Archive for Outubro, 2011

Out 31 2011

Casa ou sombra, de Rafa Villar, nun disco de Fía na roca

Published by under Música,Poesía


(Premer na imaxe para agrandar o tamaño da carátula e no triángulo para escoitar o tema “Casa ou sombra” na páxina myspace)

Casa ou Sombra

Este domingo recibín unha chamada na que coñecín un fermoso proxecto para poñerlle música ao meu poema “Negación de Ulises e Teseo”, do libro Equinoccio de primavera (Esquío, 1998). Non podo falar moito máis porque aínda se está a traballar na melodía, mais puiden escoitar no teléfono a primeira versión e non nego que me fai ilusión (e non por facer parte da maldita SGAE, ha, ha).
Os versos dos poetas da Costa da Morte non se pode dicir que tivesen excesiva fortuna á hora de serviren como letras de cancións. O noso poeta maior, Eduardo Pondal, xa foi musicado en varias ocasións (algunhas desas composicións están recollidas nesa magnífica bitácora que é sondepoetas), e tamén o foi Antón Zapata García, do que Suso Vaamonde musicou o poema “O cantar de Mari-Pepa” nun dobre disco de cancións infantís intitulado “Rapazas, rapaces e rapazadas” (1997). E non hai moito tempo, en 2008, o grupo Fía na Roca (que vén de anunciar unha pausa na súa longa traxectoria) no seu penúltimo disco “Vente vindo” (2007) creou un tema chamado “Casa ou sombra”, baseado en versos do poemario do mesmo título do meu irmán Rafa Villar, editado por Xerais en 1997, cando gañou o premio de poesía Cómaros Verdes de Vilagarcía da Arousa, que levaba o nome do magnífico poemario de Aquilino Iglesia Alvariño. Os versos de Rafa non teñen a mesma disposición no libro, xa que foron adaptados polos integrantes do grupo Giao Rodrigues e Xosé Ramón Vázquez e están cantados pola voz de Sonia Lebedynski. O tema ten unha duración:4:58 e a súa letra (que reconverte os versos de Rafa) no disco aparece como “Tradicional Galega”. Deste xeito a poesía de meu irmán Rafa xa fai parte da nosa tradición. Velaquí a letra da canción:
CASA OU SOMBRA

Os meus restos son a casa
sombra dos días que andei
orientada no inverno
fende o mar ao que falei

Ningunha rosa do xardín
recoñece o meu silencio
e a chuvia nos cristais
só era chuvia de Setembro

É a rutina de minutos
minutos que imitan horas
tanta distancia como mar
desde a casa a túa boca

O tempo esculpe silencios
nas portas non hai olladas
en que mar hai saudade?
e ás miñas costas, a casa

As chaves gardan a casa
soterradas na memoria
dedos que baten na porta
como ruínas que me rozan

Da casa, un día nada
nen poemas, nen estrofas
nen ese bico tan longo
que ocupaba a boca toda

Casa ou sombra!
Casa ou sombra!

3 responses so far

Out 31 2011

Un poeta que permanecía esquecido no faiado das nosas letras, un artigo de Manuel Vilar

O antropólogo muxián, e vello amigo, Manuel Vilar publica no dixital terraetempo un interesante artigo sobre a recuperación de Gonzalo López Abente. Manuel Vilar foi, hai xa ben anos disto, quen me levou ao interese pola obra do poeta muxián e quen me convenceu para facer un estudo e compilar os versos naquela Antoloxía poética (Espiral Maior, 1995), que saíu publicada por vontade do naquela altura alcalde de Muxía, o nacionalista Bautista Pose Paz.
Deseguida reproducimos por completo o seu texto.
Un poeta que permanecía esquecido no faiado das nosas letras
Recuperando un dos nosos clásicos: Gonzalo López Abente

