Archive for Setembro, 2013

Set 30 2013

Tres poemas versionados ao albanés e ao ruso




(Premer nas imaxes para unha mellor lectura)

Hoxe, 30 de setembro, é o Día Internacional da Tradución, no que as tradutoras e os tradutores galegos reivindican unha maior visibilidade da súa profesión.

Xa contei nesta anotación de hoxe hai dous anos que a primeira vez que se traduciron poemas meus a varias linguas europeas foi cando recibín o Premio Tívoli-Europa en 1997, por Abecedario da desolación. Tres dos textos deste poemario recolléronse despois na lingua orixinal e acompañados de versións en italiano, portugués, castelán, francés, inglés, alemán, serbo-croata, albanés e ruso no volume Il cammino di Santiago (1998), ao coidado de Filippo Bettini e Armando Gnisci, cuxa lapela sinala:

«Il cammino di Santiago: il cammino compiuto dai pellegrini, in una pluralità di lingue e di culture, verso il santuario di Santiago di Compostela. Il titolo è allegoria di questa pluralità cui si rivolge la ricognizione condotta dagli autori sulla giovane poesia europea (russa e inglese, greca e tedesca, scozzese e spagnola, francese bosniaca e albanese) con l’obbiettivo di contribuire a vivere l’Europa Unita anche nel campo della parola e dell’arte. Questo libro – atto inaugurale della prima edizione del premio internazionale di poesia Tivoli Europa Giovani – è un omaggio al vincitore, Miro Villar, mirabile poeta in gallego, qui tradotto in nove lingue perché possa esser letto da tutti i cittadini di questo nostro vecchio vitalissimo continente. Un omaggio in cui lo spazio del religioso finis terrae viene a coincidere con la laica ricerca di nuovi cammini in questo tempo d’interazione e di globalità».

Nas imaxes reproduzo as versións ao albanés, realizadas por Blerina Suta, e ruso, por Alexej Boukalov. E velaquí os orixinais:

Entre tanto, a tu custodia dejo mis últimos versos.
Aquí están.
Si los guardas,
si los conservas,
podremos comparar su amargura
con la sonrisa de los que escriba mañana cuando vuelva.

León FELIPE

aproveito as palabras por ti desperdiciadas
que recollo e restauro labrando cada verso,
palabras nos lagotos do olvido que vernizo
coa resina das bágoas, entre amor de rescaldos
que fumegan, que abafan e non dan extinguido.

aproveito as medidas limitadas dos versos
que recompoño adrede coa túa exactitude
de ámbitos, sensos novos retornan na beleza
do pronunciado, cerna de aciñeira traballo
e o corpo gaña a forma da evocación sonora.

aproveito as estrofas que nun aire viciado
purifico e intúo rimas e metros doces
para ter un azucre de flores semellante
aos teus ollos, reconto sílabas e agradezo
cada acento perfecto que quere un sonetista.

aproveito inclusive pausas inoportunas
onde o estro dubida na escolla do adxectivo
para amar, despoxado do apetecido aroma
colecciono un caderno de fragancias, odores
de prantas, e aproximo de xeito novo o corpo.

aproveito unha coda nunha estrofa de envío
para deixar no verso final esa esperanza
débil, ese combate co amargor máis profundo,
co verme máis nocivo. reparo o meu sorriso
namentres un fragmento de min nace diverso.

***

Um dia
sem ouvir
a tua voz
é como descobrir
que o mar
morreu.

David MOURÃO-FERREIRA

ando coa voz descalza nos días areeiros
que escorren polos dedos, reinvento no murmurio
que se escoita a liturxia de mares de saliva
que esvaran na pel, sinto como sobe a marea
do livor que conturba cada poro en silencio,

envexo o mar inmenso que desencalla os pasos
que escribín na planicie porque pode bicarte,
o mesmo mar de fóra que arreda os nosos liques
en distinto hemisferio, teño envexa do plancto
porque somos argazo que morre lentamente,

perdo salitre en ollos que se perden no inmenso
sabor dunha amargura tan grande e tan enorme
como aquel horizonte que se deita nos labios
do mar, non digo nada, non posúo palabras
para escribir relatos de náufrago no diario,

agradezo os abrazos e os beixos daquela onda
que cruza inesperada no vento de novembro
pero que sabe a pouco, que destrúe e que nada
máis que augación achega, miro de novo os peixes
escasos que unha rede de nostalxia enreda,

devolvo insatisfeito cada palabra na auga
e como o mariñeiro recoñezo na espera
unha amizade, miro de novo o mar na enchente
desta preamar, sinto como sobe a marea
do livor que conturba cada poro en silencio.

