentes chansons,
brodées de plaintes et de gémissements
par les soirs de brume.

Dans le réseau subtil de la rosée menue
un arc-en-ciel irise ses couleurs,
et, sur les rameaux dépouillés d’un chêne
un corbeau noir chante ses amours.

Les ajoncs sauvages bruissent en agitant
les dards aigus
de leurs sombres frocs, et leurs plaintes dolentes
s’envolent sur l’aile des échos.

Le liquide cristal émaillé de blanche écume
se précipite par bonds sonores
du haut de la cime géante,
et serpente comme une couleuvre d’argent.

Par le sentier qui fait briller la blancheur des pierres
un lourd chariot s’avance,
en faisant grincer ses essieux,
et le voilà qui tout à coup s’embourbe dans la glaise.

Comme une statue, le jeune charretier
se tient debout devant les boeufs:
ou dirait un guerrier
que les brumes enveloppent de leurs tissus:

D’un bras vigoureux et calme,
il fait jouer l’aiguillon de côté et d’autre;
à la façon d’un dieu du ciel
il part; les boeufs tirent et le chariot s’en va.

(Versión de Philéas Lebesgue)

López Abente,  o conmovedor autor de Alento da Raza canta nun modo máis grave, mais que semella menos espontáneo. Ninguén, así e todo, logrou reflectir mellor a vida profunda da raza nos seus acenos cotiáns e casar as almas coa paisaxe. As súas raras calidades de artista son máis altas. Un fragmento volo dirá, se o coidado que o benévolo tradutor acadou non fixo traizoar demasiado asperamente ao poeta:

O CARRETEIRO

OS pinos montañeses dan aos ventos
cantigas vagorosas,
bordadas con queixumes e lamentos
nas tardes bretemosas.
No texido sutil do miúdo orballo
luce o arco da vella as súas cores,
e nas despidas pólas dun carballo
un negro corvo canta os seus amores.
Fungan os toxos feros remexendo
os aguillóns firentes
dos seus hábitos pardos, e, correndo
nas aas dos ecos, marchan súas queixas doentes.
O líquido cristal que a branca escuma esmalta,
da doira resoante,
coma serpe de prata corre e salta
despedido do cume do petouto xigante.
Pola senda que brila coa brancura dos seixos,
vai un pesado carro
de cantadores eixos,
que se atasca de súpeto no barro.
Coma unha estatua, o mozo carreteiro
parado queda diante os bois marelos:
Asomella a un guerreiro
que as brétemas envolven cos seus velos.
Con brazo forte e ademán sereo
move a aguillada dunha noutra banda,
e o mesmo que se fora un dios do ceo
fala, tiran os bois, e o carro anda.

Comentarios desactivados en A versión francesa de Philéas Lebesgue do poema «O carreteiro» de Gonzalo López Abente

Mai 11 2015

Roque Dalton, memoria do poeta e guerrilleiro salvadoreño

O corenta aniversario da morte do poeta e guerrilleiro salvadoreño Roque Dalton, nun asasinato aínda a día de hoxe non totalmente esclarecido, suscitou moitos artigos de interese (coma este en El Universal de México). Porén, quero salientar o programa realizado polo narrador Paco Ignacio Taibo II para a canle venezolana TeleSur. En tan só media hora, imprescindible, o programa intitulado «Los Nuestros, Roque Dalton el poeta guerrillero» percorre a súa biografía e a súa obra e ofrece testemuños inéditos. Recomendo moito a visión deste programa.

En abril de 2012 nesta bitácora xa falamos do poeta salvadoreño na anotación «Poetas de grafiti: Roque Dalton, Lois Pereiro…», da que rescato os seguintes parágrafos:

A min o nome de Roque Dalton acompáñame desde hai moitísimos anos, coñecino através dun texto que acompañaba a canción de Silvio Rodríguez «Unicornio», incluída no LP co mesmo título de 1982. Silvio dicía daquela: «Todo empezó por un amigo muy querido que tuve, un salvadoreño llamado Roque Dalton, quien además de haber sido un magnífico poeta fue un gran revolucionario, compromiso que le hizo perder la vida cuando era combatiente clandestino. El caso es que Roque tuvo varios hijos; entre ellos Roquito —el que hace tiempo se encuentra prisionero, y del que no se sabe suerte—, y Juan José, que jovencito y delgado como es fue guerrillero, herido, capturado y torturado. A este último fue a quien encontré hace poco y me contó que allá, en las montañas de El Salvador, andando con la aguerrida tropa de los humildes, trotaba un caballito azul con un cuerno».