De neno, supoño que como todos os nenos, gustábame revolver nos armarios e caixóns á descuberta de cousas, especialmente aquelas que tiñan letras. Lembro ben un día que subín ao faiado da casa labrega dos meus avós paternos, en Caberta, e vin alí un libro de poemas de Gonzalo López Abente, Escumas da Ribeira. Para min foi unha descuberta sorprendente e gárdoo como o trigo da semente, por dicilo en frase labrega xa fóra de uso.
Gonzalo López Abente é un poeta que permanecía esquecido no faiado das nosas letras. As circunstancias da vida levárono a se recluír na súa vila natal, en Muxía, despois de rematados os estudos en Compostela. Un vello muxián contárame hai anos, nos meus tempos de estudante, como era a viaxe a cabalo desta xente desde Muxía a Compostela e como unha vez estando comendo no lugar de San Martiño de Fontecada (Santa Comba), ─ aquí facían unha parada a medio camiño para xantar e, despois, as mulleres collían cara a Noia, onde estudaban internas nun colexio de monxas, mentres os homes seguían cara a Compostela a estudar na Universidade─, e á sombra dunhas árbores, chegou un labrego cun machado e díxolles que se ergueran do sitio que ía cortalas. Entón o pai do noso poeta seica lle pediu que os deixara rematar de comer, pero o home tiña présa. O pai negociou entón a compra das árbores coa condición que non as cortase e eles poder así seguir facendo sempre esa parada precisa no seu percorrido cara a Compostela baixo a súa sombra.
Seguramente a estadía constante de Gonzalo López Abente en Muxía incidiu na difusión e recepción da súa obra, pese a que publicou sete libros de poesía, catro de narrativa, un de teatro e moitas colaboracións en diverso medios, como A Nosa Terra, e, especialmente, en varias publicacións da emigración. Foi membro do Seminario de Estudos Galegos, no que entrou facendo unha lectura de poemas do seu libro D´Outono, pero nunca foi un membro activo do mesmo. Unha vez pregunteille a don Antonio Fraguas por el no SEG, e dixérame que o recordaba ver nalgunhas xuntanzas, pero sempre sentado na última fila e sempre calado. Mais si tiña participado noutras angueiras colectivas dun xeito máis activo, como nas Irmandades da Fala ou na campaña a prol do Estatuto. Nunca ocupou cargos, agás presidente da Asociación de Escritores de Galiza (1936) ou xuíz municipal, cargo que desempeñou accidentalmente e no que se deu de alta en xuño de 1936 para mandar deter a un coñecido activista fascista, Puertas Lastre, posteriormente involucrado na cruenta represión. Despois da guerra civil entrará na Real Academia Galega, cun discurso sobre a obra de Pondal, e no 1971 dedícanlle o día das letras.
Pero para nós Abente é un clásico, un autor ao que volvemos de vez en cando na busca das paisaxes da nosa memoria, das palabras que se perderon, da sabedoría dos devanceiros, do amor polo propio. Sen a súa obra, e sen a de outros coma el, a nosa cultura non estaría onde está agora e nós non seríamos o que somos. E como todo autor clásico forma parte da nosa herdanza cultural, fálanos do amor pola súa terra, da loita pola súa dignificación, pola súa defensa e defensa do noso idioma co que sempre estivo comprometido. A excepción está na súa mocidade, cando publicou uns poucos poemas en castelán no xornal El Celta, que se facía en Corcubión a comezos do século pasado. A el tamén se lle atribúe un folletiño titulado Visita apostólica de San Pedro a los curas del distrito de Mugía. O folleto, impreso nunha imprenta madrileña en 1904, é unha crítica aos cregos muxiáns que aínda hoxe poderíamos asinar. Naqueles tempos os Abentes militaban no bando que intentaba traer novos aires á vida pública e rachar coa situación caciquil e inmobilista que asentaba as súas bases en estruturas do antigo réxime. Por iso aos cregos non lles era unha persoa agradable e contaban os vellos muxiáns que o párroco de Morquintián (outro párroco desta parroquia encabezara antes a loita contra o invasor francés nas terras de Nemancos) encargoulle a un muxián que o matase, pero na cea onde ía cometerse o crime, e no momento no que o presunto asasino sacaba o coitelo, alguén deulle un golpe ao quinqué e o encargado de acoitelalo escapou e non parou seica até chegar á Habana. Eran anos convulsivos en Muxía, como o mostran a eleccións de 1905.
Sacando estes titubeos xuvenís, despois o seu compromiso co idioma foi constante. Así, en 1921, publica no xornal Nerio, de Corcubión, un artigo sobre Muxía que empeza desta maneira: “Ao falar d´este meu vello e querido pobo, coido sería ridículo o facelo n-outra fala que non fose a mesma d´el, a que cai de seu aquí, a que de cote lle sirveu para as súas necesidades. A fala mimosa na que Rosalía cantou a súa sonada romaxe da Barca, e Pondal as súas melancólicas paisaxes e brancas areas. A fala nai, abafada moitas veces por fillos desleigados, i-esquecid-as máis, por fillos inconscientes; uns e outros desexosos, ao parecer, de dar terra â vella que aínda gusta das tradicións e do arrescendor das mazáns gardadiñas nas lacenas, antre a roupa branca”. Máis de sesenta anos despois utilizamos este texto para iniciar en Muxía a andaina dunha pequena publicación que tiña por nome o título dun dos seus libros.
Se lemos a Abente estaremos camiñando polas páxinas da nosa historia, percorreremos o noso territorio cunha guía excelente, descubrindo as vellas gándaras, agora comestas polo abandono e os eucaliptos, descubrindo os vellos topónimos xa esquecidos, ─o poeta dinos que naceu no Cabo da Grixa, moita xente hoxe en Muxía non identifica xa este lugar do casco urbano─, estaremos descubrindo a paisaxe coas xentes que a construíron e entrando no imaxinario das mesmas.
A lectura de Abente, como a de calquera outro clásico, non é unha ollada cara ao pasado, senón un exercicio para entender o presente e ter un referente firme ao que agarrarnos para mirar decididamente ao futuro; tamén algo educativo para as xeracións novas. E como todo clásico, tamén nos ensina a vivir como galegos, anímanos a traballa para sermos cidadáns libres na nosa propia patria, fálanos de angueiras comúns fronte ao dominante arribismo de hoxe en día. Eles son a supervivenza da derrota do efémero, falan da pervivenza de nós. A súa obra é unha árbore de profundas raíces na terra no medio dunha carballeira demoucada.
Nós somos galegos tamén polo coñecemento que temos da nosa cultura, polo coñecemento que temos dos nosos clásicos. Os clásicos lévannos máis alá do presente, do banal e do breve, tan de moda agora.
E como dixera Italo Calvino: ler aos clásicos é mellor que non lelos.