***

Amori impossibili
come
sono effetivamente impossibili le colline.

Andrea ZANZOTTO

nas bandeiras da tarde rebenta a utopía,
en ollos como puños o amor é como berro
de alcohol na ferida, desencaixados rostros
son patria desta dor e no plural das horas
exorcito a fereza da desesperación.

a imposibilidade de amar é o argumento
de todas as palabras que pronuncio, nos himnos
non invoco aos deuses nin a antigos heroes,
só teño nos meus labios o nome dunha deusa
mortal que me arrebata cada paso do tempo.

metáforas potentes encobren o sinxelo
discurso da hemorraxia mentres un sangue doce
e mesto engorda as bocas dos máis incomprendidos
poemas que nas nubes teño escrito para ela,
co lapis dos meus soños e o cuspe da amargura.

deixo atrás un vacío no caixón da memoria,
centos de documentos íntimos esparexo
no cartafol de versos e os amigos dubidan
de min pois fun sincero para os trasnos da imprenta
e hipócrita co aprezo de abrazos transparentes.

nunca quixen amigos para dicirlle amor
e dáballe as palabras aos paxaros, acaso
escoitase pardelas, rulas ou estorniños
pero ela nunca soubo que era este corazón
o culpable das aves de viaxe migratoria.

Comentarios desactivados en Tres poemas versionados ao albanés e ao ruso

Set 30 2013

«Inmenso entre láminas solares», o obituario do poeta António Ramos Rosa escrito por Luís González Tosar

Published by under Poesía


(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

O poeta e presidente do Centro PEN GaliciaLuís González Tosar, publicou o pasado 27 de decembro na edición en papel do xornal La Voz de Galicia un artigo intitulado «Inmenso entre láminas solares», a xeito de obituario do poeta António Ramos Rosa (Faro, 1924 – Lisboa, 2013) e no seu primeiro parágrafo fai mención a este blogue. Velaquí o texto que agradezo ben, así como a mención:

Inmenso entre láminas solares

Intento, enfiando estas liñas, facerme eco da chamada de Miro Villar, grande poeta e atento notario da literatura de noso. El foi quen alertou no seu blog sobre a morte, o pasado luns nun hospital de Lisboa, de António Ramos Rosa, gloria das letras portuguesas. Estou vivo e escrevo sol -un dos seus primeiros libros-  concentra desde o propio título, a inmensidade deste escritor nado en Faro en 1924  -poeta, ensaista e tradutor-  que  partindo dun subxetivismo intimista logrou a esencialidade máis espida; sempre na procura  da liberdade absoluta. Ramos Rosa cuestionabao todo, desafiante e  sensual, ata o propio acto da escrita, porque entendía a natureza como pulsión, ímpeto elemental. Interesouse polas avangardas e foi écrivain engagé cando tiña que selo, contra a dictadura de Salazar -que perseguiu ata pechalos os seus Cadernos do Meio-Día-, afondou na poesía francesa liderando o grupo Árvore e achegou a voz de Paul Eluard á lusofonía, lector infatigable, permaneceu atento a todos os movementos estéticos do S. XX. En toda a súa obra -máis de medio cento de poemarios- a palabra é xusta, exenta de imaxes simbólicas, cunha única ánsia: a do corpo  no mundo. Non hai pasado nin futuro, só os elementos básicos: o vento, o lume, a terra e as augas. “ Soletro velhas palavras generosas/ Flor rapariga amigo menino/ irmao beijo namorada/ mae estrêla música/ Sao as palavras cruzadas do meu sonho/ palavras soterradas na prisao da minha vida…” Contábanos Eusebio Lorenzo, o mellor amigo e lector de Ramos Rosa entre os poetas que, daquela, primeira metade dos 80, sentían fascinación por el e por Helder, que sempre lle repetía nas cartas que cruzaron, que non escribía para lle aprender nada a ninguén, que non tiña camiños definidos, que todo se reduce a unha viaxe cara a unha terra descoñecida, incerta. Así eran tamén os seus debuxos; elementais. Alma xentil, partiu en silencio…

Comentarios desactivados en «Inmenso entre láminas solares», o obituario do poeta António Ramos Rosa escrito por Luís González Tosar

Set 30 2013

Mollándonos polo Monte Pindo Parque Natural



(A primeira imaxe está tirada deste álbum de fotos da asociación ecoloxista ADEGA e a segunda é de elaboración propia con dispositivo móvil. Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

O pasado sábado, 28 de setembro, estivemos na marcha polo Monte Pindo Parque Natural, nunha xornada na que nos acompañou na subida moita chuvia con vento do suroeste na subida.