Silvio Rodríguez sempre tivo interese pola aínda non esclarecida desaparición do poeta salvadoreño, como explicou aquí unha e outra vez, e mesmo compuxo un novo poema que publicou na súa bitácora segundacita.

A miña aproximación á obra poética de Roque Dalton non se fixo agardar, mais o certo é que nunca o citei na miña escrita, como si fixo en varias ocasións meu irmán Rafa Vilar, quen o tivo presente nun poema que fai parte do seu libro Migracións (Espiral Maior, 2008).

como non confundir, pequeno roque dalton,
as cóxegas dos teus poemas de azucre,
coa lima-estrataxema dunha revolución sen mares?
dixeron que escribías
nesas noites de marionetas caprichosas
en que os grilos beben o seu canto triste
sospeito que escribías
porque un fusil ás veces pesa demasiado
ou porque non tiñas onde meter tanta bala torpe
porque, se cadra, pequeno roque dalton,
os versos escorados que axitabas e exhibías
só eran vagalumes en ringleira pintando de máis verde
as montañas e as vermellas árbores
dun país en miniatura

E tamén moito antes nun artigo da súa autoría datado o 14 de abril do 2003 e publicado un día despois na revista Avantar da CIG baixo o título «Sen embargo, viva Cuba (ou Saramago ou Roque Dalton)», que máis tarde foi reproducido en castelán en La Jiribilla. Revista de cultura cubana.

«Mentres o imperialismo segue a invadir países e esperanzas (Iraq hoxe é só unha cruz máis no plano da hexemonía mundial ianque), algo pasa en Cuba: a revolución resístese á dominación… e Saramago di (El País, 14 de abril) que xa non pode máis, que disinte, que ata aquí chegou, que xa non vai seguir o ronsel da revolución cubana. Os últimos feitos acontecidos, marcados pola acedume da represión sobre a disidencia pro-ianque, afastan ao premio Nobel portugués de Cuba.

E un lembra que un poeta –e guerrilleiro– salvadoreño, de nome Roque Dalton, morto por cousa do imperialismo ianque, dixo unha vez algo así como que estaba moi ben morrer pola Revolución (xustiza social, igualdade, liberdade…) pero que tamén, chegado o caso, había que saber matar por esa mesma Revolución (xustiza social, igualdade, liberdade…). Case nada.

Así as cousas, é triste estar na tesitura de ter que sucumbir ás palabras de Saramago ou ás de Roque Dalton, mais tal día como hoxe hai que optar. A miña elección é por Cuba, polo pobo cubano e a súa Revolución, e contra o imperialismo. Se fose posíbel, hoxe querería parecerme a un home que se chamou Roque Dalton».

Finalmente, quero rematar reproducindo a letra do poema-canción do poeta Mario Benedetti e do cantautor Daniel Viglietti «Daltonica – A Roque» e deseguida o video onde pode escoitar o recitado musical a dúo:

Mario Benedetti:
Llegaste temprano al buen humor
al amor cantado
al amor decantado

llegaste temprano
al ron fraterno
a las revoluciones

Daniel Viglietti:
Pulgarcito de poeta
que se escapa y me cosquilla,
tan alegre, tan sin silla,
tan de amores torrenciales,
tan sin fin.

Alegría de una tierra
que se quita las fronteras,
se desnuda las caderas,
las volcánicas centrales
de una luz.