Comentarios desactivados en Un poeta que permanecía esquecido no faiado das nosas letras, un artigo de Manuel Vilar

Out 31 2011

Palestina recoñecida pola UNESCO. Non era sen tempo!

Published by under Historia,Manifestos


(Muller palestina ao pé dun muro de Gaza. Fonte: cubadebate)

Varios medios de información de todo o mundo, con algunhas opinións en contra (que non merecen comentario) e as máis delas a favor, entre as últimas cubadebate, dan conta da boa nova de que o Consello Executivo da UNESCO celebrou hoxe en París unha sesión histórica ao aprobaren os países membros por maioría unha recomendación para que Palestina se convirta en membro da Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura. Un total de 40 países, dos 58 que compoñen o Consello Executivo da UNESCO, asinaron a proposta inicialmente promovida polos países árabes, co apoio doutras nacións do Terceiro Mundo. Porén, votaron en contra países coma os Estados Unidos, Alemaña, Romenía ou Letonia e houbo 14 abstencións: Barbados, Bélxica, República de Corea, Costa de Marfil, Dinamarca, Francia, Grecia, Italia, Xapón, Polonia, Eslovaquia e os minúsculos Mónaco, Santa Lucía, ademais do Estado Español, para a nosa vergoña. E aínda máis, seica un dos líderes do Congreso estadounidense ameazou este mércores con recurtar as achegas do seu país á Unesco se este organismo apoiaba a solicitude da Autoridade Palestina de integrar o organismo cos dereitos dun Estado. O representante republicano Kay Granger e outros congresistas advertiron aos palestinos que perderán a axuda de Washington se manteñen a súa proposta de seren reconocidos como Estado perante a ONU, logo de anos de infrutuosas negociacións co estado sionista de Israel. Por suposto, nós estamos coa maioría dos países da UNESCO no recoñecemento a Palestina. Non era sen tempo!

Comentarios desactivados en Palestina recoñecida pola UNESCO. Non era sen tempo!

Out 29 2011

O poeta Michael Higgins presidente de Irlanda

Published by under Historia,Poesía


Reconforta coñecer a nova de que un poeta chega á presidencia da República de Irlanda. Se eu fose irlandés talvez o meu voto iría para Martin McGuiness, dos republicanos nacionalistas do Sinn Féin (Nós Mesmos), cos que xa se ralacionaban os vellos galeguistas das primeiras décadas do século. Malia ser un cargo honorífico ou representativo, de escaso poder político, agrada saber que o noveno presidente da historia da república irlandesa, que venceu tamén ás enquisas, contra todo prognóstico, é o poeta Michael Higgins, de 70 anos de idade, que foi candidato polo Partido Laborista (Labour Party), onde representa a tendencia esquerdista. Seica Higgins xa levaba máis de corenta anos na política activa, primeiro no conservador Fianna Fáil e xa logo no laborismo. Exministro de Cultura, activista pro dereitos humanos na época das ditaduras en Nicaragua ou Chile, mais tamén contra as guerras en Irak ou Somalia, compromiso que o fixo merecedor do Premio da Paz Séan McBride. No terreo cultural foi o impulsor da canle de televisión en gaélico irlandés TG4. Publicou as obras The Betrayal (Galway, Salmon Publishing, 1990); The Season of Fire (Tralee, Co. Kerry, Brandon, 1993) e An Arid Season (Dublin, New Island Books, 2004), así como a antoloxía New and Selected Poems.
Descoñezo se está traducido ao español ou ao portugués (haberá que preguntarlle ao noso amigo Martín Veiga, poeta noiés, xa case irlandés de Cork). No entanto, velaquí un coñecido e longo poema seu en inglés.
The Betrayal. A poem for my father