A Asociación Monte Pindo Parque Natural artellou un dobre percorrido, pois a última hora foi suspendida a saída prevista desde o lugar do Fieiro (Mazaricos). Deste xeito, con bastante puntualidade sobre a hora prevista (as once da mañá) máis ou menos de maneira simultánea saíron dúas columnas de persoas a desafiaren as adversas condicións climatolóxicas. A máis numerosa partiu desde a Praza da Solaina d’O Pindo e a segunda desde Caldebarcos, que tivo o apoio da Comunidade de Montes desta localidade. Ambas e dúas deron en confluír no denominado Chan das Lamas, nunha tregua da chuvia, para facermos un descenso conxunto pola aba sur do monte e rematando ao pé da aldea turística de San Cibrán.

Nós fixemos parte da columna que saíu desde Caldebarcos, que dirixía o actor César Cambeiro, natural do lugar, quen nos foi explicando algunha cousa sobre o terreo, toponimia, tradicións…, mesmo co seu humor habitual, e ao berro de Pedreghal, Parque Natural!, pois desta banda do Monte Pindo ao macizo chámaselle O Pedreghal. Nós fixemos uso dun camiño natural, que era o utilizado antes de existiren as estradas para comunicar Caldebarcos co Pindo, Ézaro ou Cee, en palabras de César, antigamente para o troco de mercadorías.

A columna que viña desde O Pindo subiu cara ao monte facendo uso dunha pista forestal que sobe desde o porto de Quilmas (a carón do cemiterio do Pindo). A organización, con excelente criterio, tomara a decisión de modificar o percorrido desta marcha para non rematar no cumio do Monte Pindo (a Laxe da Moa), como estaba previsto, co obxecto de respectar, e así de fixo, as zonas queimadas. Por certo, unha paisaxe lunar que nos acompañou en todo o percorrido.

No remate, o medio cento de persoas que nos xuntamos ao pé de San Cibrán escoitamos a benvida do secretario de Monte Pindo Parque Natural, Mario Maceiras, e logo o seu presidente, Xilberto Caamaño Beiro, deu lectura a un comunicado que asinaban unha chea de organizacións, para rematarmos ao berro de Monte Pindo Parque Natural!

E nós aceptamos o convite para nos manifestar tamén o vindeiro domingo 6 de outubro ao mediodía desde a Alameda de Compostela co lema Por una Galiza sen Lumes! Por un rural con futuro!

Comentarios desactivados en Mollándonos polo Monte Pindo Parque Natural

Set 26 2013

Polo Monte Pindo Parque Natural, «vamos a andar / con todas las banderas» o vindeiro sábado 28. Eu vou


(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

(«Vamos a andar», Silvio Rodríguez, con Santiago Feliú. Concerto celebrado na Escalinata da Universidade de La Habana no ano 1985)

Reproduzo a convocatoria e o cartaz que me fan chegar as compañeiras e os compañeiros da Asociación Monte Pindo Parque Natural, na que «vamos a andar / con todas las banderas», como di a fermosa canción «Vamos a andar» do disco Rabo de nube (1978) de Silvio Rodríguez, que me acompañou desde a mocidade, pois eu -non coma outros blogueiros– quero bandeiras estreleiras (con moitos anos de historia), verdes, negras, lilás, tricolores, do arco da vella… todas con @montepindo.

sábado, 28 de setembro de 2013

11:00 – 13:00 en UTC+02

Probabilidade de chuvia 19 °C / 15 °C

Queremos devolverlle o verde ao Monte Pindo. O sábado 28 de setembro de 2013, dúas “marchas verdes” partirán simultáneamente ás 11:00 horas desde a Praza da Solaina (O Pindo, Carnota) e do Supermercado As Cruces (Caldebarcos, Carnota) para encontrarse finalmente en San Cibrán. Traede algo de cor verde (roupa, bandeiras…) para devolvermos entre todos a vida a onde hoxe só hai morte, cinzas e desolación.

«Vamos a andar»

Vamos a andar,
en verso y vida tintos,
levantando el recinto
del pan y la verdad.

Vamos a andar,
matando al egoísmo,
para que por lo mismo,
reviva la amistad.

Vamos a andar,
hundiendo al poderoso,
alzando al perezoso,
sumando a los demás.

Vamos a andar,
con todas las banderas
trenzadas, de manera
que no haya soledad.

Que no haya soledad,
que no haya soledad,
que no haya soledad.

Vamos a andar
para llegar
a la vida.