Mario Benedetti:
cada vez que te arrancaban del mundo
no había calabozo que te viniera bien
asomabas el alma por entre los barrotes
y no bien los barrotes se afojaban turbados
aprovechabas para librar el cuerpo

usabas la metáfora ganzúa
para abrir los cerrojos y los odios
con la urgencia inconsolable de quien quiere
regresar al asombro de los libres

Daniel Viglietti:
Yo lo vi,
yo lo vi, yo lo vi, yo lo vi.
El año treinta y dos
él no vivía y yo lo vi
contando sus historias
de futuro, iba entre mil.
Yo lo vi, yo lo vi, yo lo vi.

Mario Benedetti:
le tenías ojeriza a la pureza
porque sabías cómo somos de impuros
cómo mezclamos sueños y vigilia
cómo nos pesan la razón y el riesgo

por suerte eras impuro
evadido de cárceles y cepos
no de responsabilidades y otros goces
impuro como un poeta
que eso eras
además de tantas otras cosas

Daniel Viglietti:
Pobrecitos los poetas,
bendiciones son daltones,
donde hay huesos ven marrones
territorios prometidos
como un sol.

Tan bracito su poesía,
se levanta en los sensuales
laberintos marsupiales
y reparte polen rojo,
se abre en flor.

Mario Benedetti:
ahora recorro tramo a tramo
nuestros muchos acuerdos
y también nuestros pocos desacuerdos
y siento que nos quedan diálogos inconclusos
recícrocas preguntas nunca dichas
malentendidos y bienentendidos
que no podremos barajar de nuevo

pero todo vuelve a adquirir su sentido
si recuerdo tus ojos de muchacho
que eran casi un abrazo casi un dogma

Daniel Viglietti:

Yo lo vi,
yo lo vi, yo lo vi, yo lo vi.
Era el año dos mil,
ya él no vivía y yo lo vi.
La muerte equivocada lo llevó
y él anda aquí;
y yo lo vi, yo lo vi, yo lo vi.

Mario Benedetti:
el hecho es que llegaste
temprano al buen humor
al amor cantando
al amor decantado
al ron fraterno
a las revoluciones

pero sobre todo llegaste temprano
demasiado temprano
a una muerte que no era la tuya
y que a esta altura no sabrá que hacer
con tanta vida.

Daniel Viglietti:
Pulgarcito de poeta
que se escapa y me cosquilla,
tan alegre, tan sin silla,
tan de amores torrenciales,
tan sin fin.

Crece armado de esperanza,
desentierra lo perdido,
le hace un hijo de sonido
al silencio de ese pueblo
que es maestro de sus sueños.

Que se escapa y nos cosquilla,
tan sin miedo, tan sin silla,
tan amado, tan armado,
tan de todos, Salvador.

Comentarios desactivados en Roque Dalton, memoria do poeta e guerrilleiro salvadoreño

Mai 08 2015

Presos da Costa da Morte entre os fugados do «Fuerte de Ezkaba» en 1938

FuertedeEzkaba01
FuertedeEzkaba02
(Portada do libro e plano da fuga tirado do sitio Los fugados de Ezkaba, 1938. Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

(Unha versión deste artigo foi publicada no diario dixital Que pasa na Costa -premer nesta ligazón– a quen agradecemos a divulgación na persoa do seu director, Ubaldo Cerqueiro)

Diversas asociacións e entidades, como a Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña, organizaron en varias localidades galegas a presentación do libro Los fugados del Fuerte de Ezkaba (Editorial Pamiela) de Fermín Ezkieta Yaben.

O volume achega nova información ao relato histórico dun episodio acontecido durante a guerra civil e pouco coñecido, a fuga ou fuxida de 795 presos do Fuerte de San Cristóbal ou tamén Fuerte de Ezkaba, que identifica o penal polo nome do monte onde se ubica e fronte á ermida dedicada ao devandito santo. A prisión estaba nun outeiro próximo a Iruña / Pamplona e coa fronteira pirenaica coas primeiras localidades vasco francesas de menos de 50 quilómetros.

O 22 de maio de 1938 principiou no Fuerte de Ezkaba / San Cristobal a fuga carceraria coñecida máis numerosa das que se teñen documentado en toda Europa. Como se di na contracapa do libro de Fermín Ezkieta, e traduzo: «ocupou no seu momento as portadas da prensa republicana e internacional, antes de caer no esquecemento e na interesada ocultación dos vencedores.
Tres fugados, entre 795, acadaron chegar á fronteira».