By Michael D Higgins

This man is seriously ill,
The doctor had said a week before,
Calling for a wheelchair.
It was
After they rang me
To come down and persuade you
To go in
Condemned to remember your eyes
As they met mine in that moment
Before they wheeled you away.
It was one of my final tasks,
To persuade you to go in,
A Judas chosen not by Apostles
But by others more broken;
And I was in part,
Relieved when they wheeled you from me,
Down the corridor, confused,
Without a backwards glance
And when I had done it,
I cried, out onto the road,
Hitching a lift to Galway and away
From the trouble of your
Cantankerous old age
And rage too,
At all that had in recent years
Befallen you.

All week I waited to visit you
But when I called, you had been moved
To where those dying too slowly
Were sent,
A poorhouse no longer known by that name,
But in the liberated era of Lemass,
Given a saint’s name, ’St. Joseph’s’.
Was he Christ’s father,
Patron saint of the Worker,
The mad choice of some pietistic politician?
You never cared.

Nor did you speak too much.
You had broken an attendant’s glasses,
The holy nurse told me,
When you were admitted.
Your father is a very difficult man,
As you must know. And Social Welfare is slow
And if you would pay for the glasses,
I would appreciate it.
It was 1964, just after optical benefit
Was rejected by DeValera for poorer classes
In his Republic, who could not afford,
As he did,
To travel to Zurich
For their regular tests and their
Rimless glasses.

It was decades earlier
You had brought me to see him
Pass through Newmarket-on-Fergus
As the brass and reed band struck up,
Cheeks red and distended to the point
Where a child’s wonder was as to whether
They would burst as they blew
Their trombones.
The Sacred Heart Procession and De Valera,
You told me, were the only occasions
When their instruments were taken
From the rusting, galvanized shed
Where they stored them in anticipation
Of the requirements of Church and State.

Long before that, you had slept,
In ditches and dug outs,
Prayed in terror at ambushes
With others who later debated
Whether De Valera was lucky or brilliant
In getting the British to remember
That he was an American,
And that debate had not lasted long
In concentration camps in Newbridge
And the Curragh, Where mattresses were burned,
As the gombeens decided that the new State
Was a good thing,
Even for business.

In the dining room of St. Joeseph’s
The potatoes were left in the middle of the table
In a dish, towards which
You and many other Republicans
Stretched feeble hands that shook.
Your eyes were bent as you peeled
With the long thumb-nail I had often watched
Scrape a pattern on the leather you had
Toughened for our shoes,
Your eyes when you looked at me
Were a thousand miles away,
Now totally brocken,
Unlike those times even
Of rejection, when you went at sixty
For jobs you never got,
Too frail to load vans, or manage
The demands of selling.
And I remember
When you came back to me,
Your regular companion of such occasions,
And they said, They think that I’m too old
For the job. I said I was fifty-eight
But they knew I was past sixty.

A body ready for transportation,
Fit only for a coffin, that made you
Too awkward
For death at home.
The shame of a coffin exit
Through a window sent you here,
Where my mother told me you asked
Only for her to place her cool hand
Under your neck.
And I was there when they asked
Would they give you a Republican Funeral,
In that month when you died,
Between the end of the First Programme for
Economic Expansion
And the Second.

I look at your photo now,
Taken in the beginning of bad days,
With your surviving mates
In Limerick.
Your face haunts me as do these memories;
And all these things have been scraped
In my heart,
And I can never hope to forget
What was, after all,
A betrayal.

One response so far

Out 29 2011

Novos proxectos de información na nosa lingua

Published by under Historia,Lingua,Manifestos



(Ilustración de Xosé Lois “O Carrabouxo”, do grupo promotor de Sermos Galiza; e logos dese proxecto, de Praza Pública e de Tempos Novos)