Letra e música: Silvio Rodríguez

Comentarios desactivados en Polo Monte Pindo Parque Natural, «vamos a andar / con todas las banderas» o vindeiro sábado 28. Eu vou

Set 26 2013

«Orkney and the sea», un artigo de Francisco Fernández Naval

Francisco Fernández Naval, Chisco, na súa bitácora anoitebranca, que leva o mesmo título que a súa fascinante novela A noite branca (Xerais). Vén de publicar unha crónica sobre unha viaxe ás illas Orkney (Orcadas para nós) en 2009 co epígrafe «Orkney and the sea».

Como queira que eu propio fixen outra viaxe semellante a ese espazo do norte de Escocia uns anos antes resultoume ben pracenteito ler as súas anotacións, recuperadas agora, nas que lembrei o meu fascinio por aquela paisaxe tan recóndita. Deseguida reproduzo a totalidade do artigo, que no seu orixinal no blogue vai acompañado dunhas fotografías de Lino Lema e do video que tamén rescatei.

ORKNEY AND THE SEA

Publicado o 24 de Setembro de 2013

Estes día iniciei a aventura de ler o libro de Rafael Argullol: Visión desde el fondo del mar. Periplo de 1.212 páxinas, singradura que terá os seus descansos e as súas demoras, xa que son outros os libros que me chaman, que agardan e que chegan, pero confío en ir aos poucos, navegando polas súas páxinas durante os vindeiros meses.

Un libro é, sobre todo, un diálogo entre autor e lector e este non sempre ten porque coincidir co que o autor informa ou declara. Velaí a razón deste apunte, proposta dun lector activo. Na páxina 19, Argullol describe unha viaxe a Escocia, onde logo de visitar o lago Ness, decide navegar ata as illas Orcadas. Conta que os habitantes das illas eran “amables e pacíficos”, pero considera que o único entretemento alí era agardar a hora na que sentar no pub e escoitar os chíos das gaivotas. No regreso pregúntase que o levou ata o lugar máis monótono que poida concibirse.

Eu viaxei ás illas Orkney en 2009. É certo que non ía só, que a viaxe formaba parte dun intercambio do proxecto Fishernet, que eramos oito os galegos da expedición e que alí nos atopamos coas outras persoas que participaban no proxecto: amigos de Islandia, Noruega, Chipre e Bulgaria e, por suposto, con Gareth e Alison, anfitrións entrañables.

Será que os intereses de cada quen son diferentes, pero en min a lembranza dos días que pasamos alí segue alumeando un espazo interior onde prenderon o afecto e a alegría por coñecer un lugar tan especial. Os habitantes das illas son, efectivamente, amables e pacíficos, pero tamén acolledores e a xeografía ten e grandeza do Atlántico Norte e a intimidade do pequeno e da tribo. Era xaneiro, tempo de frío, e fascinoume a presenza dos cisnes, dos éideres, das focas que vivían nos portos, dos gansos que cubrían os campos. Tamén a descuberta dunha cultura mariñeira semellante á nosa, con manifestacións tan fermosas como unha canción Partans in his Creel, que fala do reparto do quiñón e que soa ao final deste vídeo no que tantas cousas nos resultan familiares.

O noso lugar de residencia principal foi Stromnes, pequena vila de pescadores, con pouco máis de dous mil habitantes, pero con dous museos, un de arte contemporánea e outro do mar, os dous activos, contemporáneo nas formas, nos contidos e na programación o primeiro, máis clásico pero cálido o segundo. As estreitas rúas da vila desembocaban no mar e as fachadas dalgunhas casas adornábanse con osos de cetáceos.
Impresionounos Skara Brae, lugar arqueolóxico moi coidado, situado na beiramar e exemplo de posta en valor do patrimonio. É este un asentamento neolítico, din que o mellor e mellor conservado de Europa, habitado arredor do terceiro milenio A.C. e hoxe declarado Patrimonio da Humanidade. Tamén tivemos ocasión de ver o Anel de Brodgar, un impresionante cromlech.

En Kirwall, a capital do arquipélago, visitamos a catedral de St. Magnus, de 1137. Ademais, puidemos visitar a destilería de Highland Park, onde fan un whisky de malta moi valorado polos iniciados, aínda que eu merquei unha botella de Scapa, feito na illa de Scapa Flow, coñecido porque alí fundiu Alemaña a súa flota na I Guerra Mundial.