De feito, a evasión suscitou máis recensións no New York Times dese mes de maio de 1938 que na prensa local durante corenta anos de censura.

Como era de agardar nos días seguintes desenvolveuse unha persecución que as máis das veces se converteu en caza. Dos 795 fugados documentados, pois os números non son definitivos polas intricadas dificultades da investigación, a represión deixou 206 mortos que foron soterrados en varias localidades navarras situadas entre o forte e a fronteira e dos capturados 14 máis (entre eles o galego Antonio Valladares) serían fusilados como dirixentes da fuga no mes de setembro.

A día de hoxe tamén se contabilizan outros 46 capturados que morrerían no forte polas duras condicións de habitabilidade dende esa data e até 1943. E tan só lograron cruzar a fronteira tres fugados, cuxas vidas se biografían no libro (o berciano Jovino Fernández González, o salmantino Valentín Lorenzo Bajo e o segoviano José Marinero Sanz).

Entre os fugados están documentados até agora 183 galegos, dos cales 54 foron tamén abatidos na cazaría posterior, e entre eles varios da Costa da Morte que correron unha sorte dispar, tal e como se testemuña no sitio web, co que o autor do libro e outros investigadores completan a información: http://www.losfugadosdeezkaba1938.com/

Do documento en anexo «Presos fugados» extractei as fichas relativas aos presos naturais da Costa da Morte ou proximidades. A relación indica por esta orde os seguintes datos: Número; Apelidos e Nome; Natural de (neste apartado a toponimia galega aparece moitas veces deturpada); Idade; Data de baixa no Rexistro de Ezkaba; Observacións sobre o seu destino; Rexistro de Defunción e Cemiterio e finalmente Data e lugar da súa captura ou da súa morte. Porén, para unha lectura máis doada xuntei os presos por concello e redactei a información que ofrece cada ficha.

Muxía
(1201) Antonio Blanco Castro. 28 anos. Data de baixa: 26 outubro 1942. Fugado. Defunción posterior ao Fuerte Ezkaba. Na fuga foi capturado o día 23 de maio de 1938 polos requetés.

(1202) Manuel Barrientos (Non consta 2º apelido). 20 anos. Data de baixa: 22 Maio 1938. Morto na fuga. Rexistro Civil de Andoain.

Coristanco
(1204) Manuel Pombo (Non consta 2º apelido). 20 anos. Data de baixa: 22 maio 1938. Morto na fuga. Rexistro Civil de Andoain.

A Ponte do Porto (Camariñas)
(1209) Pacífico Campa Santos. 26 anos. Data de baixa: 22 maio 1938. Morto na fuga. Rexistro Civil de Andoain.

(1210) Gumersindo Lema Barbeira. 26 anos. Data de baixa: 11 novembro 1942. Fugado. Defunción posterior ao Fuerte Ezkaba. Na fuga foi capturado o día 23 de maio de 1938 no monte Ezkaba.

Muros
(1257) César Formoso Figueroa. 41 anos. Data de baixa: 26 outubro 1942. Fugado. Defunción posterior ao Fuerte Ezkaba. Na fuga foi capturado o día 23 de maio de 1938 por Tenente de carabineiros e requetés en Olabe.

Corme (Ponteceso)
(1304) José Caamaño Lema. 37 anos. Data de baixa: 22 maio 1938. Morto na fuga. Rexistro Civil de Andoain.

Cee
(1309) Vicente Mejuto Leis. 24 anos. Data de baixa: 22 maio 1938. Morto na fuga. Rexistro Civil de Andoain.

E xa vai sendo hora de que todos os seus concellos respectivos asuman a obriga que teñen de honrar e lembrar a estas persoas, para cumpriren coa Lei da Memoria Histórica, como o fan as asociacións e entidades ou como o fan investigadores como o propio autor do libro, Fermín Ezkieta Yaben, quen ademais fai doazón dos ingresos correspondentes aos dereitos de autor á exhumación dos corpos dalgúns dos fugados localizados na investigación aínda non pechada.