Nesta bitácora xa deixamos constancia do noso laio pola desaparición, primeiro en papel e logo na rede, dunha cabeceira histórica como o semanario nacionalista A Nosa Terra, e do medio (a medias, tamén na cuestión da ligua) que se chamou Xornal de Galicia, como antes tamén sucedera co dixital Vieiros. O inmenso baleiro semella que fixo reaxir ao tecido social do noso País e nestas últimas semanas veñen promocionándose dous novos proxectos. O primeiro chámase Sermos Galiza e está nucleado arredor do nacionalismo hexemónico, na tradición do vello A Nosa Terra, o que podería ser tamén unha eiva de nacemento de seguiren o seu ronsel, pois o sectarismo caracterizou moito á devandita publicación. O segundo denomínase Praza Pública e vai máis na liña do vello Vieiros, galeguismo e progresismo, mais tamén semella que vai nacer eivado por outro sectarismo, xa que varios dos seus promotores tamén alentaron hai nada unha plataforma contra ese nacionalismo hexemónico. Ambos e dous medios son absolutamente necesarios neste momento, mais desde fóra doe observar que se conservan os defectos de vellas historias. Por desgraza, este noso vello País segue a ser un territorio de valados e de minifundismo mental, e así nos vai. Malia todo haberá que dar o noso apoio dunha ou doutra maneira a estas dúas iniciativas que pretenden amplificar a presenza na rede e talvez nos quiosques da nosa lingua e da nosa cultura nacionais. E na mesma altura a revista Tempos Novos, que eu adoito ler en papel todos os meses, anuncia unha maior presenza na rede coa total dixitalización dos seus contidos. Saúde a todos tres!

One response so far

Out 29 2011

Presentación en Couceiro do poemario A caída, de Luís Valle Regueiro (II)

Published by under Poesía,Presentacións


(Fonte da imaxe: galiciahoxe)

E velaquí a segunda parte dese texto lido na presentación.

Ora ben, falarmos só da morte, malia o seu fedor, sería constrinxir este libro a unha idea xenérica. Alén diso, hai outros fíos que o autor desenvolve e que non poden deixar de pasar desapercibidos. Na miña lectura chamoume poderosamente a atención, a metaliteratura ou a metapoética, isto é a reflexión sobre a propia escrita. Velaí o fermoso “Pequena poética” que abre estas páxinas:
Escribo porque teño un sapo seco por corazón, e unha flor morada cravada no ollo.
Ou no breve poema da páxina 61: Porfía do poema, levantar o verso caído, a congoxa do non dito, por citarmos os dous exemplos máis significativos.
Son tamén varios os poemas que deitan reflexións metalingüísticas, nos que aparece a lingua como ferramenta, mais tamén como dúbida. Non me resisto a ler estes versos: Esquezo a lingua materna, o idioma de leite sincopado. Cravado nesta luz: corza branca de ningures, tradeo os meus ollos, para recoller o chorado, e extraviarte na cegueira.
E están tamén, aínda que non podo pararme nisto, a animalización dos sentimentos, nomeadamente da dor e do desamor, os traballos e os días na terra e incluso tamén o arrecendo do mar, velaí o fermoso “O pescador”.
E mesmo podería facerse unha lectura espiritual, mística ou relixiosa e non só pola presenza do profeta Elías de Tisbé, aquel que segundo contan os textos bíblicos fora enviado por Deus para avisar a Acabe e Jezabel que deixasen de crer en Baal.
Que hai de coidado formal en Fedor? A querencia de Luís Valle pola sonoridade dos versos e pola concisión. No prólogo que Darío Xoán Cabana escribía para o seu primeiro libro galego, A caída, xa lembraba que eses poemas tiñan o mesmo espírito do haiku xaponés e que iso xa estaba tamén na súa opera prima en castelán, Zigurat (2001). E esa densidade tamén se respira neste poemario, aínda que strictu sensu non se poida falar do haiku clásico (de dezasete sílabas divididas en 5/7/5), só que agora os poemas aparecen construídos a modo de pequenas prosas poéticas, sen pausa versal, mais tampouco importa porque os textos manteñen un perfecto ritmo de dición, son para dicir en voz alta, agradecen ese tipo de lectura.
Tamén hai coidado formal na estrutura. De feito véñolles falando de poemario dunha maneira intencionada, pois na miña opinión poemarios son os textos que teñen un fío condutor, unha ligazón interna, unha trabazón entre os versos. Pode levarnos a engano que aparezan catro poemas datados nesta orde, en Argán, 2009; en, Xangai, 2010; na Igrexa de Santiago de Mocelos, 2009 e en Compostela, 2010; mais pouco importa, non hai caos, non hai desorde, porque a cerna da materia poética é semellante do principio á fin do libro.
E nesa cerna atoparán vostedes estas impresións da miña lectura, mais tamén moitas outras, porque Fedor non se esgota no que eu veño de dicir. O libro agarda novas lecturas, novas olladas que nos revelen outras interpretacións, mais ese vai ser o seu labor como lectoras e lectores. A min tan só me resta parabenizar a Luís Valle Regueiro pola escrita deste libro e o meu agradecemento por me ter convidado para facer de mestre de cerimonias. Moitas grazas pola atención que me dispensaron e agora ten a voz o Poeta.