Comentarios desactivados en «Orkney and the sea», un artigo de Francisco Fernández Naval

Set 24 2013

Catro roteiros polo norte do País (Abadín, A Pastoriza, Mondoñedo e Ribeira de Piquín)

Published by under Lingua,Roteiros



(Fotografías con dispositivo móbil na Pasarela do Colado de Lamas sobre o río Eo en Ribeira de Piquín. Premer nas imaxes para agrandar o tamaño)

En diferentes fins de semana dos meses de agosto e setembro andamos catro roteiros polo norte do País, nos concellos de Abadín, A Pastoriza, Mondoñedo e Ribeira de Piquín. Deseguida sinalamos as súas características ou a súa descrición, o estado no que os atopamos nesas datas e as propostas de mellora, que nalgún dos casos é ben manifesta.

1) Roteiro homologado PR-G 152 «Ruta dos Muíños» (Abadín)

A súa descrición pódese descargar na páxina da Mancomunidade da Terra Chá e ollarse neste documento en pdf: ROTEIROPRG152-ABADÍN.

O roteiro foi inaugurado e homologado en 2011 (con fondos europeos do Feader) e o pasado mes de agosto do 2013 estaba en bo estado, aínda que se debería mellorar a limpeza arredor dos muíños que se poden ollar ao longo do percorrido, algúns de fermosa arquitectura mais practicamente todos en estado ruinoso. Non sería posible unha restauración cando menos dos seus tellados para non se perderen de maneira definitiva?

A senda une o Cabo de Vila de Abeledo e o Muíño de Corvite n’A Laxe, aínda que nós o fixemos ao revés, principiando neste último lugar. Transcorre case sempre en paralelo aos ríos Anllo e o seu afluente do rego de Rodeiro, aínda que ás veces afástase un pouco máis da conta.

Son media ducia de muíños de diferentes épocas que contan con cadanseu panel explicativo: muíño de Corvite, de Trasón, do Mazo, da Fraga, Pequeno Escaravello e de Cabo da Vila. A igrexa de San Pedro de Corvite tamén se pode visitar, aínda que tamén cómpre afastarse un pouco do traxecto sinalado.

No díptico sinalan que podemos ollar algún corzo, mais non foi o noso caso.

Características técnicas:

Ano de homologación: 2011.
Accesos: Ata Abadín pola E-70. Dende Abadín pola LU-113 (Abadín – As Rozas)
Lonxitude: 4’9 km.
Punto partida / chegada: Cabo de Vila de Abeledo / Muíño de Corvite en A Laxe.
Percorrido: Cabo de Vila, Muíño de Cabo de Vila, Muíño Pequeno, Muíño da Fraga, Muíño de Trasón, Muíño do Mazo, Muíño de Corvite.
Dificultade: Baixa.
Duración estimada: 1 hora e 40 minutos.
Material: Calzado deportivo impermeable e cómodo, auga, comida e indumentaria deportiva.

2) Roteiro homologado PR-G 153 «Augas de Fonmiñá» (A Pastoriza)

A súa descrición tamén se pode descargar nesa mesma páxina da Mancomunidade da Terra Chá e ollarse neste documento en pdf: ROTEIROPRG153-APASTORIZA

O roteiro foi inaugurado e homologado na mesma campaña que o anterior, en 2011 (con fondos europeos do Feader) e este mes de setembro do 2013 estaba en bo estado, agás un tramo despois do castro de Sa que estaba totalmente cuberto de silveiras e con árbores derrubadas, feito que nos obrigou a un pequeno arrodeo. Máis unha vez constatamos que os roteiros creados ao abeiro dunha subvención son logo deixados da man, neste caso abondaría con mellorar a limpeza e algunha sinalización confusa ou oculta.

A senda une as fermosas áreas de lecer de Fonmiñá (onde as e os pastoricenses sitúan o nacemento do río Miño, contra os de Meira que o sitúan no pedregal de Irimia) e de Baltar, que conta cunha praia fluvial adoito concorrida e onde se celebra o Festival da Chaira.

Ao non ser circular tamén se pode facer nunha ou noutra dirección. Os tramos máis xeitosos discorren á beira do propio río Miño, que aquí xa empeza certa maxestuosidade, do que se afasta para subirmos até o castro de Sa. Malia estar sen escavar, a súa figura no horizonte é impresionante e paga a pena deixar un intre o roteiro para achegarse ao outeiro onde está e gozar dunha ollada sobre a paisaxe da contorna.

A ponte vella de Miñoto, en realidade unha pontella, tamén é digna de consideración. Xa na área de lecer de Baltar agardaba por nós un churrasco de vacún chairego e outras viandas coas que recuperar calorías, así como cervexa do país para combater a calor da xornada.