(Exterior e interiores da prisión. Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)
FuertedeEzkaba03
FuertedeEzkaba04

Comentarios desactivados en Presos da Costa da Morte entre os fugados do «Fuerte de Ezkaba» en 1938

Mai 08 2015

«Algúns oficios dos poetas galegos», fragmento dun artigo de Xesús González Gómez en Biosbardia

Published by under Poesía

AvilésdeTaramancos01
(Fotografía do poeta Antón Avilés de Taramancos na súa taberna de Noia en plena tertulia)

O crítico e escritor Xesús González Gómez escribe para a revista dixital Biosbardia. O país dos libros en galego un espléndido artigo intitulado «Da literatura non se come? Os oficios dos escritores» (que se pode ler completo premendo na ligazón do título). Sinala XGG que escribiu o texto ao fío da lectura, catro anos despois da súa publicación, do curioso libro: Trabajos forzados. Los otros oficios de los escritores, de Daria Galateria (Madrid, Editorial Impedimenta, 2011). Porén, o seu comentario vai moito máis aló e convértese nun relatorio sobre a dialéctica entre a profesionalidade da escrita e o feito de poder vivir da literatura.

Recomendamos vivamente a lectura do texto completo, mais deseguida reproducimos o último epígrafe do mesmo que se centra nos oficios dos poetas galegos até a década dos oitenta. Velaquí:

Algúns oficios dos poetas galegos

En 1987, no número 95 de Grial, publiquei un pequeno traballo sobre os oficios dos poetas galegos. Vexamos algunhas curiosidades.

De 1900 a 1936 tirabamos vinte e dous poetas –mediante a Escolma de Fernández del Riego. Os oficios deste 22 poetas eran os seguintes: sete profesores e/ou mestres; dous cregos; tres xornalistas; dous funcionarios públicos; un empregado de banca; un maxistrado; un avogado; un mariñeiro; un músico e un “escritor profesional”, que tamén fora profesor ocasionalmente (Blanco-Amor).

Un segundo grupo ía de 1936 a 1975, e estaba composto por 38 poetas –neste grupo introduciamos a Pimentel, aínda que poeticamente debería pertencer ao grupo anterior–, mais neste grupo incluíanse moitos que empezaron a escribir durante a República mais consolidaron a súa obra nos anos 1950 ou máis tarde. Neste grupo contei un total de 38 poetas: once profesores e/ou mestres; cinco funcionarios públicos –locais ou estatais–; tres xornalistas; tres procuradores e/ou avogados; dous oficinistas; un médico; un pintor profesional (Seoane); un empregado de banca; dous cregos; un comerciante; un realizador de cine e TV.; un taberneiro; unha ama de casa (por ter deixado o seu emprego ao casar), un empregado de libraría, un farmacéutico, dous que vivían das súas rendas e outras nimiedades e un escritor profesional en español –Lorenzo Varela.

Un terceiro grupo ía de 1975 a 1987 e estaba composto por 40 poetas. Destes 40 poetas vinte e un eran profesores, mestres ou catedráticos; tres xornalistas; tres avogados e/ou procuradores; dous estudantes; dous funcionarios; dos nove restantes, de catro non demos coa súa profesión, e os outros cinco exercían profesións diferentes: crego, empregado de libraría, de banca, administrativo e mesmo naquel momento un policía municipal, etc.

Hoxe, acho, o número de profesores ou profesionais do ensino, así como o de xornalistas –o número deste últimos se mantiña estábel ou mesmo perdera porcentaxe na última “mostra”– debeu medrar en porcentaxe. O que si está claro, porén, é que a porcentaxe de cregos baixou de forma alarmante, para os practicantes da relixión.

Observemos, no entanto, que esta tendencia –cada vez maior números de “profesores” e/ou ensinantes– repítese en todas, ou case todas, as literaturas europeas e con maior forza aínda naquelas literaturas que non están normalizadas, é dicir, non teñen detrás un Estado, e non só no que respecta aos poetas, senón tamén aos novelistas e mesmo os autores teatrais.

Comentarios desactivados en «Algúns oficios dos poetas galegos», fragmento dun artigo de Xesús González Gómez en Biosbardia

Next »