Comentarios desactivados en Presentación en Couceiro do poemario A caída, de Luís Valle Regueiro (II)

Out 29 2011

Presentación en Couceiro do poemario A caída, de Luís Valle Regueiro (I)

Published by under Poesía,Presentacións


(Xurado do VII Premio de Poesía Caixanova que decidiu outorgarlle o galardón a Luís Valle Regueiro (Lugo, 1977) pola obra A caída. De esquerda a dereita: Luís González Tosar, escritor e presidente do PEN de Galicia; Guillermo Brea, director da Obra Social da extinta Caixanova; eu propio; Anxo Angueira, poeta e profesor da Universidade de Vigo; Elvira Riveiro, poeta, e Ramón Nicolás, crítico literario. Foto elcorreogallego)

Velaquí a primeira parte do texto que lin na presentación:
FEDOR, A MORTE COMO MATERIA POÉTICA

A finais do 2008 formei parte do xurado que lle outorgou o VII Premio Caixanova a un libro intitulado A caída (Pen Clube de Galicia, col. Arte de Trobar, 2009). As deliberacións nunca se poden nin se deben revelar, por honestidade, mais non fago mal ningún se recordo que fun dos que máis teimou en que o galardón fose para o devandito libro e, por razóns obvias, asistín con moita expectación á apertura da plica que nos veu a descubrir o nome de Luís Valle Regueiro (Lugo, 1977). E foi unha descuberta tamén porque podo dicirlles que Luís Valle naceu para a literatura galega nesa xornada, xa que no seu currículo creativo (onde xa había tamén outros premios) o idioma da escrita literaria era o castelán.
E alégrome de que Luís Valle se sentise incorporado á nosa lingua e á nosa literatura, como se reafirmou ao gañar o XXIII Premio Eusebio Lorenzo Baleirón de poesía que concede o Concello de Dodro, por este poemario Fedor que presentamos esta tarde na casa da palabra da libraría Couceiro.
Descoñezo que outros libros concorreron neste certame, mais un libro coma Fedor honra moito a memoria de Eusebio Lorenzo Baleirón por varias razóns, dunha banda polo alento e o pouso clásico que comparten o estro dos dous poetas, pola querencia por un certo hermetismo, polo culturalismo e o coidado formal que deitan os versos e, sobre todo, pola presenza da morte e do temor perante á desaparición que paira polas páxinas de Fedor coma antes o fixera nese magnífico libro de Eusebio que se titulou A morte presentida (1988, póstumo, pois o poeta morreu con 24 anos o 14 de decembro do 1986).
Que hai de alento e pouso clásico en Fedor? Pois sen dúbida o tratamento da morte como materia poética, que xa existe nos clásicos greco-latinos, e eu citaría por pracer estético a súa presenza nas Tristia de Ovidio e que chega até a contemporaneidade, abonda con lembrarmos ese inesquecible verso de Cesare Pavese: “Verrà la morte e avrà i tuoi occhi” (Virá a morte e terá os teus ollos”). O verso de Pavese sen estar tamén paira sobre o libro, pois apenas hai citas no libro de Luís Valle, tan só o poeta latino Terencio (Veritas odium parit, a verdade enxendra o odio) e outra do poeta alemán de orixe xudía Paul Celan (droben, im gedicht, aló enriba, no poema), alén dunha adicatoria a Antonio Gamoneda.
Paul Celan non podemos esquecer que tamén é autor dun magnífico poema que na tradución española de José Luís Reina Palazón publicada en Trotta levaba o título de “Fuga de la muerte” (Todesfuge) e para Antonio Gamoneda tamén é algo recorrente, abonda con lembrar estes versos do seu Libro del Frío (1992): “pero tú pesas en mi corazón y, como una miel oscura, yo te siento en mis labios al ir hacia la muerte”.
“A tres nenas mortas nun tempo de espanto” é a dedicatoria que abre este Fedor, así que non podemos sorprendernos de que a morte sexa a columna vertebral do libro e que esa palabra sexa un termo reiterado nas súas páxinas.

Comentarios desactivados en Presentación en Couceiro do poemario A caída, de Luís Valle Regueiro (I)

Out 27 2011

«Manifesto en defensa da Radio e a Televisión Públicas de Galicia»

Published by under Manifestos


Aínda que é unha canle que sintonizo pouco (e non vexo os programas que se citan como modelos), veño de ler e asinar a recollida de sinaturas online: «Manifesto en defensa da Radio e a Televisión Públicas de Galicia». Persoalmente concordo co espírito que a promove, non tanto coa letra. Se tamén queredes asinar, entra nesta ligazón. E velaquí o texto:
A NOVA LEI AMEAZA O FUTURO DOS MEDIOS PÚBLICOS DE GALICIA