Características técnicas:

Ano de homologación: 2011.
Accesos: Pola N-640 coller o desvío cara a Fomiñá (O Salvador) pola LU-3001.
Lonxitude: 12’6 km.
Punto partida / chegada: Fomiñá (O Salvador) / Baltar.
Percorrido: Área Recreativa de Fomiñá, laderas do río Miño, Igrexa de San Salvador de Crecente, Castro de Sa, Área Recreativa de Baltar.
Dificultade: Baixa.
Duración estimada: 4 horas e 15 minutos. (Sen présa faise en menos tempo)
Material: Calzado deportivo impermeable e cómodo, auga, comida e indumentaria deportiva.

3) «Ruta da Auga» (Mondoñedo)

Descoñecemos se este roteiro está homologado ou non, porén hai unha excelente descrición neste blogue denominado culturaeocio, creado e editado por Marcos Candia (Tronceda – Mondoñedo), quen realizou a súa anotación en setembro de 2013, aínda que fai referencia a un percorrido feito con anterioridade.

Esta mindoniense «Ruta da Auga» é ben fermosa, mais o seu estado en setembro deste 2013 era lamentable e amosa un desleixo absoluto, que nos doe máis porque o goberno municipal é de cor progresista, liderado por un alcalde nacionalista coaligado cos socialistas.

A sinaléctica está en moitos casos en mal estado, desaparecida ou é moi confusa, como xa sucede no inicio do traxecto. Non é de recibo cobrar unha subvención europea para configurar un roteiro e que despois este fermoso traxecto morra por inanición e desidia dun goberno municipal.

A senda principia nun lugar esplendoroso, a «Fonte Vella», ao pé da casa natal de Álvaro Cunqueiro, e o primeiro tramo transcorre pola rúa que leva o nome do escritor e por outras fermosas rúas do vello Mondoñedo, fermoso malia as numerosas ruínas. Observamos que hai unha incipiente e prometedora actividade de rehabilitación ou reconstrución de vivendas, porén acarón dun proxecto de recuperación conviven casas derrubadas ou con síntomas de ruína.

As deficiencias da sinaléctica e a ausencia de limpeza (as silveiras só se podían afastar se nas mans levasemos fouciños) propiciou o nos abandono do traxecto que recuperamos en Argomoso, onde un forte descenso entre frondoso arboredo levounos até o denominado «Camiño das Sete Voltas», onde se pode admirar unha fervenza xeitosa, o «Salto do Coro», a cuxo pé pode achegarse un através dunha pequena ponte de madeira, a breve subida duns chanzos de pedra e un pasamán de madeira en bastante mal estado. A caída da auga en setembro era aínda espectacular, malia a seca que levamos, aínda que nada comparable á Fervenza do Toxa, poñamos por caso.

De aquí en diante, a cousa volveu a peor, de novo atopamos a sinaléctica en mal estado, o que nos levou a facer máis percorrido do previsto e mesmo a nos perder. Un veciño da zona axudounos a retomar a senda, alén de nos contar coma xa rescatara nas últimas semanas a varios sendeiristas. Advertiunos de que a ponte para cruzar o río estaba derrubada e sinalounos un lugar axeitado para cruzarmos o río, así o fixemos aínda que houbo que se descalzar e mollar os pés.

Rematamos o roteiro entre a xenreira polo seu estado e o gozo pola súa fermosura. De se recuperar é unha camiñada que sempre estaría entre as mellores do País, mais no seu actual estado é mellor non se aventurar e realizar tan só a visita dos lugares de máis doado acceso.

4) «Ruta do Chao do Pousadoiro» (Ribeira de Piquín)

Descoñecemos tamén se este roteiro está homologado ou non, porén a súa descrición pódese descargar na páxina web municipal do concello de Ribeira de Piquín e ollarse neste documento en pdf: ROTEIRORIBEIRADEPIQUÍN

A senda une a área de lecer do Chao do Pousadoiro, non moi lonxe da praza da vila, e o Muín (muíño) de García. Non é circular, mais nunha tres ou catro horas, segundo o ritmo, pódese facer o traxecto de ida e volta, unha fermosa camiñada sempre á beira dun tramo do río Eo e dos seus afluentes.

Tivemos a sorte de que neste setembro do 2013 o roteiro estaba ben limpo, aínda que soubemos que os labores foron realizados aínda a finais de agosto. A sinaléctica tamén é boa, sinalando dez lugares de interese, aínda que nos anoxou moito que a lingua galega apareza sempre en nivel inferior ao castelán e incluso as diferentes especies animais e vexetais, tanto nese díptico coma nos paneis, figura só co seu nome en castelán e o nome científico latino, así lemos que hai «abedules», «avellanos», «castaños» ou «robles», e tamén «anguilas», «truchas», «ranas», «comadrejas» ou «nutrias», por citarmos só algunhas. Por certo, a empresa que realizou o traballo é de Sarriá. Que País de Ananos!!!

O díptico salienta dez lugares de interese: Veigas do Pousadoiro, Rego Salgueiro, Rego Rendide, Rego do Castro, Pasarela do Colado de Lamas, Estación de Aforro da Confederación Hidrográfica do Norte, Río Lúa, Río Eo, Río Rodil, Muín (muíño) de García, que data de 1892, e o Túnel dos Romanos.

Por mor da forza da calor e a nosa propia imprevisión deixámolo pouco antes de chegarmos até o muíño. Houbo que dar conta da sede e a fame nunha casa de xantar de comida caseira, a Casa Horacio. Que saboroso estaba o asado de cordeiro que papei!

(Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

2 responses so far

Set 23 2013

Poemas (LXVII): «O horizonte das palavras», de António Ramos Rosa

Published by under Poesía

O horizonte das palavras

Sem direcção, sem caminho
escrevo esta página que não tem alma dentro.
Se conseguir chegar à substância de um muro
acenderei a lâmpada de pedra na montanha.
E sem apoio penetro nos interstícios fugidios
ou enuncio as simples reiterações da terra,
as palavras que se tornam calhaus na boca ou nos meus passos.
Tentarei construir a consistência num adágio
de sílabas silvestres, de ribeiros vibrantes.
E na substância entra a mão, o balbucio branco
de uma língua espessa, a madeira, as abelhas,
um organismo verde aberto sobre o mar,
as teclas do verão, as indústrias da água.
Eu sou agora o que a linguagem mostra
nas suas verdes estratégias, nas suas pontes
de música visual: o equilíbrio preenche os buracos
com arcos, colinas e com árvores.
Um alvor nasceu nas palavras e nos montes.
O impronunciável é o horizonte do que é dito.

António Ramos Rosa

Comentarios desactivados en Poemas (LXVII): «O horizonte das palavras», de António Ramos Rosa

Set 23 2013

Que a Terra che sexa leve, caro António Ramos Rosa

Published by under Poesía


Horas negras para a Poesía, con maiúscula.

Pouco despois de escribir esta tarde unha anotación en memoria do poeta colombiano Álvaro Mutis através do twitter da RTP2 chégame a mala nova de que hoxe tamén se nos foi António Ramos Rosa (Faro, 1924-2013). E algún día alguén debería estudar a influencia deste autor na poesía galega dos oitenta e, xa menos, na dos noventa.

O poeta Miguel Anxo Fernán-Vello, director de Espiral Maior, publicou en 1994 un libro inédito de António Ramos Rosa intitulado O Navio da Matéria, e así resulta ben sorprendente que a imprensa galega esqueza o seu nome sen un sinxelo obituario.

A miña propia obra non é allea ao seu estro. De feito uns versos da súa autoría «Tenho os olhos fechados de abertos de ternura» do seu poema «Sinto», que pertence ao libro matéria de amor (Editorial Presença. Colecção Forma. Prefácio de Arnaldo Saraiva), na actualidade descatalogado mais recollido na súa obra completa, inspiraron o poema R ou XIX do meu Abecedario da desolación (Espiral Maior, 1997).

Deseguida reproduzo ambos e dous, primeiro o texto de António Ramos Rosa e logo o da miña autoría:

Sinto

Sinto a perfeição de um corpo
e nos seus olhos perpassa um pouco o medo.
Serei eu quem tu vês?
Quem me abraçou outro dia não é já quem me abraça?

Sinto o não e o sim – e a inflexão da noite.
Vivo à superfície de um corpo negro e fundo.
O amplexo é real
e o que escrevo é o frémito.

Porque é tudo tão breve e tão longo, não sei.
Tenho os olhos fechados de abertos de ternura.
Tenho um pouco a paz de uma noite vivida.

 

***

 

R

Tenho os olhos fechados de abertos de ternura.