Cantos nenos e mozos deste país medraron co Xabarín Clube? A cantas persoas acompaña o Luar cada noite de venres? Canta xente pasa a madrugada escoitando o Pensando en ti da Radio Galega? Onde se van ver e escoitar a información e o deporte galegos? Con que imos rir se falta Land Róber ou Miro Pereira e os seus Pratos Combinados? Onde van ter voz os nosos gandeiros, labradores e mariñeiros se desaparecen a Televisión de Galicia e a Radio Galega?
Coa coartada da austeridade, confúndese interesadamente o necesario co imprescindible, o básico co accesorio, para enganar a opinión pública. Recórtanse servizos sociais pero non se eliminan prebendas, privilexios, cargos nin despachos daqueles que realmente enchen os petos e viven parasitando o que é de todos.
Neste contexto unha información plural e crítica é máis necesaria ca nunca para a cidadanía, que asiste impotente ao desmantelamento de boa parte dos medios, principalmente os editados na nosa lingua. E desta volta, a Radio Televisión Pública de Galicia está tamén ameazada. Co pretexto de reformar a súa Lei de Creación, PP e PsdeG pretenden aprobar ás agachadas, a base do que será a privatización e a desaparición definitiva da CRTVG.
E aínda sendo prostituídos, unha e outra vez, polos distintos gobernos, os medios públicos teñen que defenderse porque son, sen dúbida, o eixo vertebrador dunha Galicia espallada, emigrada, rural, urbana, galegofalante ou non. Perigan a participación da cidadanía na vida política, cultural e social do noso país, o fomento da lingua propia e a difusión da nosa historia e cultura.
A Televisión Pública é o motor dun audiovisual galego exportador de éxitos como Celda 211, Os luns ao sol, Mareas Vivas e moitas outras, e é tamén a nodriza de tantas pequenas produtoras que conforman un tecido empresarial que dá emprego a máis de 3.000 persoas.Os políticos falan agora de exceso de persoal, pero nada din dos responsables dunha mala xestión que xeneralizou a contratación fraudulenta de boa parte dos traballadores.
Nos xulgados hai máis de 300 demandas por estes motivos, e as sentenzas estanlles dando a razón aos traballadores e traballadoras. Non falan os nosos gobernantes dos ingresos obscenos dos membros do Consello de Administración ( que chegaron aos 120.000 euros ao ano), tampouco dos contratos millonarios a produtoras amigas, que nada teñen que ver co sector audiovisual independente. Non se di que a CRTVG é a radio e a televisión pública con menos número de empregados, nin con menos débeda, e que os orzamentos deste ano xa se reduciron nun 25%.
Só se recoñece, cando interesa, que a TVG é a segunda canle máis vista en Galicia só superada por RTVE, a outra radio e televisión pública. E canto lle custa a cada galego ter catro canles de televisión (TVG, G2, TVEuropa e TVAmérica) e tres de radio (Radio Galega, Radio Galega Música e Sons Galicia Radio)? Pois 36,6 euros ao ano,o que a sitúa como a radio e a televisión de menor custo entre todas as públicas.
Pero todo isto parece non ser suficiente para que o Parlamento galego cese na súa intención de aprobar en poucos días unha reforma que deixa aberta a porta á privatización da CRTVG, ao despedimento de boa parte dos seus traballadores e traballadoras, e que ademais reforza o control político da información.
Precisamos unha RADIO E UNHA TELEVISIÓN PÚBLICA, DE CALIDADE, PARA TODOS E TODAS. NON se pode permitir que a reforma da Lei de Creación, pola que levamos anos agardando, se aprobe nas condicións que os políticos pretenden. NON se poden botar por terra 26 anos da nosa historia.
A CRTVG ATÍNXENOS A TODOS!
Comité Interempresas da Compañía de Radio-Televisión de Galicia

Comentarios desactivados en «Manifesto en defensa da Radio e a Televisión Públicas de Galicia»

Out 26 2011

Presentación de Fedor, de Luís Valle Regueiro, mañá na libraría Couceiro


(Luís Valle en Dodro, fonte El Correo Gallego)

(Premer na imaxe para unha mellor lectura)

Mañá, xoves 27 de outubro, ás oito da tardiña, estaremos novamente pola Libraría Couceiro para presentarmos Fedor, o último libro de poemas de Luís Valle Regueiro, publicado por Sotelo Blanco, que gañou o XXIII Premio Eusebio Lorenzo Baleirón, convocado polo Concello de Dodro e coordinado pola poeta Helena Villar Janeiro, e do que xa está en marcha a convocatoria deste ano. O xurado estivo formado polo alcalde Arturo Díaz (presidente), a concelleira de cultura Victoria Rei Mariño (secretaria); os poetas Daniel Costas, que gañou a anterior edición do certame co libro conservas; Modesto Fraga; Ánxeles Penas e Dolores Vilavedra, crítica literaria e profesora da USC, quen salientaron “a profundidade temática, a orixinalidade das imaxes, a musicalidade e un impecable coidado da lingua”.
Non adiantarei as palabras da miña presentación, que se recollerá nesta bitácora. No entanto, pódese ler unha recensión do libro publicada polo amigo Armando Requeixo no seu blogue Criticalia.