António RAMOS ROSA

XIX

teño os ollos pechados de abertos de tenrura
e dun amor de zume de flores e de abellas,
de meles e de labios, de xineceos de auga,
de lúbricos carpelos, de linguas de saliva,
de corpos de mareas das noites e dos días.

teño os ollos pechados de abertos de tenrura
pero este amor é soño de nada, que se espreme
no zume de laranxas dunha mañá calquera
mentres as flores murchan, esquecín deitar auga
nos xineceos secos desta veloz cidade.

teño os ollos pechados de abertos de tenrura
do mel que pousou a modo no vaso dos meus labios
e no café con leite dos meus amores breves
cos titulares frescos do xornal, mañanciña
lúbrica de chuvascos, de carpelos paraugas.

teño os ollos pechados de abertos de tenrura
de corpos que se cruzan sen rozar no desexo,
de mareas humanas que soben e que baixan,
de noites nas legañas, de semáforos verdes
na precipitación dos días da semana.

teño os ollos pechados de abertos de tenrura
pero nego o lirismo dun libro de neruda
ou dun cantar de cego, teño lixo nos ollos,
un corazón de laca, gomina nas palabras,
mírome nun espello no que están case todos.

One response so far

Set 23 2013

Poemas (LXVI): «Amén», de Álvaro Mutis

Published by under Poesía


(PROGRAMA: La Escala Íntima
DIRECTOR/PRODUTOR: Rodrigo Castaño Valencia
ENTREVISTA: Alberto Ruy Sánchez
MÚSICA: Antonio Arnedo
POST-PRODUCIÓN: TVUNAM)

Un fragmento dunha entrevista que fai parte dun documentario serve para ilustrar este poema de Álvaro Mutis (1923-2013) no que fala da morte.

Amén

Que te acoja la muerte
con todos tus sueños intactos.
Al retorno de una furiosa adolescencia,
al comienzo de las vacaciones que nunca te dieron,
te distinguirá la muerte con su primer aviso.
Te abrirá los ojos a sus grandes aguas,
te iniciará en su constante brisa de otro mundo.
La muerte se confundirá con tus sueños
y en ellos reconocerá los signos
que antaño fuera dejando,
como un cazador que a su regreso
reconoce sus marcas en la brecha.

Comentarios desactivados en Poemas (LXVI): «Amén», de Álvaro Mutis

Set 23 2013

Vaise Álvaro Mutis, a súa obra literaria seguirá a nos conmover


(Na imaxe do 26 de setembro do 2008, de esquerda a dereita, Luis González Tosar, Mia Couto, Senén Barro -na altura Reitor da USC-, Álvaro Mutis, Ánxela Bugallo -na altura Conselleira de Cultura-, Joan Margarit e Jon Kortazar. Foto de Antonio Hernández para El Correo Gallego. Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Foise o escritor colombiano Álvaro Mutis, outro dos enormes poetas que figuran entre as miñas lecturas, cando non hai moito tempo tamén nos deixaban Urbano Tavares Rodrigues e Seamus Heaney.

Da súa inmensa obra coñezo ben varios títulos de narrativa, nos que saliento a gozosa lectura dos magníficos Ilona llega con la lluvia (1988, que lin na edición de Alfaguara, 1997), levada ao cinema por Sergio Cabrera en 1996 e que vimos en Cineuropa, ou Abdul Bashur, soñador de navíos (Siruela, 1991), mais sempre me interesou de preferencia a súa poesía, que coñecín coa excelente antoloxía Summa de Maqroll el Gaviero. Poesía 1948-1988 (Visor, 1992).

Puidémolo escoitar en Santiago de Compostela en 1998 cando veu recibir un dos galardóns no “VII premio Rosalía de Castro» do Pen Clube de Galicia, nunha convocatoria que tamén premiou ao mozambicano Mia Couto, ao vasco Jon Kortazar e ao catalán Joan Margarit.

Velaí a crónica do xornalista Fran P. Lorenzo para Galicia Hoxe / El Correo Gallego.

Daquela évos tamén esta breve entrevista que lle concedeu ao xornal Faro de Vigo, onde é magnífica a resposta a esta pregunta:

¿Hay lugar para una visión poética de la realidad?

– Piense usted lo que ha sido el pasado del mundo. Hay épocas muchísimo más violentas y más aterradoras que la que estamos viviendo ahora. Las guerras que ha habido desoladoras en todas las épocas y la poesía sigue ahí, maravillosa, presente, testimoniando ese otro lado del hombre que es el que permanece vivo y que no muere en las batallas.

Sendo outro dos meus autores portugueses de referencia, a nova do seu pasamento onte en México, aos 90 anos, fai que esta anotación de urxencia recolla tamén estas ligazóns ás primeiras novas da súa morte (premer nos títulos):

Círculo de Poesía (México)

El País – Cultura

E, finalmente, esta lectura comentada en RTVE do seu poema «Visita de la lluvia».

Son algúns dos primeiros testemuños na súa memoria. Que a Terra che sexa leve, meu camarada das palabras!!!

One response so far

Next »