Comentarios desactivados en Presentación de Fedor, de Luís Valle Regueiro, mañá na libraría Couceiro

Out 24 2011

Bretemada, de Gonzalo López Abente. Primeiras crónicas da presentación


(Nos momentos previos da presentación, Méndez Ferrín dialoga con Rivadulla Corcón, de costas, e escoitamos Henrique Alvarellos, Félix Porto, eu propio e Olivia Rodríguez. A fotografía é de Manuel Vilar. Premer na imaxe para agrandar o tamaño)

Este pasado sábado no salón de actos do Voluntariado de Muxía presentamos o poemario Bretemada (1917-1922), unha obra inédita de Gonzalo Francisco López Abente (1878-1963). Abríu a quenda de intervencións Félix Porto Serantes, alcalde de Muxía e presidente da Fundación Gonzalo López Abente, quen presentou aos participantes e realizou un avance das propostas aprobadas unhas horas antes na asemblea xeral da Fundación. Deseguida tomou a palabra o editor Henrique Alvarellos quen manifestou a súa satisfacción por acoller na colección Rescate o libro inédito de López Abente. A directora da colección, a profesora da Universidade da Coruña, Olivia Rodríguez, subliñou a importancia da obra e explicou algúns dos seus contidos, salientando que se trata dun poema épico sobre Galicia e os seus acontecementos históricos. De por parte, na miña breve intervención agradecín á RAG, nas persoas do seu presidente Xosé Luís Méndez Ferrín e do seu secretario Xosé Luís Axeitos, as facilidades outorgadas para a edición, xa que o libro pertence ao legado do poeta na Academia. Tamén fixen lembranza de como chegou ás miñas mans a nova do mecanoscrito, por boca do investigador Ernesto Vázquez Souza e como o profesor Alonso Montero me fixo chegar a copia documental, sendo aínda presidente da RAG Xosé Ramón Barreiro. Tamén lle agradecín aos meus compañeiros na Fundación que estimasen oportuna a proposta de edición que lles presentei e á editorial Alvarellos a fermosa edición do libro. Alén diso fixen un breve resumo da Introdución e dos criterios de edición, sinalando que Bretemada é unha metonimia de Galicia, por se tratar dun texto de profundo alento patriótico, propio da época das Irmandades da Fala. Lembrei que a biografía está aínda por facer e que estando o libro no prelo coñecín novos datos sobre a recepción do libro Alento da Raza en Justícia Social. Setmanari socialista de Catalunya no ano 1921, así como a incógnita das razóns que levaron a que Bretemada estivese inédito até hoxe. E fixen fincapé no feito de que malia estas cen composicións se presentaren como autónomas, Bretemada poderíase considerar coma un poema único perfectamente estruturado.
Pechou o acto o presidente da Real Academia Galega, Xosé Luís Méndez Ferrín, que considerou a recuperación de Bretemada como un «acontecemento literario de altísima importancia», relacionou o seu contido coa literatura clásica europea e co tempo das Irmandades, alén de lembrar a pertenza de Abente á Academia e de significar o seu compromiso republicano e a súa depuración polas autoridades franquistas. Ferrín cualificou o poemario de «magnífico» e «profundamente nacionalista», o que explica «que non se publicase ata o de agora». Por último, engadiu que os «críticos literarios non preguiceiros» teñen un gran labor por diante con esta obra despois desta «decrúa feita por Miro Villar».
Ao acto asitiron preto de setenta persoas e adquiríronse sobre vinte libros. Unha resposta importante mais que está por debaixo das expectativas que eu manexaba para un acto desta trascendencia. Porén, o libro xa está recuperado e agora calquera lectora ou lector ten a oportunidade de se achegar aos versos de Gonzalo López Abente.
Velaquí algunhas ligazóns sobre o desenvolvemento desta histórica xornada:
La Voz de Galicia, sábado.
La Voz de Galicia, domingo.
Dixital quepasanacosta.
E sobre a asemblea xeral da Fundación Gonzalo López Abente.
La Voz de Galicia, hoxe luns.

Comentarios desactivados en Bretemada, de Gonzalo López Abente. Primeiras crónicas da presentación

Next »